Cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương sau khi hoàn thành sẽ kết nối với cao tốc Liên Khương - Prenn (Trong ảnh: cao tốc Liên Khương - Prenn)

Cần cơ chế phù hợp để giảm thiểu rủi ro

Công ty cổ phần Đầu tư Tập đoàn Phương Trang (Tập đoàn Phương Trang) vừa gửi kiến nghị đến UBND tỉnh Lâm Đồng về đề xuất cơ chế chia sẻ doanh thu Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương.

Theo Tập đoàn Phương Trang, hiện nay, tại các nghị quyết chủ trương đầu tư Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương theo phương thức PPP của HĐND tỉnh Lâm Đồng chưa quy định áp dụng cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu. Việc này gây nhiều khó khăn, vướng mắc khi triển khai dự án.

Cụ thể, Tập đoàn Phương Trang cho rằng, thực tiễn các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông có đặc thù là tổng mức đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài, nên tiềm ẩn rủi ro khi triển khai theo phương thức PPP.

Quá trình triển khai các dự án theo phương thức này trong thời gian qua, đặc biệt là quá trình kêu gọi đầu tư các dự án thành phần trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông cho thấy, việc thu hút nguồn lực xã hội rất khó khăn, trong đó nguyên nhân chủ yếu do chưa có cơ chế phù hợp giảm thiểu rủi ro như cơ chế chia sẻ doanh thu của Dự án.

Tại Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương thực hiện theo phương thức PPP, nhà đầu tư cần huy động vốn chủ sở hữu và vốn tín dụng rất lớn (theo báo cáo cuối kỳ dự án là khoảng 10.200 tỷ đồng). “Sau khi làm việc với một số ngân hàng, họ đều yêu cầu dự án phải được áp dụng cơ chế chia sẻ phần giảm doanh thu phù hợp theo quy định của Luật PPP thì mới có cơ sở xem xét tiếp các điều kiện tài trợ vốn cho dự án”, đại diện Tập đoàn Phương Trang cho biết.

Điều 82, Luật PPP (cơ chế chia sẻ tăng, giảm doanh thu) là một tiến bộ lớn về thể chế, đưa quan hệ công và tư trong dự án PPP về thế cân bằng hơn, là tiêu chí rất quan trọng để lược bỏ lo ngại của dư luận và ngân hàng về nợ xấu của các dự án thực hiện theo phương thức PPP trước kia, tăng tính hấp dẫn cho dự án hiện nay, thu hút các nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng tham gia tài trợ vốn và thực hiện đầu tư dự án, nhất là trong bối cảnh các tổ chức tín dụng hạn chế cho vay đối với các dự án BOT/PPP hiện nay.

“Các quy định về chia sẻ doanh thu không nhằm tăng sử dụng ngân sách nhà nước cho dự án, mà thực hiện có xác suất 50% Nhà nước thu được thêm ngân sách nhờ cơ chế này. Cụ thể, tại khoản 1, Điều 82, Luật PPP có quy định, khi doanh thu thực tế đạt cao hơn 125% mức doanh thu trong phương án tài chính tại hợp đồng dự án PPP, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chia sẻ với Nhà nước 50% phần chênh lệch giữa doanh thu thực tế và mức 125% doanh thu trong phương án tài chính. Cơ chế chia sẻ doanh thu giảm chỉ nhằm mục đích giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư với tư cách là một đối tác trong dự án, cân bằng với việc chia sẻ doanh thu tăng”, Tập đoàn Phương Trang trình bày.

Để việc triển khai thực hiện dự án được thuận lợi, đảm bảo theo các quy định hiện hành của pháp luật, Tập đoàn Phương Trang đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chấp thuận áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu tăng, giảm của Dự án phù hợp quy định Luật PPP, ý kiến hướng dẫn của các bộ, ngành và đồng bộ với các dự án thực hiện theo phương thức PPP tương tự hiện nay.

Địa phương phải điều chỉnh chủ trương đầu tư

Thời gian qua, UBND tỉnh Lâm Đồng đã xin ý kiến hướng dẫn của các bộ, ngành về vấn đề này để có cơ sở triển khai thực hiện. Đồng thời, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh, bổ sung nội dung cơ chế chia sẻ doanh thu giảm đối với Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc để tạo điều kiện thuận lợi trong việc thu hút nguồn vốn huy động khác (khoảng 9.095 tỷ đồng) từ các nhà đầu tư quan tâm, hoặc các ngân hàng, tổ chức tín dụng, nhằm phát huy hiệu quả, tính khả thi của dự án.

Địa phương này cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn cụ thể hơn về cơ chế chia sẻ doanh thu giảm đối với Dự án cao tốc đoạn Bảo Lộc - Liên Khương do địa phương phê duyệt chủ trương đầu tư.

Bộ Tài chính đã phúc đáp vấn đề này. Theo đó, về kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu giảm đối với Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương và Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc theo phương thức PPP, Bộ Tài chính cho rằng, theo quy định tại khoản 1, Điều 17 và khoản 3, Điều 82, Luật PPP, thì cơ chế chia sẻ phần giảm doanh thu là một nội dung trong quyết định chủ trương đầu tư.

Việc cho phép áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu giảm có thể dẫn đến bổ sung vốn Nhà nước tham gia. Do vậy, 2 dự án trên cần thiết áp dụng cơ chế chia sẻ phần giảm doanh thu.

Từ đó, Bộ Tài chính đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư. Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, Bộ Tài chính đề nghị tỉnh Lâm Đồng thực hiện theo đúng quy định tại Điều 18, Luật PPP.

Tương tự, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng phúc đáp, theo quy định tại khoản 3, Điều 82, Luật PPP, cơ chế chia sẻ phần doanh thu giảm phải được xác định tại quyết định chủ trương đầu tư. Vì vậy, trường hợp bổ sung cơ chế này, đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng nghiên cứu các quy định tại Điều 18, Luật PPP để điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án PPP, làm cơ sở triển khai.

Được biết, liên quan đến đề nghị của Tập đoàn Phương Trang, UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Giao thông - Vận tải, Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh và đơn vị có liên quan xem xét nội dung đề nghị này; tham mưu, đề xuất UBND tỉnh phương hướng giải quyết trước ngày 25/5/2024.