Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, sáng 4/11 Quốc hội nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong, thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Ông Phong cho biết, Dự thảo đã sửa đổi, bổ sung quy định về phạm vi, đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập trong doanh nghiệp nhà nước.

Về nội dung này, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu rõ, Dự thảo Luật sửa đổi đã mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập trong các doanh nghiệp nhà nước theo Luật Phòng, chống tham nhũng từ “doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ” thành doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết”.

Đa số ý kiến tại cơ quan thẩm tra tán thành với quy định của dự thảo Luật và cho rằng việc mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập tại các doanh nghiệp nhà nước như đề xuất là cần thiết và hợp lý, phù hợp với định hướng, chủ trương của Đảng về đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.

Quy định này góp phần tăng cường quản lý chặt chẽ vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong các doanh nghiệp nhà nước, tránh bỏ lọt một nhóm đối tượng do Nhà nước giao tham gia, quản lý điều hành doanh nghiệp, vốn, tài sản nhà nước nhưng lại không có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập.

Đối với các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, mặc dù bên cạnh phần vốn của Nhà nước còn có sự tham gia của vốn tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài, nhưng các doanh nghiệp này vẫn thuộc diện Nhà nước giữ quyền chi phối và Nhà nước có quyền yêu cầu các cá nhân tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp phải có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập theo quy định.

Bên cạnh đó, thực hiện chủ trương của Đảng về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thì tiến tới sẽ còn rất ít hoặc không còn doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Vì vậy, quy định của dự thảo Luật về mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tới tất cả các loại hình doanh nghiệp nhà nước là phù hợp.

Một số ý kiến tại cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập tại các doanh nghiệp nhà nước vì hiện nay, Đảng và Nhà nước xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; đồng thời khuyến khích mạnh mẽ việc thu hút vốn tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài, thuê, sử dụng chuyên gia nước ngoài trong doanh nghiệp, nhất là trong những lĩnh vực then chốt về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Việc mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập như dự thảo Luật có thể dẫn đến những quan ngại đối với nhà đầu tư, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư kinh doanh cũng như khó bảo đảm tính khả thi trong việc kiểm soát kê khai tài sản, thu nhập của người nước ngoài, đặc biệt là tài sản thuộc quyền sở hữu của họ ở nước ngoài (đây cũng là những vấn đề nhạy cảm liên quan tới quyền riêng tư, bí mật cá nhân của họ).

Bên cạnh đó, do những đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập là người nước ngoài, cá nhân ngoài khu vực nhà nước không phải là cán bộ, công chức, viên chức nên cũng không thể xử lý kỷ luật khi họ kê khai không trung thực như đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Ngoài ra, đây là vấn đề đã được cân nhắc khi sửa đổi Luật Doanh nghiệp năm 2020 (theo đó mở rộng phạm vi doanh nghiệp nhà nước bao gồm cả doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc trong số cố phần có quyền biểu quyết), Quốc hội cũng đồng thời sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng, trong đó đã xem xét và quyết định phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập chỉ tại các doanh nghiệp nhà nước thuộc loại hình do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Do đó, trong lần sửa đổi, bổ sung này, cần cân nhắc kỹ lưỡng việc mở rộng phạm vi đối tượng trong doanh nghiệp nhà nước có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh nội dung trên, lần sửa đổi này dự thảo luật quy định tăng giá trị tài sản phải kê khai từ 50 triệu lên 150 triệu; tăng giá trị tài sản, thu nhập phải kê khai bổ sung khi có biến động tăng trong năm từ 300 triệu lên 1 tỷ đồng.

Cơ quan thẩm tra tán thành sự điều chỉnh này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng sẽ được Quốc hội thảo luận tổ vào sáng 5/11.