Chuyển đổi xanh là “chìa khóa”

Theo Tổ chức Du lịch thế giới, mỗi năm có hơn 1 tỷ lượt khách đi du lịch trên toàn cầu, tạo động lực mạnh mẽ để phát triển kinh tế, nhưng cũng gây áp lực lớn đối với môi trường. Biến đổi khí hậu làm thời tiết trở nên khó lường, nước biển dâng cao và nguy cơ thiên tai gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến ngành du lịch.

Trong bối cảnh này, chuyển đổi xanh không chỉ là lựa chọn, mà còn là định hướng chiến lược của ngành du lịch Việt Nam. “Chuyển đổi xanh là chìa khóa giúp tăng cường sự khác biệt và cải thiện năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế”, ông Vũ Quốc Trí, Tổng thư ký Hiệp hội Du lịch Việt Nam khẳng định.

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 xác định chuyển đổi xanh là nền tảng cốt lõi và đặt mục tiêu đưa du lịch Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới. Chuyển đổi xanh mang lại nhiều lợi ích to lớn, vừa sử dụng tài nguyên hiệu quả, vừa bảo tồn đa dạng sinh học và giảm thiểu tác động tiêu cực. Đặc biệt, trong xu hướng hiện nay, du khách sẵn sàng chi trả thêm cho sản phẩm du lịch xanh, góp phần tăng giá trị kinh tế cho ngành.

Ông Vũ Quốc Trí chia sẻ, Dự án Giảm thiểu rác thải nhựa trong lĩnh vực du lịch do Hiệp hội Du lịch Việt Nam thực hiện với sự hỗ trợ từ GEF SGP (Chương trình tài trợ nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu, thực hiện bởi UNDP) đã giúp nâng cao nhận thức tại Ninh Bình và Quảng Nam.

Chỉ sau 3 tháng áp dụng các tiêu chí và triển khai các hoạt động của Dự án, lượng rác thải nhựa trung bình tại các đơn vị tham gia đã giảm khoảng 35% so với ban đầu. Nếu Dự án được kéo dài thêm, hiệu quả chắc chắn sẽ còn tăng đáng kể.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận doanh thu tăng mạnh nhờ triển khai các tour du lịch xanh. Ông Hoàng Trọng Quyền, Tổng giám đốc Tour Hot 247, chia sẻ: “Doanh thu của Công ty tăng 30% nhờ các tour như trekking, camping tại các vườn quốc gia”.

Nhân rộng các mô hình giảm thiểu rác thải nhựa thành công

Dù là xu hướng tất yếu, nhưng chuyển đổi xanh vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Các nguyên nhân chính được ông Vũ Quốc Trí chỉ ra gồm: thiếu sự phối hợp liên ngành; hạn chế năng lực quản lý điểm đến; chưa làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan; thiếu nguồn lực đầu tư vào công nghệ xanh.

Ông Phùng Quang Thắng, Phó chủ tịch Liên chi hội Lữ hành Việt Nam nhận định, các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp khó khăn về tài chính trong việc triển khai du lịch xanh.

Giải pháp để vượt qua những thách thức này nằm ở sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Tỉnh Khánh Hòa là một ví dụ điển hình với Kế hoạch Phát triển du lịch xanh đến năm 2030. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% điểm du lịch, cơ sở kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh được dán nhãn du lịch xanh… Bà Nguyễn Thị Lệ Thanh, Giám đốc Sở Du lịch Khánh Hòa nhấn mạnh, việc dán nhãn xanh cho các điểm đến, xây dựng ứng dụng thông minh và quảng bá du lịch xanh là rất cần thiết. Các chương trình bảo vệ môi trường như giảm thiểu rác thải nhựa, trồng cây xanh và phục hồi vịnh Nha Trang cũng được đẩy mạnh.

Ngày 21/1/2025, Dự án Giảm thiểu rác thải nhựa trong lĩnh vực du lịch kết thúc. Tuy nhiên, ông Vũ Quốc Trí chia sẻ, thành công của Dự án không chỉ nằm ở các hoạt động cụ thể, mà còn ở sự tự giác của các doanh nghiệp, hiệp hội địa phương trong việc nhân rộng mô hình. Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã ban hành một kế hoạch hành động toàn diện về giảm thiểu rác thải nhựa trong ngành du lịch. Hiệp hội kỳ vọng, với những mô hình, tiêu chí và cách làm đã có, việc nhân rộng các sáng kiến này sẽ giúp ngành du lịch phát triển bền vững hơn, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và gia tăng giá trị cho các điểm đến du lịch trong cả nước.

Theo khảo sát của Trip Advisor, 34% du khách sẵn sàng chi trả thêm để ở tại các khách sạn thân thiện với môi trường, 50% sẵn sàng trả thêm cho các dịch vụ mang lại lợi ích cho cộng đồng. Điều này cho thấy, du lịch xanh không chỉ bảo vệ môi trường, mà còn là yếu tố thu hút khách hàng có mức chi tiêu cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững, góp phần nâng cao vị thế của du lịch Việt Nam trên bản đồ quốc tế.