Không ít DN có gạo nằm chờ tại cảng từ 24/3 cũng không kịp đăng ký tờ khai hải quan để xuất khẩu theo lượng hạn ngạch 400.000 tấn trong tháng 4.

Ngày 10/4, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý chủ trương về xuất khẩu 400.000 tấn gạo trong tháng 4/2020, nhưng các doanh nghiệp cho biết, ngày 11/4, không thể truy cập hệ thống làm tờ khai hải quan trực tuyến nhưng đến 12/4 hạn ngạch đã được đăng ký hết.

Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho biết, tính đến 19h34 ngày 12/4, đã có 40 doanh nghiệp đăng ký tờ khai xuất khẩu tại 13 chi cục hải quan. Số lượng gạo đã đăng ký tờ khai xuất khẩu là 399.999,73 tấn. Do đó, hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan tự động dừng tiếp nhận thông tin đăng ký tờ khai hải quan vì số lượng đăng ký đã chạm mốc hạn ngạch được phép xuất khẩu trong tháng 4 là 400.000 tấn.

Trước việc nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo phàn nàn về bất cập trong việc mở tờ khai hải quan cho hạn ngạch xuất khẩu 400.000 tấn gạo trong tháng 4/2020, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã gửi công văn tới các hội viên và thương nhân xuất khẩu gạo để tổng hợp ý kiến và nguyện vọng của doanh nghiệp.

VFA đề nghị các hội viên và thương nhân tham gia xuất khẩu gạo góp ý về tình hình khai hải quan cũng như số liệu tồn đọng của doanh nghiệp để phản ánh đến Bộ Công Thương và Tổng cục Hải quan.

Nhiều doanh nghiệp đã bày tỏ mong muốn Chính phủ và các Bộ ngành liên quan xem xét lại việc phân bổ hạn ngạch xuất khẩu một cách hợp lý để giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp.

Trong Công văn số 95/CV-VH-/20 gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Tổng Cục Hải quan và Hiệp hội Lương thực Việt Nam ngày 14/4, Công ty TNHH Việt Hưng (Tiền Giang) nêu, tại thời điểm có quyết định tạm dừng xuất khẩu gạo (23/3/2020) doanh nghiệp này có 630 tấn gạo đã đóng container và hơn 3.000 tấn gạo trên các tàu xà lan đang neo đậu tại cảng TP. Hồ Chí Minh chờ làm tờ khai.

Khi nhận được quyết định số 1106/QĐ –BCT  công bố hạn ngạch xuất khẩu gạo, có hiệu lực từ 0h ngày 11/4, doanh nghiệp đã tiến hành mở tờ khai hải quan cho 25 container gạo đã đóng hàng có số container, số seal đầy đủ đang tồn tại cảng Cát Lái từ ngày 23/3 nhưng không thể truy cập vào hệ thống hải quan điện tử để khai báo.

Đến sáng ngày 12/4 khi truy cập vào hệ thống hải quan thì được thông báo toàn bộ hạn ngạch xuất khẩu gạo trong tháng 4 đã được đăng ký hết.

Do đó, doanh nghiệp này đề nghị ngành hải quan cần ưu tiên cho các doanh nghiệp khai tiếp những lô hàng đang khai dang dở vào thời điểm 23/4 và thông quan hết số lượng gạo đã nằm tại cảng.

Đối với việc đăng ký tờ khai mới, hải quan cho doanh nghiệp khai mới với số lượng không hạn chế nhưng tờ khai nào khai trước thì thông quan trước đến lúc đủ hạn mức 400.000 tấn thì dừng xuất khẩu. 

Ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An kiến nghị, cần cho thông quan tất cả các lô hàng đã lên cảng, đang khai dở dang, sau đó, khi đã xuất khẩu hết lượng gạo đó thì mới tiến hành cho khai tiếp tờ khai mới, như vậy mới đảm bảo không gây thiệt hại gì cho bất cứ doanh nghiệp nào.

Còn theo ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Công ty CP Hoàng Minh Nhựt, Cần Thơ, những doanh nghiệp có hàng đang nằm tại cảng phải cho xuất khẩu, giảm thiệt hại cho doanh nghiệp. Lô hàng nào đã ký hợp đồng, có lịch đi thì tạm dừng lại chờ ít ngày sau khi thống kê, kiểm soát lại số lượng thì điều tiết cho xuất tiếp.

Theo ước tính của các doanh nghiệp, từ thời điểm tạm dừng xuất khẩu gạo (23/4/2020), lượng gạo đã đóng container và trên các tàu, xà lan cập cảng đang tồn đọng chờ mở tờ khai là khoảng 250.000 tấn. Trong đó đa phần là hàng chuẩn bị trả cho các hợp đồng ký trước có thời hạn giao hàng trong tháng 4