Đại biểu Trương Trọng Nghĩa phát biểu tại hội trường - Ảnh: DL

Lương của cán bộ, công chức, viên chức phải ngang với mức sống trung bình của xã hội, để họ tập trung vào công vụ và không phải làm thêm để lo cho cuộc sống. Không thể để họ thuộc tầng lớp nghèo của xã hội.

Quan điểm này được đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) nhấn mạnh khi tham gia thảo luận về kinh tế - xã hội sáng 30/10 tại nghị trường.

Theo ông Nghĩa, mục tiêu Việt Nam phải trở thành nước phát triển vào năm 2045 có thể hoàn thành sớm hơn nếu chúng ta biết cách vượt qua các giới hạn của chính mình.

Ông cắt nghĩa, “phát triển”, hiểu cho đúng, không chỉ là thu nhập bình quân đầu người 15, 20 hay 25.000 USD/năm. “Nội hàm “phát triển” được Tổng Bí thư Tô Lâm định nghĩa rất rõ: Phát triển nhanh và bền vững là một thực thể thống nhất. Tăng trưởng chỉ có ý nghĩa nếu từng người dân được hưởng thành quả phát triển theo cách công bằng, an toàn và nhân văn; chất lượng cuộc sống thực của người dân được nâng cao; không ai bị bỏ lại phía sau; tương lai của thế hệ mai sau không bị đánh đổi để đáp ứng lợi ích trước mắt của thế hệ hôm nay… Phát triển bền vững còn là vấn đề văn hóa, xã hội, con người, đạo lý. Một xã hội phát triển bền vững là một xã hội coi trọng chân lý, lẽ phải, công bằng, nhân ái. Tôi tin rằng, nhân dân và cử tri đồng thuận cao với ý kiến chỉ đạo này”, ông Nghĩa nói.

Nhưng, vị đại biểu TP.HCM cho rằng, để phát triển phải vượt qua nhiều nguy cơ và thách thức. Ông dẫn một tài liệu nghiên cứu của Bộ Kế hoạch - Đầu tư (cũ) cảnh báo: Nguy cơ tụt hậu, rơi vào bẫy thu nhập trung bình đang trở thành một thách thức cực đại mà nền kinh tế phải vượt qua. Các báo cáo nhiệm kỳ của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cũng chứng minh nhận định này.

“Muốn tránh nguy cơ “bẫy thu nhập trung bình”, nền kinh tế phải tăng trưởng cao trong trung và dài hạn, đồng thời phải có khả năng tự chủ, chống chịu và cạnh tranh quốc tế cao. Trong khi đó, qua các Báo cáo, theo tôi, chúng ta đang có những dấu hiệu tiệm cận “bẫy thu nhập trung bình”. Đó là: sự lệ thuộc kép với FDI trong thị trường xuất khẩu và nhập khẩu đầu vào; năng suất lao động, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng thấp so với khu vực; tài chính, ngân hàng, thị trường vốn, thị trường bất động sản còn nhiều rủi ro tiềm ẩn; thiếu nhân lực chất lượng cao, dân số đang già hóa, mức sinh giảm; môi trường đang tiếp tục xấu đi; khoảng cách giàu - nghèo ngày càng sâu rộng; và đặc biệt, thu nhập của người lao động, kể cả cán bộ, công viên chức còn thấp, thậm chí một bộ phận không nhỏ còn dưới mức sống tối thiểu”, ông Nghĩa phát biểu.  

Vị đại biểu TP.HCM cho rằng, giải pháp để không rơi vào bẫy thu nhập trung bình là nhất thiết phải chuyển đổi phương thức và mô hình tăng trưởng, cụ thể là kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ông Nghĩa dẫn các báo cáo tại kỳ họp này cho thấy, việc chuyển đổi phương thức và mô hình có tiến bộ, nhưng vẫn còn chậm trễ và hạn chế. Trong tổng số 27 mục tiêu, chỉ tiêu cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021 - 2025, có 9 chỉ tiêu được dự báo khó hoàn thành và 4 chỉ tiêu không đạt.

“Theo tôi, đây là công việc mà toàn bộ hệ thống phải tập trung giải quyết ngay đầu nhiệm kỳ mới, bằng những đột phá về thể chế. Từ các nghị quyết chiến lược của Đảng (các Nghị quyết 57, 59, 66 và 68 của Bộ Chính trị), người dân và doanh nghiệp chờ đợi Quốc hội và Chính phủ có ngay những quy định và quyết định cụ thể, minh bạch và nhất quán để toàn bộ nền kinh tế chuyển nhanh, chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng mới. Nếu không, chúng ta sẽ đánh mất cơ hội gia nhập các quốc gia phát triển trong kỷ nguyên mới của nhân loại”, ông Nghĩa nói.

Vị đại biểu TP.HCM nêu rõ, một thách thức khác rất lớn và phải có giải pháp vượt qua là yếu tố con người, là nguồn nhân lực, nhân tố quyết định thành bại của mọi đường lối, chủ trương và pháp luật.

“Tôi đề nghị có quyết định đột phá về thu nhập và đãi ngộ của đội ngũ này, theo nguyên tắc lương của cán bộ, công viên chức phải ngang với mức sống trung bình của xã hội, để họ tập trung vào công vụ và không phải làm thêm để lo cho cuộc sống. Không thể để họ thuộc tầng lớp nghèo của xã hội. Cùng với thu nhập nâng lên, cần thiết lập KPI hợp lý, áp dụng khen thưởng xứng đáng và chế tài nghiêm ngặt cho việc thực hiện KPI, đồng thời với những đãi ngộ hợp lý khác”, ông Nghĩa nêu quan điểm.

Cho rằng để phát triển trong kỷ nguyên hiện tại, đào tạo và thu hút nhân tài là một nhu cầu bắt buộc và cấp bách, đại biểu Nghĩa góp ý, trong việc bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo các ngành, các cấp, cần áp dụng ngay những tiêu chuẩn, tiêu chí, cách thức khoa học và hợp lý để đánh giá và tuyển chọn bằng những thước đo khách quan, công tâm, vì lợi ích cao nhất của đất nước.

"Quy hoạch cán bộ lãnh đạo phải là một quá trình thử thách và kiểm chứng, có lên, có xuống, có vào, có ra. Cần trọng dụng và mạnh dạn bổ nhiệm ngay những người đã chứng minh được trình độ và năng lực thực chất, có nhiệt tâm cống hiến và đạo đức công vụ cao...", đại biểu Nghĩa phát biểu trong phiên họp được truyền hình trực tiếp.