Nghị quyết 18-NQ/TW được Hội nghị Trung ương 6 khóa XII ban hành năm 2017 đặt mục tiêu tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, giảm mạnh số lượng đơn vị sự nghiệp công lập, đẩy mạnh tự chủ tài chính, tinh giản biên chế và khuyến khích xã hội hóa dịch vụ công.

Đến tháng 9/2025, Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Công văn 59-CV/BCĐ để chuẩn bị tổng kết 7 năm thực hiện nghị quyết, yêu cầu các địa phương rà soát mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, cơ cấu lại đầu mối bên trong, chuyển đổi sang cơ chế tự chủ và tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia cung ứng dịch vụ công.

Trong công văn mới, Bộ Nội vụ đề nghị các tỉnh, thành phố xây dựng phương án cụ thể cho từng ngành, lĩnh vực. Trọng tâm là tinh gọn đầu mối, sắp xếp lại các đơn vị trực thuộc UBND cấp tỉnh, sở ngành, đồng thời cơ cấu hoặc giải thể những đơn vị hoạt động kém hiệu quả.

Mỗi tỉnh, thành phố sẽ không có quá 3 Ban quản lý dự án cấp tỉnh. Các ban quản lý này phải hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, đảm bảo tự cân đối kinh phí. Địa phương cũng được khuyến khích thành lập các ban quản lý khu vực liên xã, phường nếu cần thiết để tránh chồng chéo.

Bộ Nội vụ yêu cầu địa phương chốt phương án tinh gọn hệ thống trường học, bệnh viện trước 25/9.

Giáo dục - đào tạo là một trong những lĩnh vực được yêu cầu rà soát kỹ lưỡng. Các địa phương phải nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh lại mạng lưới trường học công lập từ mầm non đến phổ thông, phù hợp nhu cầu và điều kiện thực tế.

Theo định hướng, các trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên sẽ được hợp nhất, hình thành mô hình trung học nghề trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo. Những cơ sở này sẽ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công theo khu vực liên phường, liên xã, thay vì tổ chức nhỏ lẻ.

Đáng chú ý, mỗi tỉnh, thành phố chỉ được duy trì tối đa ba trường dạy nghề công lập (không tính các trường đã tự chủ chi thường xuyên trở lên). Việc này nhằm tinh gọn đầu mối, tập trung nguồn lực và nâng cao chất lượng đào tạo nghề.

Trong lĩnh vực y tế, Bộ Nội vụ nhấn mạnh yêu cầu củng cố hệ thống y tế dự phòng, nâng cao năng lực giám sát, phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Mỗi tỉnh, thành phố phải có ít nhất 1 bệnh viện đạt cấp chuyên sâu, đồng thời bố trí bệnh viện lão khoa hoặc khoa lão khoa trong bệnh viện đa khoa để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Các trạm y tế xã, phường sẽ được thành lập trực thuộc UBND cấp xã, đồng thời mở rộng thêm các điểm khám bệnh dựa trên cơ sở hiện có, phục vụ nhu cầu phòng bệnh, khám chữa bệnh cơ bản cho người dân.

Bên cạnh đó, hệ thống trung tâm y tế và bệnh viện đa khoa cấp huyện sẽ chuyển về trực thuộc Sở Y tế, vận hành theo mô hình liên vùng, bảo đảm nguồn lực tập trung và phân bổ đồng đều.

Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương phải hoàn thành lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ sự nghiệp công. Đây sẽ là cơ sở để đặt hàng, đấu thầu dịch vụ công, từ đó giảm dần số viên chức hưởng lương ngân sách.

Cùng với đó, cần xây dựng chính sách khuyến khích xã hội hóa, tạo điều kiện cho đơn vị ngoài công lập tham gia cung ứng dịch vụ công thiết yếu. Cách làm này vừa giảm áp lực ngân sách, vừa mở ra cơ hội để doanh nghiệp và cộng đồng tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao.

Mạng lưới trường học, bệnh viện sau khi được điều chỉnh hợp lý sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ giáo dục và y tế tốt hơn, hạn chế tình trạng phân tán nguồn lực. Các đơn vị sự nghiệp yếu kém bị giải thể sẽ chấm dứt tình trạng lãng phí ngân sách, trong khi các cơ sở mạnh có điều kiện phát triển bền vững.

Đặc biệt, việc huy động khu vực tư nhân tham gia cung ứng dịch vụ công sẽ thúc đẩy cạnh tranh, nâng cao chất lượng phục vụ. Người dân được hưởng lợi từ dịch vụ đa dạng, minh bạch, trong khi Nhà nước giảm gánh nặng chi ngân sách thường xuyên.

Theo yêu cầu của Bộ Nội vụ, các tỉnh, thành phố phải gửi phương án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập về Bộ trước ngày 25/9. Đây là căn cứ quan trọng để Bộ tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương phục vụ tổng kết 7 năm thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW.

Tinh thần chung là việc sắp xếp phải đồng bộ, hiệu quả, tránh hình thức. Mỗi địa phương cần bám sát thực tiễn, tính toán khoa học để vừa tinh gọn bộ máy, vừa đáp ứng nhu cầu của người dân.

Chặng đường sắp tới đặt ra yêu cầu lớn cho cả hệ thống chính trị, từ trung ương đến địa phương. Rà soát, sắp xếp không đơn thuần là việc giảm số lượng đơn vị, mà là cơ hội tái cấu trúc toàn diện, bảo đảm hệ thống sự nghiệp công lập hoạt động hiệu quả, gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.