Xác định đúng nhu cầu tiêu thụ điện

Điện mặt trời mái nhà đang được nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp quan tâm khi nhu cầu sử dụng điện tăng và chi phí năng lượng ngày càng trở thành yếu tố đáng cân nhắc. Tuy nhiên, với mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, công suất lắp đặt lớn chưa đồng nghĩa với hiệu quả đầu tư cao.

Đó là bởi đặc thù của điện mặt trời là phát điện chủ yếu vào ban ngày, trong khi nhu cầu sử dụng điện của mỗi công trình lại khác nhau. Nếu sản lượng điện tạo ra không được tiêu thụ tương ứng, hiệu quả kinh tế của hệ thống sẽ giảm.

Hệ thống điện mặt trời tại Trung tâm AEON Mall Hà Đông.

Theo Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI), trước khi đầu tư, khách hàng cần phân tích dữ liệu sử dụng điện trong 6-12 tháng, đặc biệt là thời điểm tiêu thụ điện trong ngày, để lựa chọn công suất phù hợp. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, trung tâm thương mại có phụ tải lớn vào ban ngày thường có lợi thế trong khai thác điện mặt trời tại chỗ.

Thực tế tại Trung tâm thương mại AEON Mall Hà Đông là một ví dụ về khả năng khai thác điện mặt trời tại các công trình có nhu cầu sử dụng điện lớn.

Theo ông Phạm Văn Tiến, đại diện Trung tâm thương mại AEON Mall Hà Đông, hệ thống điện mặt trời đã góp phần hỗ trợ hoạt động của các thiết bị điện tại trung tâm, đặc biệt là hệ thống điều hòa, vốn tiêu thụ lượng điện lớn trong suốt thời gian kinh doanh.

Với tổng sản lượng điện tiêu thụ hơn 26 triệu kWh mỗi năm, điện mặt trời hiện đáp ứng khoảng 7-10% nhu cầu điện năng của Trung tâm. Mặc dù chưa chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn điện sử dụng nhưng lượng điện này đã góp phần giảm nhu cầu mua điện từ lưới và hỗ trợ trung tâm chủ động hơn trong vận hành.

Từ trường hợp AEON Mall Hà Đông có thể thấy, giá trị của điện mặt trời mái nhà không nhất thiết nằm ở tỷ lệ thay thế điện lưới thật cao, mà ở khả năng khai thác hiệu quả nguồn điện được sản xuất tại chỗ.

Đây cũng là nguyên tắc quan trọng của mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ: tổ chức sử dụng điện phù hợp với đặc tính phát điện của hệ thống, qua đó nâng cao tỷ lệ điện năng được khai thác trực tiếp.

Với những khách hàng sử dụng điện chủ yếu vào buổi tối, EVNHANOI khuyến nghị cân nhắc hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS). Tuy nhiên, chi phí đầu tư bổ sung cần được tính toán tương ứng với lợi ích từ việc dịch chuyển thời điểm sử dụng điện.

Sản phẩm chất lượng, chi phí tính đủ, chú trọng an toàn

Một trong những vấn đề khách hàng thường quan tâm khi đầu tư điện mặt trời mái nhà là nên lắp đặt hệ thống có công suất bao nhiêu.

Theo EVNHANOI, các mức công suất 3-5 kWp đối với hộ gia đình hay 10-20 kWp đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ chỉ mang tính tham khảo. Quy mô đầu tư phải căn cứ vào nhu cầu tiêu thụ, đặc điểm phụ tải và điều kiện thực tế của mái nhà.

Ngoài diện tích lắp đặt, các yếu tố như hướng mái, mức độ che bóng, kết cấu chịu lực và khả năng đấu nối đều ảnh hưởng đến sản lượng điện cũng như độ an toàn của hệ thống.

Đặc biệt, điện mặt trời mái nhà là khoản đầu tư dài hạn, đòi hỏi thiết bị có chất lượng, đơn vị thi công đủ năng lực và các giải pháp bảo vệ điện, tiếp địa, chống sét, phòng cháy, chữa cháy phù hợp. Chi phí bảo trì, suy giảm hiệu suất tấm pin và thay thế thiết bị cũng cần được tính đến khi đánh giá hiệu quả kinh tế.

EVNHANOI cũng lưu ý, tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối với lưới điện quốc gia tại cấp hạ áp có trách nhiệm gửi thông báo đến UBND cấp xã/phường nơi lắp đặt theo quy định; trường hợp công suất inverter dưới 1 kW thì không thuộc diện phải thực hiện thông báo.

Sau 10 ngày làm việc kể từ ngày gửi thông báo mà không nhận được ý kiến phản hồi, tổ chức, cá nhân được phép lắp đặt theo nội dung đã thông báo và quy định pháp luật liên quan.

Bên cạnh đó, việc lắp đặt cũng phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn điện, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy.

Hiện trong quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà tại Thủ đô, EVNHANOI đang tăng cường hướng dẫn người dân, doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp, sử dụng điện hiệu quả và bảo đảm an toàn vận hành nhằm góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đồng thời tạo điều kiện để người sử dụng điện tham gia chủ động hơn vào quá trình chuyển dịch năng lượng.