Dù thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua những đợt rung lắc mạnh, kinh tế thực của Việt Nam 8 tháng đầu năm vẫn duy trì vị thế là một trong những “điểm sáng” tăng trưởng bền bỉ nhất khu vực. Giới quan sát quốc tế cũng đánh giá cao triển vọng này, mới đây Standard Chartered đã có bước điều chỉnh rất mạnh khi nâng dự báo GDP năm 2026 của Việt Nam từ 7,2% lên 9,5%. UOB cũng tăng mức dự báo từ 7% lên 8,5% nhờ đà tăng trưởng vượt mong đợi của chu kỳ công nghệ và AI. 

Đặc biệt, thị trường tài chính cũng chính thức đón nhận một “cú hích” mang tính lịch sử: FTSE Russell chính thức gọi tên 27 cổ phiếu Việt Nam lọt vào rổ FTSE All-Cap, chuẩn bị cho ngày nâng hạng chính thức 21/9. Trong bối cảnh đó, chuyên gia chứng khoán MBS đánh giá, nhà đầu tư cần lưu ý những thông tin quan trọng có thể ảnh hưởng đến thị trường. 

Theo đó, tuần giao dịch trung tuần tháng 9 này sẽ mang tính quyết định khi các quyết định Fed và BOJ sẽ cùng cộng hưởng, tạo ra “tác động kép” lên dòng chảy thanh khoản toàn cầu. 

Lịch sử hiệu suất thị trường trong 10 năm qua. Nguồn: MBS

Kịch bản từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ – Fed với xác suất tăng lãi suất vọt lên mức gần 65%, Fed đang duy trì quan điểm “diều hâu” cứng rắn. Phía còn lại, một cú sốc thanh khoản gián tiếp có thể xuất hiện nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản – BOJ thắt chặt tiền tệ, kích hoạt làn sóng đảo ngược vị thế của chiến lược “Yen Carry Trade” (giao dịch chênh lệch bằng đồng Yên). Khi đồng Yên mạnh lên, các quỹ đầu tư toàn cầu có xu hướng rút vốn từ các thị trường rủi ro để trả nợ bằng Yên, tạo áp lực rút ròng gián tiếp lên các thị trường mới nổi và cận biên như Việt Nam.

Sự cộng hưởng từ hai “gọng kìm” tiền tệ này sẽ đóng vai trò như một bộ lọc đào thải dòng tiền đầu cơ, đồng thời chuyển hướng sự chú ý sang các sự kiện mang tính hạ tầng và cấu trúc thị trường.

Trong khi đó, nhà đầu tư cũng đang chờ đợi việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi (Emerging Markets) vào ngày 21/9. Tuy nhiên MBS lưu ý, nhà đầu tư chuyên nghiệp cần phân biệt rõ giữa giá trị chiến lược dài hạn và các biến động kỹ thuật ngắn hạn mang tính “nghịch lý”. 

Cụ thể là cơ chế “Bán một lần, mua nhiều đợt”. Đợt nâng hạng này tạo ra một sự lệch pha dòng tiền. Theo quy tắc kỹ thuật, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số Frontier Markets buộc phải tất toán và bán ròng toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam một lần trước ngày 21/9. Trong khi đó, các quỹ Emerging Markets chỉ giải ngân đợt đầu tiên với tỷ trọng khiêm tốn khoảng 10% (trong năm 2026), các đợt tiếp theo (3 đợt) sẽ diễn ra trong năm 2027.

Sự chênh lệch này tạo ra một lượng cung kỹ thuật (Net Selling) đè nặng lên thị trường trong ngắn hạn. Gánh nặng hấp thụ lượng hàng này hiện đang dồn lên vai dòng tiền nội.

MBS cũng cho biết, lịch sử tài chính ghi nhận tháng 9 thường là giai đoạn có hiệu suất kém tích cực trong 4 năm vừa qua. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp thống kê mà là phản ánh của tâm lý hành vi và chu kỳ công bố thông tin.