Ngày 7/5/2026, tại Cebu, Philippines, đã diễn ra loạt Hội nghị cấp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN để trù bị cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, bao gồm Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN (APSC) lần thứ 31, Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC) lần thứ 38 và Hội nghị chung Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AMM-AEM).

Được sự uỷ quyền của Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN - Việt Nam đã dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham dự các hội nghị.

Đại diện các đoàn tham dự hội nghị.

Các Hội nghị đã thảo luận và hoàn tất công tác chuẩn bị mọi mặt cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra vào ngày 8/5/2026. Trong bối cảnh cục diện quốc tế và khu vực biến động không ngừng, các Bộ trưởng nhất trí Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 là dịp để ASEAN khẳng định quyết tâm đoàn kết, tăng cường hợp tác, giữ vững đà xây dựng Cộng đồng, nâng cao khả năng tự chủ và vai trò trung tâm của ASEAN, đồng thời đề ra phương hướng, chiến lược ứng phó toàn diện, hiệu quả với những thách thức đang nảy sinh.

Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, các Bộ trưởng chia sẻ lo ngại trước những tác động tiêu cực do căng thẳng tại Trung Đông gây ra đối với khu vực, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh năng lượng, an ninh lương thực khu vực cũng như an ninh, an toàn của công dân ASEAN đang sinh sống, làm việc ở Trung Đông.

Các Bộ trưởng ghi nhận các cơ quan chuyên ngành của ASEAN như ngoại giao, kinh tế, năng lượng và nông-lâm nghiệp đã khẩn trương phối hợp và thống nhất nhiều phương hướng, biện pháp ứng phó. Đồng thời, trước tính chất toàn diện, đa chiều của các tác động, các Bộ trưởng nhất trí ASEAN cần xây dựng chiến lược ứng phó tổng thể, trong đó gồm giải pháp ứng phó trước mắt cũng như các biện pháp tăng cường năng lực tự chủ, sức chống chịu tập thể để sẵn sàng cho các khủng hoảng, thách thức trong tương lai.

Quang cảnh hội nghị.

Theo đó, các Bộ trưởng thống nhất kiến nghị Lãnh đạo cấp cao thông qua Tuyên bố về Ứng phó của ASEAN với khủng hoảng ở Trung Đông. Các Bộ trưởng cũng nhất trí cần tăng cường phối hợp liên ngành, liên trụ cột, trong đó có kênh Bộ trưởng Ngoại giao-Kinh tế, trong ứng phó các thách thức cũng như triển khai các chỉ đạo của Lãnh đạo cấp cao. 

Về tình hình hợp tác ASEAN, trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng 2045 và các kế hoạch chiến lược hợp tác trên các trụ cột, các Bộ trưởng nhất trí ASEAN cần nỗ lực vượt qua khó khăn, phát huy các kết quả đạt được trong triển khai Tầm nhìn 2025 và triển khai hiệu quả các ưu tiên, biện pháp đã nhất trí; trong đó cần ưu tiên khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển bao trùm, bền vững…

Các cơ quan chuyên ngành cần nhanh chóng lồng ghép, cụ thể hoá các mục tiêu, biện pháp chiến lược nêu trong Tầm nhìn Cộng đồng 2045, các Kế hoạch chiến lược thành các kế hoạch, hành động cụ thể. Trong phạm vi quốc gia, các nước thành viên cần tăng cường gắn kết các mục tiêu, ưu tiên phát triển của mình với các mục tiêu, ưu tiên phát triển của ASEAN. Các Bộ trưởng cũng đánh giá cao cam kết và quyết tâm của Timor-Leste đảm nhiệm nghĩa vụ, trách nhiệm thành viên; khẳng định cam kết hỗ trợ Timor-Leste hội nhập đầy đủ, hiệu quả vào các chương trình, cơ chế hợp tác của ASEAN.

Để tạo thuận lợi cho phát triển, các Bộ trưởng tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì môi trường hoà bình, ổn định ở khu vực, đề cao luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương. Theo đó, ASEAN sẽ triển khai các hoạt động đề cao Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) nhân kỷ niệm 50 năm ký kết, cải tiến và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế, diễn đàn đối thoại và hợp tác. Cũng tại các hội nghị, các Bộ trưởng đã xem xét một số vấn đề liên quan tới quan hệ đối ngoại, đồng thời thảo luận các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm.

Phát biểu tại các hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Đặng Hoàng Giang đánh giá cao công tác chuẩn bị của nước Chủ tịch Philippines, khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Philippines cùng các nước thành viên nhằm bảo đảm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 thành công.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Đặng Hoàng Giang phát biểu tại hội nghị.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực biến động ngày càng nhanh chóng, phức tạp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh ASEAN càng cần phải giữ vững đoàn kết, kiên định các mục tiêu, ưu tiên và phương hướng đã xác định trong Tầm nhìn Cộng đồng 2045, đồng thời triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp nhằm ứng phó hữu hiệu với những thách thức trên cơ sở tăng cường phối hợp liên ngành, liên trụ cột.

Theo đó, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đánh giá cao việc các nước ASEAN ủng hộ sáng kiến của Việt Nam xây dựng khung chiến lược ứng phó tổng thể của ASEAN; trong đó, nhiều hành động, biện pháp cụ thể đã được đưa vào Tuyên bố của các Lãnh đạo ASEAN về Ứng phó với khủng hoảng ở Trung Đông.

Đồng thời, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đề nghị ASEAN tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm duy trì hoà bình, an ninh khu vực, trong đó đề cao đối thoại, hợp tác, tuân thủ luật pháp quốc tế và các nguyên tắc chuẩn mực chung. Trong lĩnh vực kinh tế, ASEAN cần làm sâu sắc hợp tác thương mại, đầu tư nội khối, đi đôi với đẩy mạnh hợp tác với các đối tác trong khuôn khổ các thoả thuận đã ký kết.

Đặc biệt, các nước thành viên ASEAN cần nỗ lực hơn nữa trong việc triển khai các cam kết đã thoả thuận, trong đó sớm hoàn tất thủ tục nội bộ nhằm sớm đưa các thoả thuận, hiệp định đã ký đi vào hiệu lực.

* Cũng trong ngày 7/5, đã diễn ra các Hội nghị trù bị kênh Bộ trưởng Kinh tế ASEAN để rà soát công tác chuẩn bị, hoàn tất báo cáo và văn kiện trong phạm vi trụ cột Kinh tế để trình Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48.