Quốc hội nghe tờ trình dự án luật - Ảnh: QH.

Chiều 17/10, tại Kỳ họp thứ hai của Quốc hội, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình dự án luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Bộ trưởng, Chính phủ đề xuất ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật năm 2017 để tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, kết nối nguồn lực công - tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả thực thi và lấy sự phát triển thực chất của doanh nghiệp làm thước đo; chuyển từ tư duy "hỗ trợ" sang "kiến tạo" môi trường, hệ sinh thái phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững.

Các định hướng này phù hợp với Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 66 về đổi mới, xây dựng và thực thi pháp luật của Bộ Chính trị, Bộ trưởng nêu.

Đề cập mục tiêu và định hướng xây dựng luật, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ, việc đề xuất luật thay thế thể hiện sự chuyển đổi tư duy từ hỗ trợ đơn lẻ sang kiến tạo môi trường thuận lợi; từ chương trình do Nhà nước cung cấp sang đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp; từ chú trọng vào kinh phí đầu tư sang lấy kết quả và sự trưởng thành của doanh nghiệp làm thước đo.

Dự thảo hướng tới xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp, trong đó Nhà nước kiến tạo, định hướng và kết nối nguồn lực; huy động nguồn lực tài chính, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp lớn và đơn vị cung cấp dịch vụ đồng hành, dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng, Dự thảo Luật gồm 4 Chương, 35 Điều, tập trung vào 5 nhóm chính sách.

Thứ nhất là phát triển chung và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, cải thiện tiếp cận vốn, mặt bằng, công nghệ, thị trường, hỗ trợ tư vấn, đào tạo kế toán, pháp lý, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, mua sắm công và nâng cao năng lực quản trị, nhân lực. Khuyến khích đa dạng hóa nguồn tài chính, đánh giá tín dụng theo dòng tiền, dữ liệu và khả năng tạo doanh thu, không chỉ dựa vào tài sản đảm bảo; đồng thời giảm thủ tục, chi phí tuân thủ, đảm bảo minh bạch.

Thứ hai, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thông qua kết nối với chuyên gia, nhà khoa học, vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và đơn vị tư vấn. Trọng tâm là hoàn thiện sản phẩm, thương mại hóa nghiên cứu, tiếp cận nhà đầu tư, ứng dụng công nghệ sản xuất, kinh doanh.

Thứ ba, phát triển doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, nhất là doanh nghiệp một người, bằng việc tạo thuận lợi chuyển đổi và hỗ trợ tư vấn, đào tạo, kế toán, pháp lý. Mục tiêu là nâng cao quản trị, đảm bảo tuân thủ, giúp doanh nghiệp hoạt động minh bạch, ổn định, tăng năng suất và mở rộng quy mô.

Thứ tư, phát triển doanh nghiệp kinh doanh bền vững, khuyến khích sử dụng hiệu quả tài nguyên, đổi mới quản trị, chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Dự thảo quan tâm doanh nghiệp do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ hoặc sử dụng nhiều lao động thuộc các nhóm này, và doanh nghiệp ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo.

Thứ năm là phát triển doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng quốc tế; nâng cao năng lực sản xuất, quản trị chất lượng sản phẩm, kết nối với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, nhà phân phối và đối tác quốc tế để mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ, tăng năng suất và giá trị trong nước.

Chính sách dự thảo chuyển sang kiến tạo hệ sinh thái, kết nối nguồn lực công - tư và để doanh nghiệp chủ động lựa chọn dịch vụ. Việc thực hiện đẩy mạnh số hóa, liên thông, thí điểm đơn giản hóa, tăng cường trách nhiệm giải trình. Doanh nghiệp không phải nộp lại giấy tờ, thông tin mà cơ quan nhà nước đã có hoặc có thể khai thác theo quy định.

Luật quy định nguyên tắc, định hướng và cơ chế ổn định; Chính phủ quy định chi tiết các nội dung cần linh hoạt khi thực hiện, góp phần cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng doanh nghiệp đổi mới, phát triển bền vững, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, Bộ trưởng báo cáo Quốc hội.

Thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.

Cơ quan thẩm tra cũng cơ bản nhất trí với các nguyên tắc hỗ trợ doanh nghiệp tại dự thảo Luật và đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung các quy định để bảo đảm đầy đủ, chặt chẽ, thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành, phòng ngừa lợi dụng, trục lợi chính sách; bổ sung quy định để bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật kinh doanh của doanh nghiệp.

Thảo luận tại tổ chiều cùng ngày, nhiều ý kiến đại biểu tán thành sự cần thiết ban hành luật cũng như chính sách cụ thể được Chính phủ đề xuất, đồng thời góp ý hoàn thiện hơn các quy định hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp phát triển bền vững.