Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật tại các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống với Việt Nam và có thế mạnh trong những ngành, lĩnh vực trọng điểm.

Việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa các nhiệm vụ tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ. Qua đó, hình thành cơ sở pháp lý cho chính sách khuyến khích, hỗ trợ người học và giảng viên Việt Nam học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng, trao đổi học thuật ở nước ngoài, nhất là trong những ngành, lĩnh vực được xác định là trọng điểm.

Các chính sách khuyến khích, hỗ trợ tại Nghị định dự kiến áp dụng đối với người được cử đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài từ năm 2027.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất nâng mức hỗ trợ đối với người học được cử đi đào tạo trình độ đại học, thạc sỹ, tiến sỹ tại các nước thuộc phạm vi chính sách.

Đối tượng được hưởng chính sách là công dân Việt Nam được cử đi đào tạo tại các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống với Việt Nam, có thế mạnh trong ngành, lĩnh vực trọng điểm theo các đề án, chương trình học bổng sử dụng ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Người học phải đồng thời đáp ứng các tiêu chí về quốc gia đến học, ngành, lĩnh vực trọng điểm và những điều kiện cụ thể khác. Đáng chú ý, ngành đào tạo tại cơ sở giáo dục nước ngoài phải nằm trong nhóm 500 ngành hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng quốc tế có uy tín tại thời điểm cấp có thẩm quyền phê duyệt danh sách trúng tuyển hoặc ban hành quyết định cử đi học.

Dự thảo đề xuất người học được hỗ trợ hai vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông trong quá trình học; lệ phí hộ chiếu, thị thực; chi phí phương tiện đi lại từ sân bay đến nơi đào tạo và ngược lại; bảo hiểm y tế và học phí.

Mức sinh hoạt phí cũng được đề xuất tăng đáng kể. Người học trình độ đại học dự kiến được hưởng sinh hoạt phí hằng tháng bằng 1,5 lần mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng; với người học trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ dự kiến bằng 2 lần.

Bên cạnh hỗ trợ trực tiếp cho quá trình đào tạo, dự thảo còn đưa ra chính sách nhằm bảo đảm quyền lợi nghề nghiệp của người được cử đi học.

Người học trình độ thạc sỹ, tiến sỹ  đang là công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, cơ sở giáo dục được giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp trong thời gian học tập. Trường hợp chưa có cơ quan công tác được ưu tiên trong tuyển dụng công chức, viên chức theo các quy định hiện hành.

Không chỉ hướng đến người học, dự thảo dành một nhóm chính sách cho đội ngũ giảng viên tham gia thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài.

Đối tượng dự kiến được hưởng chính sách là giảng viên tại các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trình độ tiến sĩ và được cơ quan có thẩm quyền cử đi thỉnh giảng, trao đổi học thuật với cơ sở giáo dục nước ngoài. Hoạt động này được thực hiện thông qua các chương trình hợp tác song phương, chương trình trao đổi học thuật trong khuôn khổ điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc đã ký kết.

Nội dung thỉnh giảng, nghiên cứu và trao đổi học thuật phải thuộc các ngành, lĩnh vực trọng điểm, đồng thời đáp ứng những điều kiện được quy định.

Trong thời gian ở nước ngoài, giảng viên được đề xuất giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp; được hỗ trợ một vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông, lệ phí hộ chiếu, thị thực, chi phí phương tiện đi lại từ sân bay đến nơi ở và ngược lại, bảo hiểm y tế cùng sinh hoạt phí hằng tháng.

Mức sinh hoạt phí dự kiến tương đương mức cao nhất đang áp dụng đối với công dân Việt Nam đi học ở nước ngoài theo các đề án, chương trình đào tạo của Chính phủ. Nếu giảng viên đã được cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc tổ chức, cá nhân khác hỗ trợ một phần kinh phí, ngân sách nhà nước chỉ chi trả phần chênh lệch còn thiếu so với mức được hưởng.

Cùng với chính sách hỗ trợ, dự thảo đặt ra yêu cầu về hiệu quả đầu ra. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ quy định cụ thể điều kiện và cam kết sản phẩm đối với giảng viên được cử đi thỉnh giảng, trao đổi học thuật ở nước ngoài.

Trường hợp một người đồng thời thuộc phạm vi áp dụng của nhiều chính sách hỗ trợ, dự thảo quy định chỉ được hưởng chính sách có mức hỗ trợ cao nhất, tránh trùng lặp nguồn ngân sách.

Danh mục các nước thuộc phạm vi áp dụng sẽ do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Ngoại giao. Danh mục ngành, lĩnh vực trọng điểm cũng như các bảng xếp hạng quốc tế có uy tín làm căn cứ xác định đối tượng sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến hoàn thiện hồ sơ và trình Chính phủ xem xét trong tháng 11/2026. Các chính sách khuyến khích, hỗ trợ tại Nghị định dự kiến áp dụng đối với người được cử đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài từ năm 2027.