Doanh nghiệp muốn vay vốn dựa vào dòng tiền

Tại Hội nghị Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ diễn ra sáng nay (18/9), bà Nguyễn Thị Lan Hương, đại diện Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam, cho biết các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến việc có vay được vốn hay không, lãi suất thế nào mà còn bị gánh nặng chi phí bảo hiểm, chi phí thẩm định, chi phí hoàn thiện hồ sơ và biên độ điều chỉnh lãi suất...

Do đó, bà Hương đề nghị các tổ chức tín dụng cần minh bạch tổng chi phí khoản vay, đơn giản hóa hồ sơ và rút ngắn thời gian thẩm định, giải ngân để tránh làm doanh nghiệp lỡ nhịp cơ hội kinh doanh, nhất là trong mùa thu hoạch và xuất khẩu cao điểm.

Ngoài ra, đại diện Hội doanh nghiệp trẻ cũng cho rằng, các nhà băng cần đổi mới phương thức thẩm định để đánh giá đúng năng lực tạo dòng tiền của DN. Thực tế, hiện nay, nhiều DNNVV, hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã có ít tài sản bảo đảm nhưng lại có thị trường và dòng tiền ổn định nhờ tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn. Nếu các tổ chức tín dụng đa dạng hóa phương thức đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu tin cậy về doanh thu, hóa đơn, đơn hàng và lịch sử thanh toán thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản thế chấp truyền thống, doanh nghiệp sẽ dễ tiếp cận vốn hơn.

“Các doanh nghiệp không xin cơ chế cấp phát vốn, mà mong muốn một thị trường tín dụng minh bạch, dễ tiếp cận, đánh giá đúng năng lực và chia sẻ rủi ro hợp lý", bà Hương kiến nghị.

Tương tự, ông Đỗ Văn Vẻ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hưng Yên cũng cho hay, mặc dù nhu cầu vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất lớn và các ngân hàng cũng luôn mong muốn tìm kiếm khách hàng tốt, giữa hai bên vẫn tồn tại một khoảng cách không nhỏ. Nguyên nhân là do các ngân hàng vẫn quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, trong khi nhiều DN còn hạn chế về năng lực quản trị, tính minh bạch tài chính, hồ sơ chứng minh dòng tiền cũng như phương án sản xuất kinh doanh.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên đề nghị các ngân hàng ứng dụng công nghệ mạnh mẽ hơn để đánh giá toàn diện sức khỏe và triển vọng của của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền, hợp đồng, lịch sử thanh toán, dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử... thay vì chỉ nhìn vào tài sản hiện có. Ông Vệ cũng thừa nhận, bản thân các DNNVV cũng phải chủ động thay đổi, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, quản lý dòng tiền hiệu quả, thực hiện tốt nghĩa vụ với Nhà nước để xây dựng phương án kinh doanh khả thi.

Tại Hội nghị, đại diện phía ngân hàng cho biết, khó khăn trong việc cấp tín dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay là ngân hàng ngày càng phải tuân thủ chặt chẽ các chuẩn mực quản trị rủi ro, không thể hạ chuẩn điều kiện tín dụng. Trong khi đó, thông tin về DNNVV còn thiếu và phân tán, đặc biệt với doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm, khiến ngân hàng khó đánh giá chính xác dòng tiền và khả năng trả nợ. 

Tương tự, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cũng cho rằng, cần tiếp tục đổi mới cách thức cung ứng tín dụng và đa dạng hóa các kênh tài chính để tăng khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV và hộ kinh doanh trong giai đoạn tới.

Trong đó, Hiệp hội đề xuất nghiên cứu thí điểm ngân hàng số chuyên biệt cho DNNVV và hộ kinh doanh. Mô hình này được kỳ vọng giúp giảm chi phí thẩm định, quản lý và phục vụ đối với nhóm khách hàng có số lượng lớn, nhu cầu vốn đa dạng nhưng quy mô khoản vay thường không lớn. 

Ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn khẳng định, hoạt động cấp tín dụng luôn gắn với rủi ro. Vì vậy, các tổ chức tín dụng phải thực hiện đúng các điều kiện, quy trình cho vay, đánh giá đầy đủ năng lực của khách hàng, bảo đảm tính minh bạch. Các tổ chức tín dụng chủ động quyết định và chịu trách nhiệm đối với hoạt động cấp tín dụng trên cơ sở tuân thủ pháp luật, kiểm soát rủi ro và đánh giá đúng khả năng trả nợ của khách hàng.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn

Trên thực tế, ngân hàng cũng là một loại hình doanh nghiệp, nhưng có tính chất đặc thù là huy động vốn trong nền kinh tế để cho vay. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, các ngân hàng phải bảo đảm khả năng thu hồi nợ để hoàn trả tiền cho người gửi tiền. Đây là yêu cầu rất quan trọng đối với hoạt động tín dụng. 

Trong bối cảnh sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế (trong 8 tháng đầu năm 2026, khoảng 88.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và 40.800 doanh nghiệp giải thể), Thống đốc cho rằng, nếu việc cấp tín dụng không gắn với đánh giá đầy đủ năng lực và khả năng trả nợ của doanh nghiệp thì nguy cơ phát sinh nợ xấu đối với ngành Ngân hàng là vấn đề phải tính tới. 

Thống đốc cũng đề nghị các ngân hàng thực sự chuyển mạnh từ tư duy “doanh nghiệp tìm đến ngân hàng” sang “ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp”. Các TCTD cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp; tiếp tục cải tiến quy trình, thủ tục cho vay, rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật; nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu của doanh nghiệp... 

Lãnh đạo ngành ngân hàng khẳng định luôn sẵn sàng nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên, chính sách hỗ trợ tiếp cận tín dụng cần phải đặt trong tổng thể các chính sách khác như phát triển các thị trường tài chính khác, nâng cao năng lực, kết nối thị trường, tháo gỡ các khó khăn trong lĩnh vực thuế, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng... để hỗ trợ thuận lợi hơn cho DNNVV, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Thống đốc đề nghị các Bộ, ngành sớm đề xuất hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung các cơ chế chính sách hỗ trợ DNNVV thuộc lĩnh vực quản lý của mình, nhằm tạo điều kiện hơn nữa để chính sách hỗ trợ DNNVV được triển khai đồng bộ, có hiệu quả.

Dĩ nhiên, để nâng cao khả năng tiếp cận vốn, các doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin tài chính, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi, quản lý tốt dòng tiền và chủ động cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin cho tổ chức tín dụng.