Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng tại phiên giải trình - Ảnh: QH.

Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan rà soát, đánh giá tổng thể, trình Đảng ủy Chính phủ Đề án tổng thể cải cách chính sách tiền lương để trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027. Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 3/2027 sẽ xem xét thông qua Đề án này.

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng đề cập trong phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Trong báo cáo phục vụ phiên giải trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo chưa được ban hành dẫn đến một số chính sách mới của Luật Nhà giáo về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo chưa có đủ cơ sở để triển khai đồng bộ. Trong đó, chủ trương xếp lương của nhà giáo cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp chưa thực hiện được, một số chính sách hỗ trợ vẫn thực hiện theo các quy định tại nhiều vãn bản khác nhau và một số chế độ phụ cấp chưa bao quát đầy đủ đặc thù hoạt động nghề nghiệp của nhà giáo như dạy song ngữ, dạy liên trường, dạy tại nhiều điểm trường, cơ sở.

Sau khi Bộ Chính trị có ý kiến đối với Đề án cải cách chính sách tiền lương, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện, tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định để triển khai đầy đủ các chính sách về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo theo quy định của Luật Nhà giáo, báo cáo nêu rõ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề nghị Chính phủ sớm hoàn thiện Đề án cải cách chính sách tiền lương, trong đó quan tâm thực hiện chủ trương “lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp”; tiếp tục cân đối nguồn lực để thực hiện lộ trình điều chỉnh phụ cấp ưu đãi nghề và các chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo.

Chính sách "lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp” cũng là băn khoăn được một số đại biểu chia sẻ tại phiên giải trình.

Được mời trao đổi thêm tại phiên giải trình về vấn đề chính sách tiền lương cho nhà giáo, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng khẳng định Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ có cơ chế phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng thể chế, tham mưu chính sách liên quan nhà giáo, viên chức, đồng thời phối hợp triển khai tháo gỡ khó khăn về chế độ, chính sách đối với nhà giáo.

Liên quan chính sách tiền lương và đặc thù nghề nghiệp của nhà giáo, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng nói, thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 248 của Quốc hội khóa XV, Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo trình Đảng ủy Chính phủ, báo cáo Bộ Chính trị đề xuất tiền lương, phụ cấp, trong đó có điều chỉnh phụ cấp ưu đãi nghề theo lộ trình đối với giáo viên, nhân viên trường học tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông.

Cuối năm 2025, Bộ Chính trị đã có Kết luận số 206 về tiền lương, phụ cấp sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan trình Chính phủ ban hành Nghị định 182 quy định phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở các cơ sở giáo dục công lập.

Theo khẳng định của Thứ trưởng Bộ Nội vụ thì chế độ ưu đãi với giáo viên đang được xếp ở mức cao nhất trong hệ thống. “Tinh thần của chính sách hiện nay là phụ cấp cho người làm giáo dục được xếp ở mức cao nhất. Mức lương và phụ cấp được nâng lên sẽ góp phần cải thiện thu nhập và tạo động lực, giải quyết khó khăn cho nhà giáo”, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho biết.

Về nguyên nhân việc chưa ban hành nghị định về chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo, Thứ trưởng Bộ Nội vụ lý giải, Đề án cải cách chính sách tiền lương tổng thể đang được xây dựng để trình Bộ Chính trị, và tiền lương, phụ cấp của nhà giáo đặt trong tổng thể chính sách cải cách tiền lương của toàn bộ hệ thống.

Về lộ trình dự kiến, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng thông tin Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan rà soát, đánh giá tổng thể, trình Đảng ủy Chính phủ Đề án tổng thể cải cách chính sách tiền lương để trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027.

Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 3/2027 sẽ xem xét thông qua Đề án này, và sau khi Trung ương thông qua, Bộ Nội vụ cùng các bộ ngành liên quan sẽ trình Chính phủ để Chính phủ xem xét, quyết định nghị định về chính sách tiền lương, ưu đãi với nhà giáo.

Trao đổi thêm về tinh giản biên chế trong giáo dục, Thứ trưởng Bộ Nội vụ nêu nhiều kết quả tích cực, như đưa ra khỏi bộ máy những nhân sự không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ…

Dù vậy, việc tinh giản biên chế ngành giáo dục cũng làm phát sinh một số tác động không mong muốn, gây khó khăn cho ngành.

Ví dụ một số nơi thực hiện tinh giản biên chế cơ học dẫn đến thiếu giáo viên ở các cấp học, mất cân bằng đội ngũ giáo viên theo địa bàn, môn học, cơ sở giáo dục.

“Việc giảm số lượng giáo viên trong khi quy mô học sinh gia tăng dẫn đến tăng sĩ số lớp học, tăng số giờ dạy của giáo viên, gây áp lực rất lớn cho đội ngũ giáo viên”, Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho hay.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Nội vụ đã thực hiện nhiều giải pháp như rà soát cán bộ, sắp xếp giảm nhân sự khối hành chính, quản lý trung gian; điều chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, cơ cấu lại đội ngũ, tập trung cho giáo viên trực tiếp đứng lớp, bảo đảm có học sinh là có giáo viên giảng dạy.

Cùng với đó, các cơ quan định hướng sẽ cải thiện chế độ tiền lương, đãi ngộ tương xứng với khối lượng công việc gia tăng; thực hiện đơn đặt hàng đào tạo giáo viên theo lộ trình, kế hoạch đã phê duyệt và đẩy mạnh chính sách thu hút giáo viên, theo lãnh đạo Bộ Nội vụ.