Ảnh minh họa

Nông sản, dệt may, thủy sản gặp khó

Cuộc xung đột giữa Nga - Ukraine đang gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang khu vực này, trong đó phải kể đến các doanh nghiệp dệt may, xuất khẩu nông sản.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas) cho biết, doanh nghiệp dệt may gặp rất nhiều trở ngại trong hoạt động xuất khẩu sang Nga và Ukraine. Về vận chuyển, lưu thông hàng hóa, một số hãng tàu từ chối nhận vận chuyển hàng hóa đi Nga, dẫn đến hàng hóa không xuất khẩu được, chậm thu tiền hàng để quay vòng sản xuất.

Công ty cổ phần Phúc Sinh (TP.HCM) có 25 container nông sản đã làm thủ tục xuất khẩu, nhưng không đưa được vào Nga và Ukraine. Doanh nghiệp buộc phải chuyển một số container quay về Việt Nam, số còn lại tìm cách bán sang thị trường khác.

Ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Phúc Sinh cho biết: “Doanh nghiệp hy vọng, lô hàng khi quay về Việt Nam sẽ được thông quan nhanh để nhanh chóng đưa hàng về nhà máy, tái chế bao bì, xuất sang nước khác”.

Tác động không mong muốn từ xung đột Nga - Ukraine đã khiến xuất khẩu thủy sản sang cả 2 thị trường này giảm mạnh. Số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, trong tháng 3/2022, xuất khẩu thủy sản sang Ukraine bị dừng hoàn toàn, còn xuất khẩu sang Nga chỉ đạt 2,7 triệu USD, giảm 86% so với cùng kỳ năm 2021.

Hệ lụy không nhỏ

Nga và Ukraine đều là những đối tác thương mại truyền thống và quan trọng của Việt Nam tại khu vực Á - Âu. Thương mại song phương giữa Việt Nam và Nga năm 2021 đạt 5,5 tỷ USD tăng 13,8% so với năm 2020. Trong đó, xuất khẩu đạt 3,2 tỷ USD (tăng 13,2%) và nhập khẩu đạt 2,3 tỷ USD (tăng 14,9%).

Đối với thị trường Ukraine, năm 2021, kim ngạch thương mại giữa hai nước đạt 720,5 triệu USD (tăng 50,6% so với năm 2020), trong đó xuất khẩu đạt 344,6 triệu USD (tăng 21%), nhập khẩu đạt 375,8 triệu USD (tăng 94,2%).

Tác động từ cuộc xung đột không chỉ khiến hàng hóa xuất sang Nga gặp khó trong khâu vận chuyển, mà còn khó khăn về thanh toán các hợp đồng thương mại.

Thời gian vừa qua, Mỹ và các nước phương Tây liên tiếp đưa ra hàng loạt lệnh trừng phạt nhằm vào hệ thống ngân hàng - tài chính của Nga, như cấm giao dịch bằng đồng USD với các ngân hàng lớn của Nga, hạn chế huy động vốn thông qua thị trường Mỹ, đóng băng tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga… Tỷ giá đồng ruble biến động, mất giá rất mạnh khiến một số nhà nhập khẩu của Nga đề nghị tạm dừng thanh toán trong 2 - 3 tuần để chờ tình hình ổn định. Chưa kể, các đơn vị chuyển phát nhanh như Fedex hay DHL cũng không nhận vận chuyển chứng từ xuất hàng, nên các ngân hàng tại Nga cũng khó nhận được bộ chứng từ xuất khẩu để thanh toán cho doanh nghiệp Việt Nam.

Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu trái cây sang Nga cho biết, doanh nghiệp đang phải tạm dừng các đơn hàng xuất khẩu sang thị trường này do khó vận chuyển hàng và khả năng thanh toán gặp nhiều rủi ro.

Bà Lê Hằng, Phó giám đốc Trung tâm Đào tạo và Xúc tiến thương mại VASEP nhận định, tuy Nga chỉ chiếm chưa tới 2% kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam và Ukraine chỉ chiếm 0,3%, nghĩa là sụt giảm về doanh thu ở 2 thị trường này không đáng kể, nhưng hệ lụy của cuộc chiến Nga - Ukraine đối với ngành thuỷ sản không hề nhỏ, vì giá xăng dầu tăng ảnh hưởng đến cả sản xuất, xuất khẩu.