Tại Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức sáng 15/7, nhiều quan điểm, góc nhìn khác nhau đã được các chuyên gia, đại diện các thành viên thị trường nêu ra với cùng một mục tiêu: Hiến kế để cho thị trường vốn phát triển hiệu quả và bền vững hơn. 

Các diễn giả chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: Chí Cường

Giải bài toán thanh khoản thị trường 

Thanh khoản là yếu tố được nhiều chuyên gia nhắc đến khi bàn luận về các vấn đề nổi bật trên thị trường chứng khoán hiện nay.  

Nói về vấn đề này, ông Trịnh Hoài Giang, Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC) cho rằng thị trường vốn Việt Nam cần tập trung giải quyết điểm nghẽn về thanh khoản thay vì phát triển quá nhiều sản phẩm nhưng thiếu độ sâu. Thanh khoản là yếu tố quan trọng nền tảng để thị trường hấp thụ dòng vốn. 

Lấy dẫn chứng về điểm này, ông Giang nhắc lại kinh nghiệm của thị trường Trái phiếu Chính phủ cách đây khoảng 20 năm. Thời điểm đó, Kho bạc Nhà nước phát hành nhiều mã trái phiếu quy mô nhỏ khiến thị trường bị phân mảnh thiếu thanh khoản, Sau khi nghiên cứu quốc tế, các chuyên gia đã đề xuất phương thức phát hành theo các lô chuẩn quy mô lớn dựa trên lợi suất thay vì lãi suất danh nghĩa. Điều này đã giúp hệ thống vận hành tốt, tăng thanh khoản và khả năng hấp thụ trên thị trường. 

Ông Giang cho rằng, bài học này có thể áp dụng khi phát triển các sản phẩm mới trên thị trường vốn hiện nay. 

ông Trịnh Hoài Giang, Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC). Ảnh: Chí Cường

“Chiến lược hợp lý là tập trung làm thật tốt một vài sản phẩm trọng tâm có tính thanh khoản cao, thay vì dàn trải ra quá nhiều sản phẩm mà thị trường không đủ độ sâu để hấp thụ”, ông Giang nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Duy Linh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) quan điểm rằng, thanh khoản là một yếu tố được quan tâm với thị trường cổ phiếu nhưng thanh khoản có đặc điểm phản ánh chu kỳ của thị trường. Do đó sẽ không phải là yếu tố đáng lo ngại nếu nền tảng phát triển được xây dựng đúng hướng. 

Theo CEO SHS, thanh khoản là “nhiệt kế” đo niềm tin và chu kỳ. Để thanh khoản thị trường sớm phục hồi trong bối cảnh giao dịch còn trầm lắng, bản chất của vấn đề vẫn nằm ở việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Theo ông, trong suốt quá trình phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, quy mô vốn hóa và thanh khoản đều có xu hướng tăng trưởng theo thời gian. Giai đoạn thanh khoản suy giảm hiện nay chịu tác động lớn từ yếu tố chu kỳ ngắn hạn.

Ông Nguyễn Duy Linh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS). Ảnh: Chí Cường

Nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ từ cả phía cung và phía cầu, từ nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, tăng tính minh bạch của thị trường đến phát triển lực lượng nhà đầu tư tổ chức, dòng tiền sẽ tự quay trở lại. “Khi niềm tin được khôi phục, dòng tiền sẽ đến và thanh khoản sẽ tăng lên một cách tự nhiên”, ông Duy Linh khẳng định.

Do đó, nếu xác định nhà đầu tư trong nước, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, sẽ tiếp tục là động lực chính của thị trường trong những năm tới thì điều quan trọng nhất là phải nhanh chóng tháo gỡ các điểm nghẽn về cấu trúc thị trường để củng cố niềm tin.

Chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn là yếu tố quyết định

Ở góc độ doanh nghiệp niêm yết, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) cũng đã có những chia sẻ thẳng thắn về việc thu hút dòng vốn. 

Chủ tịch KBC cho rằng, việc khơi thông các dòng vốn cho nền kinh tế không chỉ nằm ở việc mở rộng nguồn cung vốn, mà quan trọng hơn là tái cấu trúc lại cách thức dẫn vốn, nâng chất lượng doanh nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Theo ông Đặng Thành Tâm, một nguyên tắc quan trọng là cần phân định rõ vai trò giữa các kênh dẫn vốn. Ngân hàng nên tập trung vào vốn ngắn hạn, bổ sung vốn lưu động và ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Còn các doanh nghiệp lớn nên tập trung phát hành trái phiếu, cổ phiếu và làm việc với các quỹ đầu tư lớn. Tuy nhiên, để mô hình này thực sự vận hành hiệu quả, điều kiện tiên quyết là tiếp tục hoàn thiện thể chế.

ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC). Ảnh: Chí Cường

Chủ tịch KBC khẳng định: “Chưa bao giờ chính sách và thể chế của Việt Nam tốt như ngày hôm nay. Đây không chỉ là quan điểm cá nhân tôi, mà ngay cả nhiều tổ chức quốc tế trước đây từng có những đánh giá khắt khe về Việt Nam, nay cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực”. 

Bên cạnh thể chế, chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn là yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng tiền dài hạn. Theo đó, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp chất lượng, minh bạch hơn, đồng thời đẩy mạnh cổ phần hóa để bổ sung nguồn cung hàng hóa tốt cho thị trường chứng khoán.

“Các công ty niêm yết phải nâng cao chất lượng quản trị, hoạt động hiệu quả hơn. Khi thị trường có nhiều doanh nghiệp tốt, minh bạch, nhà đầu tư sẽ có thêm niềm tin để tham gia”, ông Đặng Thành Tâm nhấn mạnh.

Vị doanh nhân này cũng khẳng định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi định hướng thu hút FDI đã chuyển từ mục tiêu số lượng sang chất lượng. Các chính sách mới đang hướng tới thu hút những dòng vốn gắn với công nghệ cao, tăng trưởng xanh, đổi mới sáng tạo và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn tại Việt Nam.

Khi doanh nghiệp FDI nâng tỷ lệ nội địa hoá từ mức khoảng 40% lên mức cao hơn, nền kinh tế Việt Nam sẽ hưởng lợi nhiều hơn thông qua việc phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, cam kết Net Zero vào năm 2050 cũng mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn xanh toàn cầu.

“Tôi tin rằng với cơ chế ngày càng thông thoáng, sự minh bạch của cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và mục tiêu tăng trưởng cao nhưng bền vững, bức tranh thị trường vốn Việt Nam sẽ có những thay đổi rất tích cực trong thời gian tới”, ông Đặng Thành Tâm kỳ vọng.