Tuần lễ tiêm chủng thế giới hàng năm là sáng kiến do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phát động nhằm kêu gọi các quốc gia, tổ chức hành động cần thiết để trẻ em, cộng đồng được bảo vệ khỏi nguy cơ mắc và tử vong do các bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc-xin, giúp họ sống hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại sự kiện.

Tại Việt Nam, hiện nay có 11 bệnh truyền nhiễm gồm Lao, Bạch hầu, Ho gà, Uốn ván, Sởi, Bại liệt, Viêm gan B, Viêm phổi/viêm màng não mủ do Hib, Viêm não Nhật Bản B, rubella, Rota được triển khai trong tiêm chủng mở rộng.

Hơn 40 năm qua, hàng trăm triệu liều vắc-xin đã được tiêm chủng miễn phí cho trẻ em và phụ nữ Việt Nam. Kết quả của tiêm chủng mở rộng đã góp phần quan trọng trong đạt thành quả thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh vào năm 2005, giảm rõ rệt tỷ lệ các bệnh mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Chương trình Tiêm chủng mở rộng được đánh giá là một trong những chương trình về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng thành công nhất và nhận được sự quan tâm ủng hộ rất lớn của Đảng, nhà nước, Chính phủ Việt Nam, chính quyền các cấp.

Chương trình này cung cấp vắc-xin miễn phí và được triển khai ở tất cả các tỉnh, thành phố.

Tuần lễ tiêm chủng tại Việt Nam lần đầu tiên được Bộ Y tế tổ chức vào năm 2011 tại Phú Thọ nhằm hưởng ứng “Tuần lễ tiêm chủng” do WHO khu vực Tây Thái Bình Dương phát động và được duy trì từ đó đến nay với sự chủ trì của lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo Chính phủ.

Với nguy cơ bùng phát dịch sởi trên thế giới cũng như tại Việt Nam, theo cảnh báo của WHO, Bộ Y tế đã phối hợp với WHO, UNICEF xây dựng và ban hành Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc-xin phòng chống dịch sởi năm 2024 với 1.134.200 liều vắc-xin do Chính phủ Úc tài trợ thông qua WHO.

Chiến dịch được triển khai tại các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế tại các quận, huyện có nguy cơ và đang có các ca sởi/dịch sởi.

Vắc-xin được cung cấp miễn phí cho trẻ từ 1 đến 10 tuổi; nhân viên y tế có nguy cơ tại các cơ sở khám, chữa bệnh điều trị bệnh nhân sởi chưa được tiêm đủ mũi vắc-xin chứa thành phần sởi theo quy định.

Để triển khai thành công chiến dịch này, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo Sở, ban ngành xây dựng, ban hành Kế hoạch tại địa phương, bố trí đầy đủ kinh phí, nhân lực, trang thiết bị cho điểm tiêm chủng bao gồm cả các đội cấp cứu lưu động, tổ chức buổi tiêm chủng và theo dõi, xử trí các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng; tuyên truyền ý nghĩa, lợi ích của hoạt động tiêm chiến dịch vắc-xin Sởi-Rubela cho đội ngũ cán bộ, giáo viên các khối tiểu học, mầm non, mẫu giáo vận động phụ huynh đồng ý cho con em tham gia tiêm vắc-xin.

Đối với các tỉnh, thành phố chưa thuộc phạm vi triển khai của kế hoạch thì phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur tiếp tục rà soát các đối tượng, thực hiện đánh giá, xác định vùng nguy cơ để chuẩn bị, xây dựng kế hoạch tiêm chủng chiến dịch vắc-xin phòng, chống dịch sởi trên địa bàn trong trường hợp cần thiết.

Tại Hội nghị trực tuyến hưởng ứng tuần lễ tiêm chủng thế giới và phát động triển khai chiến dịch tiêm vắc-xin sởi do Bộ Y tế tổ chức chiều 22/8, theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, thời gian tới Bộ Y tế sẽ triển khai kế hoạch sử dụng vắc-xin mới theo Nghị quyết số 104/NQ-CP ngày 15/8/2022 của Chính phủ trong đó bổ sung vắc-xin phòng bệnh tiêu chảy do vi rút rota, vắc-xin phòng bệnh do phế cầu, vắc-xin phòng bệnh ung thư cổ tử cung do vi rút HPV… để có thêm cơ hội phòng bệnh cho người dân.

Chương trình tiêm chủng mở rộng được đánh giá là một trong những chương trình về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng thành công nhất hiện nay ở Việt Nam, hơn 40 năm qua, hàng trăm triệu liều vắc-xin đã được tiêm chủng miễn phí cho trẻ em và phụ nữ Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc giảm tỷ mắc và tử vong.

Bên cạnh những thuận lợi, những thành tựu đã đạt được, công tác tiêm chủng vẫn còn nhiều khó khăn thách thức, phải kể đến trước tiên là tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới vẫn diễn biến khó lường, khó dự báo, đại dịch Covid-19 vừa qua đã ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ tiêm chủng;

Tiếp đó là tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, thiên tai, lụt bão, đô thị hóa… tạo thuận lợi cho các dịch bệnh truyền nhiễm xuất hiện trở lại, lây lan và bùng phát.

Đặc biệt thời điểm hiện nay, cả nước đang bước vào năm học mới, học sinh các cấp đang quay trở lại trường học; có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, nhất là với một số bệnh truyền nhiễm như sởi, ho gà, tay chân miệng và một số bệnh lây truyền qua đường hô hấp.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, Bộ Y tế mong muốn mang đến thông điệp về tầm quan trọng của việc tiêm chủng, vai trò của của chính quyền các cấp, các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước cho hoạt động tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh, nêu cao trách nhiệm của người dân trong việc chủ động, tự giác thực hiện tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch nhằm đảm bảo mỗi trẻ em đều được tiếp cận kịp thời với tiêm chủng phòng bệnh. 

Với tên gọi và ý nghĩa của việc hưởng ứng Tuần lễ tiêm chủng năm 2024 với chủ đề “Chung tay tiêm chủng phòng, chống dịch bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh”, người đứng đầu ngành Y tế kêu gọi các bậc cha mẹ, hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm hãy đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch vì sức khoẻ của con em mình trong tiêm chủng thường xuyên và các chiến dịch tiêm chủng.

Hãy coi việc tiêm chủng không chỉ là quyền lợi, trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn trách nhiệm đối với cộng đồng.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Sở, ban ngành thúc đẩy triển khai tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng thuộc Chương trình tiêm chủng mở rộng đảm bảo an toàn, hiệu quả; rà soát, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm vắc-xin phòng bệnh, chưa tiêm đủ mũi; vận động các gia đình đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc-xin đầy đủ, đúng lịch.

Ngành Giáo dục phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế trong việc rà soát tiền sử tiêm chủng, tuyên truyền vận động các gia đình, phụ huynh học sinh đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc-xin đầy đủ, đúng lịch theo hướng dẫn của ngành Y tế.

Đối với Chiến dịch tiêm vắc-xin sởi, đề nghị UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo Sở, ban ngành xây dựng, ban hành Kế hoạch tiêm chủng bổ sung vắc-xin Sởi-rubella, bố trí đầy đủ kinh phí, nhân lực, trang thiết bị cho điểm tiêm chủng bao gồm cả các đội cấp cứu lưu động, tổ chức buổi tiêm chủng và theo dõi, xử trí các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng; tuyên truyền ý nghĩa, lợi ích của hoạt động tiêm bổ sung vắc-xin Sởi-Rubela cho đội ngũ cán bộ, giáo viên các khối tiểu học, mầm non, mẫu giáo vận động phụ huynh đồng ý cho con em tham gia tiêm vắc-xin. 

Để tiếp tục duy trì thành quả của công tác tiêm chủng, tôi đề nghị chính quyền các cấp, các ban ngành, đoàn thể đã có sự quan tâm song cần quan tâm, chỉ đạo sát sao hơn nữa, đặc biệt đảm bảo đủ kinh phí để triển khai công tác tiêm chủng của địa phương, trong đó ưu tiên kinh phí cho triển khai tiêm chủng mở rộng, kinh phí cho công tác phòng chống dịch những bệnh có vắc-xin như sởi, bạch hầu,...

Bộ Y tế mong muốn người dân Việt Nam ngày càng được tiêm chủng nhiều loại vắc-xin phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ triển khai kế hoạch sử dụng vắc-xin mới như vắc-xin phòng bệnh tiêu chảy do vi rút Rota, vắc-xin phòng bệnh do Phế cầu, vắc-xin phòng bệnh ung thư cổ tử cung do vi rút HPV và xem xét báo cáo Chính phủ bổ sung thêm các loại vắc-xin phòng các bệnh truyền nhiễm khác... để có thêm cơ hội phòng bệnh cho người dân.

Bộ trưởng Y tế kêu gọi mỗi cán bộ y tế cần nâng cao trách nhiệm, thực hiện đầy đủ quy trình tiêm chủng, các bệnh viện cần tham gia tích cực hơn nữa trong công tác triển khai vắc-xin viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu, phối hợp xử trí kịp thời các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng, các cơ sở tiêm chủng tăng cường quản lý tốt đối tượng, đảm bảo người dân được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, an toàn nâng cao chất lượng và hiệu quả phòng bệnh.

Các cơ quan truyền thông, thông tấn, báo chí cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động, để người dân hiểu đúng lợi ích, hiệu quả của vắc-xin và tầm quan trọng của tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch và tích cực đưa con em đi tiêm chủng.

Bộ Y tế đề nghị các tổ chức quốc tế như WHO, Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc, Liên minh toàn cầu về Vắc-xin và Tiêm chủng (GAVI)… tiếp tục đồng hành, hỗ trợ cho công tác tiêm chủng mở rộng Việt Nam, một quốc gia có dân số lớn và đặc điểm dịch tễ bệnh truyền nhiễm phức tạp.