Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh toàn ngành báo chí hướng tới kỷ nguyên mới với những yêu cầu và nhiệm vụ cao hơn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh kỷ nguyên mới đang mở ra tương lai xán lạn của dân tộc, đòi hỏi báo chí cách mạng phải phát triển tương xứng, vươn mình xứng tầm một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Đặc biệt, sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, báo chí nước nhà bước vào giai đoạn mới với sứ mệnh kiến tạo, dẫn dắt và kết nối để tạo nên sự thống nhất giữa ý chí của Đảng với khát vọng toàn dân tộc. 

Với chủ đề chung của Hội báo toàn quốc 2026 là “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới”, diễn đàn năm nay được tổ chức với quy mô 11 phiên, bao gồm phiên khai mạc, bế mạc và 9 phiên thảo luận chuyên sâu, là nơi tập trung thảo luận những vấn đề cốt lõi liên quan đến chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và định hướng phát triển báo chí trong giai đoạn mới.

Các đại biểu dự lễ khai mạc Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ III

Các phiên thảo luận sẽ tập trung phân tích, trao đổi những vấn đề nóng bỏng và thiết thực đối với đời sống báo chí hiện nay. Trong đó có các chủ đề mang tính thời sự cao như phát huy vai trò bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, sự đồng hành giữa báo chí và doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo để tiếp cận bạn đọc và phát triển kinh tế báo chí. Bên cạnh đó, bài toán về bản quyền báo chí và việc ứng dụng, kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) trong kỷ nguyên số cũng là tâm điểm thu hút sự chú ý của giới làm nghề. Các nội dung về quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái số, công tác sắp xếp hoạt động cơ quan báo chí, hướng đi cho truyền thông chính sách địa phương và quyền tự chủ chiến lược của các tòa soạn cũng sẽ được đưa ra bàn thảo toàn diện. 

Phát biểu tham luận khai mạc với chủ đề “Phát triển báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo”, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành truyền thông toàn cầu. Trí tuệ nhân tạo không chỉ tác động đến quy trình sản xuất và phân phối nội dung mà còn làm thay đổi mô hình vận hành của các tòa soạn hiện đại. Thách thức lớn nhất hiện nay không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà còn là khả năng làm chủ AI, tái cấu trúc tòa soạn, xây dựng đội ngũ nhân lực mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của báo chí trong môi trường truyền thông số.

Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam trao đổi về vấn đề “Phát triển báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo” tại phiên khai mạc Diễn đàn. Ảnh: Thanh Sơn

Nhấn mạnh AI không phải là thế lực thay thế mà là xung lực buộc báo chí phải tiến hóa, nhà báo Lê Quốc Minh đề cập chiến lược 4 Trụ cột để làm chủ trí tuệ nhân tạo, gồm:

Trụ cột 1: Tái cấu trúc - giải phóng sức lao động - AI đảm nhiệm tác vụ lặp lại; con người tập trung vào tư duy phản biện và trải nghiệm thực tế mà máy móc không thể có.

Trụ cột 2: Ứng dụng "nội dung dạng lỏng" (liquid content) - từ một nội dung trung tâm (thông tin gốc ban đầu) có thể tạo các sản phẩm ở nhiều định dạng khác nhau như: longform và bài viết sâu, video ngắn phát lên nền tảng mạng xã hội, podcast âm thanh, infographic...

Trụ cột 3: Bản địa hóa dữ liệu và bảo vệ ngôn ngữ - phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn nội địa thông qua việc huấn luyện trên kho dữ liệu báo chí, văn học, lịch sử chính thống đã kiểm chứng.

Trụ cột 4: Thiết lập màng lọc đạo đức - AI chỉ đóng vai trò trợ lý gợi ý (tiêu đề, góc tiếp cận); biên tập viên luôn là người duyệt cuối cùng. Bản lĩnh chính trị và “nhạy cảm báo chí” là bộ lọc tối thượng chặn đứng ảo giác AI.

Các phiên thảo luận chuyên đề sẽ tiếp tục diễn ra trong ngày mai (20/6) tại Hội Báo toàn quốc 2026 hứa hẹn là một cuộc thảo luận mang tầm vóc chiến lược, mở ra những lối đi và giải pháp thực tiễn cho các tòa soạn trong dòng chảy công nghệ và thông tin hiện đại, mang đến nhiều góc nhìn đa chiều, những kinh nghiệm thực tiễn và các đề xuất thiết thực nhằm góp phần xây dựng nền báo chí cách mạng Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới. Sự kiện sẽ tiếp tục diễn ra đến hết ngày 20/6 tại thành phố Hải Phòng, trở thành điểm hẹn nghề nghiệp ý nghĩa và không thể bỏ lỡ của cả người làm báo lẫn công chúng yêu mến báo chí cả nước.  

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại phiên khai mạc diễn đàn báo chí toàn quốc 2026.

Sau thành công của những năm trước, Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục là không gian kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm lời giải cho những thách thức đặt ra đối với báo chí Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.