Sáng mai, 3/1, Tòa án Nhân dân TP.Hà Nội bắt đầu mở phiên xử sơ thẩm đối với 38 bị cáo trong vụ án liên quan tới các vi phạm xảy ra tại Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á, các đơn vị, tỉnh thành phố liên quan.

Có hơn 70 luật sư đăng ký tham gia phiên tòa để bào chữa cho các bị cáo và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Riêng cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long có 4 luật sư bào chữa; cựu Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Chu Ngọc Anh có 1 luật sư bào chữa.

Phiên tòa do Thẩm phán Trần Nam Hà, Phó chánh Tòa Hình sự làm chủ tọa, dự kiến diễn ra trong 20 ngày.

Liên quan tới phiên xét xử, tòa án còn triệu tập nhiều tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, trong đó có tất cả các bị can, bị cáo, bị án ở 19 tỉnh, thành phố trên cả nước liên quan đến hành vi phạm tội của Phan Quốc Việt và vụ án xảy ra tại Công ty Việt Á.

Cựu Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh (bên trái) và cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long.

Trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Thanh Long, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế; Phạm Xuân Thăng, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương bị đưa ra xét xử về tội “Nhận hối lộ”.

Cựu Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, cựu Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, và cựu Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Công Tạc bị đưa ra xét xử về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Bị cáo Phan Quốc Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Việt Á và Vũ Đình Hiệp, Phó tổng giám đốc bị đưa ra xét xử về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” và “Đưa hối lộ”.

Các bị cáo còn lại bị đưa ra xét xử về một trong các tội danh: “Nhận hối lộ; Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Lợi dụng ảnh hưởng với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”.

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, khi dịch Covid-19 bùng phát, Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ giao các đơn vị khoa học chủ động nghiên cứu, chế tạo sinh phẩm phục vụ công tác phòng, chống dịch.

Phan Quốc Việt đã thông đồng, cấu kết với Trịnh Thanh Hùng, cựu Vụ phó Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ để Hùng tác động Chu Ngọc Anh và Phạm Công Tạc để quyết định cho Công ty Việt Á được phối hợp thực hiện đề tài nghiên cứu chế tạo kit xét nghiệm trái pháp luật.

Với mục đích được sản xuất, bán kit xét nghiệm thu lời bất chính, Phan Quốc Việt đã tiếp tục cấu kết với các bị cáo khác thực hiện nhiều hành vi sai phạm, giúp Công ty Việt Á kiểm định kit xét nghiệm; được nghiệm thu giai đoạn 1 của đề tài để lập hồ sơ gửi Bộ Y tế cấp sổ đăng ký lưu hành tạm thời, chính thức.

Phan Quốc Việt, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Việt Á bị Tòa án Quân sự Thủ đô Hà Nội tuyên án sơ thẩm 25 năm tù.

Cùng với đó, Phan Quốc Việt đã cấu kết với các bị cáo thuộc Bộ Y tế để được hiệp thương giá đã được nâng khống, chậm kiểm tra giá hiệp thương nhằm tạo mặt bằng giá kit xét nghiệm; giới thiệu với các lãnh đạo tỉnh, thành phố để bán thương mại kit xét nghiệm thu lời bất chính.

Quá trình hoạt động, Phan Quốc Việt đã thỏa thuận ăn chia, đưa hối lộ, cảm ơn nhiều cá nhân, với số tiền lên tới hơn 106 tỷ đồng. Trong đó, tại Bộ Y tế, Việt đưa hối lộ cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhiều nhất, với số tiền 2,25 triệu USD; Nguyễn Huỳnh, cựu Thư ký của ông Long 4 tỷ đồng; Nguyễn Minh Tuấn, cựu Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế 300.000 USD; Nguyễn Nam Liên,  cựu Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính 100.000 USD.

Ngoài ra, Phan Quốc Việt còn chi tiền "cảm ơn" cho bị cáo Nguyễn Văn Trịnh, cựu cán bộ thuộc Văn phòng Chính phủ 200.000 USD; cựu Bộ trưởng Chu Ngọc Anh 200.000 USD; Trịnh Thanh Hùng 350.000 USD.

Quá trình điều tra, truy tố cũng xác định, để tiêu thụ kit xét nghiệm tại các địa phương với số lượng lớn và được thanh toán theo giá đã nâng khống, Phan Quốc Việt, Vũ Đình Hiệp và các nhân viên Công ty Việt Á đã thông đồng, cấu kết với lãnh đạo, nhân viên các cơ sở y tế công lập thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật về đấu thầu, ứng hàng sử dụng trước, hợp thức thủ tục, hồ sơ thanh toán sau theo đơn giá do Công ty Việt Á đưa ra.

Viện Kiểm sát xác định, các vi phạm liên quan tới Công ty Việt Á đã gây thiệt hại hơn 1.235 tỷ đồng, trong đó thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 402 tỷ đồng.