“Với sự phát triển của AI, chưa bao giờ giấc mơ của các nhà nghiên cứu lại trở nên gần với thực tiễn đến vậy. Với một nền nông nghiệp mô phỏng, chúng ta có nhiều cơ hội để khám phá một tiềm năng còn rất lớn lao của vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Nhận định trên được ông Trần Kim Chung, Chủ tịch Tập đoàn CT Group khẳng định tại Hội thảo khoa học Bản sao số Quốc gia - đột phá công nghệ cho nông nghiệp thông minh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, do Tập đoàn CT Group và Đại học Cần Thơ tổ chức ngày 9/9.

Ông Chung cho biết, CT Group đã phát triển công nghệ bản sao số quốc gia (DT15). DT15 là sự tập hợp của khoảng 300 nguồn dữ liệu thông tin thật khác nhau trong thời gian thật (trong đó có từ cơ quan nhà nước), được phân thành 15 lớp.

15 lớp này được đồng bộ với nhau dựa trên các công nghệ máy bay không người lái (UAV) kết hợp với AI, IoT, Robotics, công nghệ sinh học, công nghệ về dữ liệu lớn và các công nghệ về năng lượng tái tạo.

Từ đó tạo nên được khoảng 250 ứng dụng khác nhau, có tính vượt trội cho nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Riêng đối với nông nghiệp thông minh thì bản sao số quốc gia đóng góp khoảng 36 ứng dụng.

Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch Tập đoàn CT Group trao đổi với phóng viên bên lề hội thảo. Ảnh: Trọng Tín

“Trên một mảnh ruộng hoặc trên một cánh đồng hoàn toàn thực tế với những dữ liệu về địa lý, về thủy văn, về đất, về cây trồng, về nước,... chúng ta có thể thử nghiệm rất nhiều các mô hình canh tác, đa canh, đơn canh khác nhau, thâm canh khác nhau và trên những hệ thống cân bằng về sinh thái khác nhau. Cũng như rất nhiều các loài giống và hóa chất khác nhau”, ông Chung nói.

Nông dân khi tiếp cận đến DT15 như chơi một trò chơi về nông nghiệp thông minh, hằng ngày họ chơi các thử nghiệm mô hình khác nhau trên chính ruộng của mình. Và họ có thể điều khiển tất cả những phương tiện ở trên DT15. Thậm chí họ có thể nuôi trồng thủy sản, họ có thể thử những mô hình khác nhau.

Ngoài ra, DT15 còn giúp rút ngắn không gian và thời gian giữa người sản xuất và người dùng và nhà phân phối. Chẳng hạn, một người nội trợ hoặc chủ một cửa hàng ở Mỹ có thể theo dõi những vườn mà mình, cây mà mình thường dùng đến từ vườn nào. Sau đó có thể vào trong cánh đồng lúa đó online để xem sức khỏe của cây lúa, dự báo được chất lượng thu hoạch và các chỉ số về pháp lý sinh học mà không cần phải đến Việt Nam.

Các nhà xuất khẩu Việt Nam khi đó cũng yên tâm ký các hợp đồng bán trước sản phẩm vì đã dự báo được tương đối chính xác các sản lượng mùa màng.

Nhờ đó, nông nghiệp có thể phát triển theo hướng chính xác, giảm mất cân bằng hệ sinh thái, tiết kiệm công sức, hạn chế hóa chất độc hại, kiểm soát vi sinh và chống thoái hóa, bào mòn đất đai.

Công nghệ mới đang định hình lại cách làm nông nghiệp thông minh. Ảnh: Trọng Tín.

Trao đổi thêm với phóng viên bên lề Hội thảo, ông Chung nhận định Việt Nam hiện nay đang hoàn tất 3 trục chuyển đổi số. Trục thứ nhất là không gian. Trục thứ 2 là tổ chức. Trục thứ 3 là lãnh thổ, bao gồm có là rừng, đồi núi, thành phố, sông ngòi, đồng bằng và không gian...

Bản sao số quốc gia là trụ cột thứ ba trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, và đây là trụ cột khó nhất và lớn nhất. Nền tảng này tích hợp nhiều công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT, viễn thám và các công nghệ mới nổi khác.

Trên thế giới, Trung Quốc hiện dẫn đầu về nghiên cứu bản sao số trong nông nghiệp, tập trung vào Precision farming, IoT và máy nông nghiệp thông minh. Tại Hàn Quốc, bản sao số đã phát triển mạnh trong đô thị và công nghiệp, còn trong nông nghiệp thông minh mới ở giai đoạn thử nghiệm, quy mô nhỏ. Ứng dụng chính là mô phỏng nhà kính, quản lý cây trồng, thủy lợi và khí hậu.

Còn tại Mỹ, bản sao số trong nông nghiệp đã vượt giai đoạn ý tưởng, đang được ứng dụng thí điểm mạnh mẽ trong precision agriculture nhờ sự kết hợp của các trưởng đại học, tập đoàn công nghệ và chính phủ.

Vì vậy, bản sao số quốc gia được kỳ vọng như “chiếc đũa thần” thúc đẩy phát triển đột phá ở nhiều ngành khác nhau, đặc biệt là nông nghiệp thông minh ở quy mô hoàn toàn mới, giúp giảm chi phí đầu vào và tăng năng suất hàng chục lần.

Bản sao số quốc gia được đồng bộ dựa trên các công nghệ máy bay không người lái (UAV) kết hợp với AI, IoT. Ảnh: Trọng Tín.

Theo PGS.TS. Trần Trung Tính, Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, nông nghiệp là một trong những trụ cột quan trọng để ổn định và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh toàn cầu.

Tuy nhiên, ĐBSCL đang đối diện những thách thức chưa từng có tiền lệ, như tác động nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, tình trạng hạn mặn diễn biến ngày càng phức tạp, cùng sự suy thoái đất canh tác.

Theo ông, mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống đã bộc lộ một số hạn chế, không còn đủ sức để đáp ứng yêu cầu cấp bách về an ninh lương thực, phát triển bền vững và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tăng tính cạnh tranh ngành hàng.

Chính trong bối cảnh này, việc phát triển nông nghiệp thông minh không chỉ là một xu thế tất yếu, mà còn là giải pháp chiến lược để đảm bảo nguồn cung lương thực an toàn, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Đây chính là con đường tất yếu để ĐBSCL phát huy tối đa tiềm năng, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước.

Cùng quan điểm, PGS.TS Lê Văn Vàng, Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ cho rằng, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) là công nghệ bắt buộc trong sản xuất nông nghiệp thông minh. Không có công nghệ thông tin sẽ khó thực hiện nông nghiệp thông minh hiệu quả.

“Nông nghiệp thông minh làm tăng hiệu quả sản xuất, giảm lực lượng lao động, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi lao động có chuyên môn cao, không phù hợp với điều kiện sản xuất nhỏ lẻ. Chi phí đầu tư rất cao nên cần sự vào cuộc của Nhà nước hoặc doanh nghiệp”, PGS.TS Lê Văn Vàng nhấn mạnh.