Gam màu sáng của xuất khẩu

Ngày 2/10, Sở Công thương TP.Đà Nẵng phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội nghị kết nối giao thương, xúc tiến xuất khẩu - Đà Nẵng 2025.

Theo ông Lê Hoàng Tài - Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), bức tranh thương mại của Việt Nam đang có những điểm sáng.

Tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế 8 tháng năm 2025 đạt gần 305 tỷ USD, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.

Thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị kết nối giao thương, xúc tiến xuất khẩu - Đà Nẵng 2025.

Trong đó nông, thủy sản đạt 28,54 tỷ USD, tăng 12,7% so với cùng kỳ; con số này cho thấy lợi thế xuất khẩu nông sản Việt Nam vẫn được khai thác tốt, đặc biệt ở các thị trường truyền thống.

Ngoài ra, nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo, với mức tăng trưởng hai con số ở nhiều mặt hàng như điện thoại, linh kiện; máy vi tính; dệt may; da giày. Đây tiếp tục là động lực chính giúp duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu…

Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, khó lường khiến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đối diện với không ít khó khăn.

Xuất khẩu của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống. Một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực như điện tử, dệt may, da giày, thủy sản, gỗ... đang chịu sức ép cạnh tranh gay gắt và đối diện với nguy cơ phòng vệ thương mại.

Ngoài ra, sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm công nghệ cao, sản phẩm gắn với thương hiệu quốc gia còn chưa nhiều. Các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, đang trở thành “giấy thông hành” bắt buộc ở nhiều thị trường…

Theo bà Lê Thị Thanh Minh - Vụ phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công thương), trong bối cảnh khó khăn hiện nay, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu không còn là khẩu hiệu mà là con đường tất yếu để giảm thiểu rủi ro trong xuất khẩu.

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng.

Nhấn mạnh đến những chỉ đạo của Chính phủ về chiến lược đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, bà Minh cho rằng, cần mở rộng và phân tán hoạt động xuất khẩu sang nhiều thị trường khác nhau, tránh sự phụ thuộc quá lớn vào một số thị trường.

Theo đó cần củng cố và nâng cao thị phần ở các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, với trọng tâm đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ngoài ra, cần khai thác thị trường mới, còn nhiều tiềm năng như Trung Đông, châu Phi, Nam Á, Mỹ Latin, Đông Âu; tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới, để hưởng ưu đãi thuế quan và mở rộng thị trường.

Hiện cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam chưa đa dạng, tập trung cao vào một số nhóm hàng chủ lực, điều này dễ mang đến rủi ro cao khi thị trường biến động. Vì vậy cần chuyển từ xuất khẩu hàng thô, sơ chế sang sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm giá trị gia tăng cao.

“Để triển khai có hiệu quả chiến lược đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu, bên cạnh định hướng, chỉ đạo, hỗ trợ của Chính phủ thì sự chủ động của doanh nghiệp - người trực tiếp sản xuất, xuất khẩu là yếu tố quyết định.

Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, nắm bắt yêu cầu của thị trường, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Đầu tư thiết bị, công nghệ và quy trình sản xuất theo hướng xanh, sạch, thông minh, đạt tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Đồng thời liên kết - hợp tác hình thành liên minh ngành hàng, hiệp hội để tạo sức mạnh tập thể thay vì cạnh tranh nhỏ lẻ”, bà Minh đề xuất.

Phát huy lợi thế của Đà Nẵng

Phát biểu tại Hội nghị, ông Hồ Quang Bửu - Phó chủ tịch TP.Đà Nẵng cho biết, trong 8 tháng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Thành phố đạt hơn 5,9 tỷ USD, tăng gần 13% so với cùng kỳ; hàng hóa Đà Nẵng đã có mặt tại hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Theo ông Hồ Quang Bửu, sau sáp nhập Quảng Nam, Đà Nẵng đã trở thành đô thị có quy mô lớn hàng đầu cả nước, có đầy đủ hệ thống hạ tầng chiến lược với sân bay, cảng biển và mạng lưới giao thông kết nối Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây.

Đây là nền tảng quan trọng để Đà Nẵng không chỉ giữ vai trò trung tâm kinh tế miền Trung mà còn vươn tầm trở thành điểm trung chuyển hàng hóa và dịch vụ của khu vực.

Ông Hồ Quang Bửu - Phó chủ tịch TP.Đà Nẵng phát biểu tại Hội nghị.

Đặc biệt, Khu thương mại tự do gần 1.900 ha với 7 khu chức năng, kết nối trực tiếp cảng Liên Chiểu, sân bay quốc tế, khu công nghệ cao và Trung tâm tài chính quốc tế đã mở ra không gian phát triển mới. Trở thành cú huých quan trọng giúp thành phố bứt phá trong hợp tác đầu tư, sản xuất và xuất khẩu.

Ông Lê Hoàng Tài - Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại khẳng định, Đà Nẵng thành một đầu mối logistics quan trọng, không chỉ phục vụ cho hàng hóa nội địa mà còn là điểm trung chuyển lý tưởng cho hàng hóa quốc tế.

Vì vậy, TP.Đà Nẵng cần tận dụng tối đa cơ chế, chính sách, nguồn lực phát triển Khu Thương mại tự do; xây dựng cơ chế ưu tiên cho doanh nghiệp xuất khẩu, thúc đẩy các ngành công nghiệp chế biến sâu, công nghệ cao, logistics.

Phát triển hạ tầng logistics và cảng biển; triển khai các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài và liên kết với các doanh nghiệp FDI.

Đồng thời, tăng cường hợp tác liên vùng và quốc tế thông qua Hành lang Kinh tế Đông - Tây và các hiệp định FTA, xây dựng các chương trình xúc tiến thương mại chuyên sâu, kết nối doanh nghiệp Đà Nẵng với các thị trường tiềm năng…