Dự án BT là dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao, nhà đầu tư sau khi hoàn thành dự án sẽ được nhà nước thanh toán bằng tài sản công là quyền sử dụng đất với giá trị tương đương, ngắn gọn là "dự án đổi đất lấy hạ tầng"

Theo văn bản, về đề nghị của Bộ Tài chính ngày 26/4/2019 về thời gian hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện Dự án BT, Thủ tướng Chính phủ đồng ý và giao Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Nghị định, trình Chính phủ ban hành trong tháng 5/2019.

Trước đó, trong năm 2018, Bộ Tài chính đã có văn bản yêu cầu các địa phương dừng thanh toán Dự án BT.

Tới đầu năm 2019, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 160 gỡ vướng cho các dự án này, theo hướng các hợp đồng BT được ký kết từ ngày 1/1/2018, nếu nội dung hợp đồng sau rà soát của các bộ, ngành đảm bảo quy định pháp luật về đất đai, đầu tư... sẽ tiếp tục được thanh toán. Ngược lại, các bên sẽ đàm phán điều chỉnh nếu nội dung hợp đồng BT không phù hợp quy định của luật.

Còn các dự án BT đã hoàn thành chọn nhà đầu tư trước ngày nghị quyết này có hiệu lực nhưng chưa ký hợp đồng BT, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đàm phán, ký kết hợp đồng trên cơ sở đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ diễn ra ngày 11/4/2019 về Dự thảo Nghị định, Thủ tướng Chính phủ kết luận Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018) quy định: Chính phủ quy định chi tiết việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án BT. Như vậy, có đầy đủ cơ sở pháp lý để Chính phủ xây dựng nghị định này.

Thủ tướng Chính phủ đánh giá hình thức đầu tư BT đã được quy định tại các văn bản pháp luật, thông qua hình thức này đã huy động được nguồn lực từ tài sản công (trong đó có đất đai) để phát triển hạ tầng, trong khi nguồn vốn ngân sách nhà nước còn hạn hẹp. Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc triển khai hình thức BT tại một số địa phương xuất hiện một số bất cập, đặc biệt là việc xác định giá đất và giá trị dự án BT.

Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính cần tiếp tục rà soát quy định pháp luật để vừa huy động được nguồn lực, vừa sử dụng hiệu quả tài sản công; đáp ứng nguyên tắc thị trường và không hồi tố, nhưng không để thất thoát tài sản nhà nước.