Cụ thể, chia sẻ tại Tọa đàm “An toàn thực phẩm trong sản xuất nông nghiệp qua góc nhìn báo chí và truyền thông do báo Kinh tế và Đô thị phối hợp cùng Hiệp hội Nhà sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường Việt Nam (EPMA) tổ chức chiều 8/12, ông Nguyễn Văn Sơn, Chủ tịch Hội doanh nghiệp sản xuất & kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) - VIPA khẳng định, thuốc BVTV là một trong các loại sản phẩm được đánh giá an toàn nghiêm ngặt nhất trên thế giới.

Theo đó, thời gian nghiên cứu cho một thuốc mới kéo dài, chi phí nghiên cứu rất tốn kém. Hiện nay, để một thuốc BVTV mới, từ khi nghiên cứu đến khi giới thiệu ra thị trường, các công ty phát triển phải mất hơn 11 năm nghiên cứu với chi phí 283 triệu USD (Mỹ).

Tuy nhiên, không thể phủ nhận, thuốc BVTV là một trong những yếu tố gây mất ổn định môi trường. Nguyên nhân, khi nhận thấy ưu điểm của thuốc BVTV, người nông dân từ thăm dò sử dụng, đến ỷ lại, lạm dụng, dùng sai kỹ thuật, bỏ qua mọi biện pháp BVTV khác.

Do lạm dụng, thiếu kiểm soát, dùng sai kỹ thuật như dùng quá liều, dùng nghịch kỳ,…, nhiều mặt tiêu cực của thuốc BVTV đã bộc lộ như: gây ô nhiễm nguồn nước và đất; để lại dư lượng trên nông sản, gây độc cho người và nhiều loài động vật máu nóng; gây mất sự cân bằng trong tự nhiên, làm suy giảm tính đa dạng của sinh quần, gây xuất hiện các loài sinh vật gây hại mới, tạo ra các sinh vật gây hạị chống thuốc, gây đảo lộn các mối quan hệ phong phú giữa các loài sinh vật trong hệ sinh thái, gây bùng phát và tái phát dịch hại, dẫn đến hiệu lực phòng trừ của thuốc BVTV bị giảm sút hoặc mất hẳn.

“Ở Việt nam, thuốc BVTV vẫn đang bị coi là tội đồ, nguyên nhân gây ra mọi hậu quả xấu trong nông nghiệp. Một số người đã thổi phồng quá đáng những hậu quả xấu do thuốc BVTV gây ra. Dư lượng thuốc BVTV trên nông sản như con “ngáo ộp”, gây mọi bệnh nan y, đặc biệt là bệnh ung thư, gây tâm lý sợ hãi thuốc BVTV. Họ gán cho thuốc BVTV những tội mà chúng không có”, ông Sơn nói.

Dẫn chứng, đại diện VIPA cho biết, đã xuất hiện nhiều tghông tin thất thiệt như nhãn (Hưng Yên) tẩm lưu huỳnh để giữ cho mẫu mã đẹp, tươi lâu; tin xoài (Đồng Tháp) được ủ thuốc trong các túi giấy lạ; rau cần Khai Thái (Hà Nội) được người dân phun thuốc tăng trưởng…

Các thông tin này đã gây hoang mang lo sợ cho cộng đồng và gây thiệt hại cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp thuốc BVTV và người nông dân…

Nguy hiểm hơn, vẫn tồn tại xu thế bài xích thuốc BVTV, đặc biệt là thuốc BVTV hóa học. Để hạn chế thuốc sinh vật gây hại sinh vật gây hại hóa học, người ta định thay thế hoàn toàn bằng thuốc BVTV sinh học. Nhưng thuốc BVTV sinh học vẫn có hạn chế, dùng không thể thay thế hoàn toàn thuốc hóa học.

Tọa đàm An toàn thực phẩm trong sản xuất nông nghiệp qua góc nhìn báo chí và truyền thông.

Để nông nghiệp phát triển bền vững, theo Chủ tịch VIPA, thay vì tranh luận “nên hay không nên” dùng thuốc BVTV hóa học, thì nên thảo luận về việc “nên dùng thuốc BVTV thế nào để phát huy cao nhất hiệu quả kinh tế và kỹ thuật và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người, vật nuôi và môi trường”.

“Cần phải nhấn mạnh rằng, trước khi một thuốc BVTV mới được lưu hành, các nhà sản xuất phải vượt qua được hàng loạt những đánh giá rất nghiêm ngặt về hiệu quả tác động, độ an toàn về thực phẩm và sức khoẻ con người, với môi trường”, ông Nguyễn Văn Sơn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, làm thế nào để hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp phát triển sản xuất nông nghiệp hiệu quả hơn thông qua việc sử dụng thuốc BVTV, thì phải trông chờ vào công tác tuyên truyền.

Hiểu được điều này, thời gian qua, Hiệp Hội và doanh nghiệp thuốc BVTV đã đẩy mạnh tuyên truyền để cộng đồng và nông dân hiểu rõ về vai trò của thuốc BVTV cũng như đẩy mạnh các hoạt động tập huấn thường xuyên cho nông dân về sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả.

Giữa “cơn bão” thông tin thật – giả lẫn lộn, vai trò tuyên truyền của các báo đài là vô cùng quan trọng. Qua đó, định hình lại sự nhiễu loạn thông tin, giúp nông dân và người tiêu dùng có cái nhìn chính xác về vai trò của của thuốc BVTV trong sản xuất nông nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Bảo, Chủ tịch Croplife Việt Nam khẳng định, một số phương tiện truyền thông, đặc biệt là các nền tảng mảng xã hội đang truyền tải những những thông tin chưa chính xác, phiến diện và thiếu tính khoa học về thuốc BVTV khiến công chúng đang nhìn nhận khá tiêu cực về các sẩn phẩm này trong khi những đóng góp tích cực mà thuốc BVTV cho nông nghiệp lại không được nhìn nhận đúng mức.

Do đó, trách nhiệm của cơ quan báo chí chính thống sẽ càng trở nên quan trọng trong việc đưa thông tin có kiểm chứng tới cộng đồng và giúp định hình nhận thức đúng đắn và đầy đủ về thuốc BVTV.

Vai trò phản biện của báo chí là cảnh báo, phản ánh những bất cập về tình trạng lạm dụng thuốc BVTV để cơ quan nhà nước có thông tin trong quá trình rà soát điều chỉnh hệ thống quản lý.