Đề xuất thí điểm “Phường AI-X” để mở đường cho AI City

Tại cuộc gặp, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC Nguyễn Trung Chính trình bày loạt kiến nghị theo hướng “làm thật - thử thật - nhân rộng nhanh”, tập trung vào những việc thành phố có thể triển khai ngay để rút ngắn đường cong phát triển.

Ông mở đầu bằng một tín hiệu thu hút đầu tư quốc tế liên quan đến hạ tầng số. Theo Chủ tịch CMC, trong chuyến công tác gần đây tại Singapore, CMC đã làm việc với đối tác quản lý nguồn vốn khoảng 81 tỷ USD. Ban đầu, khi mời họ đầu tư vào TP.HCM, CMC đề xuất một trung tâm dữ liệu quy mô khoảng 300 triệu đến 1 tỷ USD.

Tuy nhiên, phía nhà đầu tư đề nghị CMC xem lại kế hoạch để nâng quy mô lên 5 tỷ USD, tương tự dự án lớn mà họ đang triển khai tại Hàn Quốc. Ông cho biết với quy mô 100 MW, mức 1 tỷ USD đã là hợp lý, nhưng đối tác vẫn muốn tính đến phương án lớn hơn vì không chỉ muốn đầu tư một trung tâm dữ liệu đơn lẻ mà còn kỳ vọng mở rộng hoạt động sâu rộng hơn tại TP.HCM.

Từ quan sát đó, ông Chính cho rằng, TP.HCM cần sớm hình thành các mô hình thí điểm đủ rõ, đủ nhanh để tạo “điểm neo” cho dòng vốn, nhân lực và hoạt động R&D công nghệ cao, đồng thời giúp thành phố gia tăng lợi thế cạnh tranh khu vực.

Đề xuất nổi bật của Chủ tịch CMC là cho phép TP.HCM chọn một phường để thí điểm mô hình quản trị bằng AI - “Phường AI-X”. Ông nhấn mạnh, CMC kiên định với ý tưởng đưa TP.HCM trở thành AI City đầu tiên của cả nước; định hướng đồng hành phát triển thành phố AI cùng TP.HCM đã được CMC công bố tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) Davos tháng 1/2025.

Theo đề xuất, ở “Phường AI-X”, các quy trình từ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý trật tự đô thị, vận hành camera an ninh, tiếp xúc - phản hồi của người dân… sẽ được vận hành, báo cáo, phân tích và dự báo trên nền dữ liệu thời gian thực. AI đóng vai trò trợ lý phân tích, gợi ý phương án xử lý và tự động hóa các quy trình lặp lại, giúp giảm tải cho bộ máy, rút ngắn thời gian phản hồi, nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Chủ tịch CMC khẳng định doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành từ khâu thiết kế kiến trúc, cung cấp hạ tầng, nền tảng và giải pháp AI đến triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả và chuẩn hóa mô hình để nhân rộng. Ông cũng bày tỏ sẵn sàng đảm nhiệm vai trò “kiến trúc sư trưởng” cùng TP.HCM xây dựng lộ trình và mô hình AI City một cách bài bản.

Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính đưa ra các đề xuất mạnh mẽ thúc đẩy KHCN, đổi mới sáng tạo cho TP.HCM.

Song song với thí điểm cấp cơ sở, CMC kiến nghị TP.HCM nghiên cứu xây dựng một mô hình đô thị tích hợp khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo - giáo dục. Không gian này được đề xuất bao gồm hệ thống đại học đào tạo các ngành tiên tiến như AI, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ cao; các viện nghiên cứu và phòng lab mở; trung tâm dữ liệu và hạ tầng máy tính hiệu năng cao; khu làm việc của doanh nghiệp công nghệ, trung tâm R&D và startup; khu nhà ở chuyên gia, trường quốc tế, tiện ích cộng đồng và không gian xanh; cùng quỹ đổi mới sáng tạo và cơ chế sandbox để thử nghiệm công nghệ, mô hình vận hành mới.

Chủ tịch CMC gợi ý, TP.HCM có thể tham khảo các mô hình đô thị khoa học - đổi mới sáng tạo thành công trên thế giới như One-North của Singapore hay Daedeok Innopolis của Hàn Quốc để thiết kế một “vùng lõi” đủ lớn cho R&D, thu hút nhân tài và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.

Theo Chủ tịch CMC, TP.HCM đã có nhiều điều kiện để bứt phá; điều thành phố cần lúc này là tinh thần dám thử nghiệm, dám làm ngay để được quyền đi nhanh hơn, sớm hơn và trước hơn. Cách tiếp cận “thí điểm có kiểm soát - chuẩn hóa - nhân rộng” vừa phù hợp với tốc độ phát triển của siêu đô thị, vừa giúp giảm rủi ro chính sách khi bước vào các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu và hạ tầng số quy mô lớn.

Nếu “Phường AI-X” là bước đi nhanh để tạo mẫu hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và AI, thì đô thị KHCN - Đổi mới sáng tạo - Giáo dục là chiến lược dài hơi nhằm hình thành năng lực nền tảng về nhân lực, nghiên cứu và công nghiệp công nghệ cao. Hai đề xuất này, theo ông, có thể trở thành những “đề bài hành động” cụ thể để TP.HCM sớm hiện thực hóa mục tiêu trung tâm kinh tế số và AI City trong giai đoạn mới.

Trong khi đó, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch Tập đoàn CT Group, đề xuất mô hình “trung tâm đổi mới sáng tạo có lợi nhuận” dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI), Web3 và Blockchain. Đây là ý tưởng khá mới mẻ so với các mô hình “vườn ươm” ý tưởng phi lợi nhuận truyền thống thường thấy. 

“Trong đó, tất cả các ý tưởng trong các giai đoạn khác nhau của vấn đề sáng tạo đều có thể trở thành tài sản số. Và AI sẽ giúp cho họ tìm ra những khách hàng quan tâm. Sau đó, phần định giá tự động, giao dịch cũng tự động và ứng dụng một cách hữu hiệu trong nhiều trường hợp khác nhau”, ông giải thích về mô hình trên.

Chủ tịch CT Group cũng đề xuất cơ chế “franchise” (nhượng quyền) mô hình này để nhân rộng nhanh chóng. Có nghĩa là TP.HCM sẽ có rất nhiều trung tâm đổi mới sáng tạo có lợi nhuận.

Còn ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT mang đến những thông tin chiến lược từ Nhật Bản. Ông cho biết, Nhật Bản đang chuyển hướng hợp tác mạnh mẽ sang Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là ưu tiên số một, đặc biệt trong lĩnh vực “kinh tế tầm thấp” (LAE). Nhưng, rào cản lớn nhất hiện nay, theo ông Bình, là Việt Nam “trống vắng” hoàn toàn về thể chế khi không có quy định thế nào là sandbox, không có quy chuẩn quy phạm, không có giấy phép, không có chứng chỉ xuất xứ...

Chủ tịch FPT đề xuất TP.HCM trở thành thủ phủ của máy bay không người lái (UAV) với tham vọng đạt quy mô 10 tỷ USD và giải quyết 1 triệu lao động trong 10 năm tới.

Sau gần 3 giờ lắng nghe các ý kiến góp ý, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang khẳng định, TP.HCM quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo và sẽ có trách nhiệm hơn về những việc phải làm để thúc đẩy lĩnh vực này phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Khi phát triển lĩnh vực này, TP.HCM sẽ có công cụ KHCN để giải quyết được các vấn đề liên quan đến đời sống dân sinh như kẹt xe, ngập úng, ô nhiễm môi trường, phòng chống cháy nổ…

Bí thư Thành ủy TPHCM chỉ đạo, các sở ngành có liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến và đề xuất những cơ chế đặc thù thúc đẩy lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo phát triển hơn, trong đó đề xuất cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) ở lĩnh vực này. TP.HCM cũng sẽ hướng đến phát triển kinh tế tầm thấp, khuyến khích sản xuất và ứng dụng thiết bị không người lái phục vụ các nhu cầu dân sinh. TP.HCM định hình 4 trung tâm phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo.

Đây sẽ là điểm đến của cộng đồng KHCN, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong thời gian tới. Ngoài ra, thành phố cũng sẽ thu hút quỹ đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước, kèm theo đó là cơ chế hỗ trợ để có sức thu hút hơn.