Khó khăn đã giảm

Trong Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024 đã kiểm toán được công bố mới đây, EVN ghi nhận lợi nhuận sau thuế là 8.238 tỷ đồng.

Như vậy, sau khi phải chịu lỗ 2 năm liên tiếp với tổng số 47.469 tỷ đồng, trong đó 20.747 tỷ đồng của năm 2022 và 26.772 tỷ đồng của năm 2023, sang tới năm 2024, EVN đã dừng được đà lỗ.

Nguyên nhân chính là nhờ EVN được điều chỉnh giá điện từ ngày 11/10/2024 với mức giá bán lẻ điện bình quân 2.103,1159 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng - VAT). Mức điều chỉnh này tương đương tăng 4,8% so với giá bán lẻ điện bình quân trước đó.

Báo cáo của EVN cho thấy, doanh thu bán điện vẫn chiếm chủ đạo với 572.937 tỷ đồng, tương đương 98,7% trong tổng doanh thu năm 2024. Các khoản doanh thu còn lại đến từ bán sản phẩm (thiết kế công trình điện, xây lắp điện, mắc dây, đặt điện) khoảng 3.951 tỷ đồng; dịch vụ (nhà khách, khách sạn, thuê cột) khoảng 2.664 tỷ đồng và các nguồn khác.

Doanh thu EVN tăng 15,9% trong năm 2024, trong khi giá vốn chỉ tăng 8,9%, từ 487.678 tỷ đồng năm 2023 lên 530.949 tỷ đồng năm 2024.

Dù có lãi trong năm 2024, nhưng do số lỗ của năm 2022 và 2023 khá lớn, nên tính chung đến ngày 31/12/2024, EVN vẫn lỗ lũy kế khoảng 38.688 tỷ đồng.

Bên cạnh khoản lỗ lũy kế này, EVN còn được phép treo khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh theo hợp đồng mua bán điện với các đơn vị phát điện giai đoạn 2019-2023 là 18.032 tỷ đồng. Đây là số liệu Bộ Công thương công bố sau khi kiểm tra giá thành sản xuất điện năm 2023, trước khi chấp thuận EVN tăng giá điện vào tháng 10/2024.

Bước sang năm 2025, các cơ quan nhà nước tiếp tục cho phép EVN điều chỉnh giá điện. Theo đó, từ ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân là 2.204,0655 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT), tăng 4,8% so với mức trước đó. Điều này giúp tài chính của EVN cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể 6 tháng đầu năm 2025 vẫn chưa rõ ràng khi Bộ Công thương chưa công bố Báo cáo kiểm tra giá thành sản xuất điện năm 2024 và EVN chưa ra báo cáo tài chính bán niên 2025.

Ông Bùi Văn Thịnh, Chủ tịch Hiệp hội Điện gió và Điện mặt trời Bình Thuận cho hay, việc EVN có lãi khiến nhà đầu tư bớt lo. “Các dự án của chúng tôi năm nay thanh toán khá ổn, nhanh hơn những năm trước. Đến nay, EVN đã thanh toán một phần tiền điện của tháng 6/2025”, ông Thịnh nói.

Nhà đầu tư cho rằng giá mua điện chưa hấp dẫn

Một diễn biến khác liên quan đến giá điện là việc Bộ Công thương mới công bố hàng loạt khung giá mua điện năm 2025 cho các loại hình nhà máy điện.

Trong khi một số loại hình như điện khí LNG, điện gió ngoài khơi có khung giá tăng mạnh, thì các loại khác chưa tạo ra sự hào hứng.

Theo giới đầu tư, giá thủy điện ở mức bình thường, điện rác tạm chấp nhận được, trong khi khung giá điện mặt trời gây “tụt hứng”, điện sinh khối gần như bị bỏ qua và điện gió trên bờ thì chưa ổn.

Chuyên gia tư vấn năng lượng Nguyễn Văn Bình cho rằng, nhà đầu tư chưa mừng vì khung giá chỉ là mức trần, không phải giá mua bán  cuối cùng.

“Nếu khung giá tối đa là 1.800 đồng/kWh, muốn trúng thầu, nhà đầu tư phải bỏ thầu thấp hơn 5-7%, sau đó còn đàm phán điều kiện với EVN. Nhưng nếu EVN chỉ mua 80% sản lượng, rồi dự án phải cắt giảm theo điều độ thì cũng rất vất vả, chưa kể lỗ tỷ giá, lạm phát, lãi suất... Nhà đầu tư làm năng lượng để chạy dòng tiền hay chơi cổ phiếu, bán chứng chỉ xanh thì còn mặn mà, chứ thuần túy bán điện thì chưa hấp dẫn”, ông Bình nói.

Cũng đang tìm kiếm dự án năng lượng tái tạo, ông Bùi Văn Thịnh cho rằng, với khung giá điện gió đất liền hay điện mặt trời, nhà đầu tư sẽ buộc phải cân nhắc kỹ yếu tố gió, bức xạ, đường dây, thiết bị. Ngoài ra, việc quy định giá mua bằng VND cố định cũng kém hấp dẫn, nên có cơ chế điều chỉnh theo trượt giá hoặc quy về USD để hút vốn hơn.

“Tại sao duyệt giá điện gió ngoài khơi tới 15,5 UScent/kWh, mà lại cho rằng giá 8,5 UScent/kWh cho điện gió trên bờ là cao? Đáng ra cần khuyến khích điện gió trên bờ bởi dự án ngoài khơi thường công suất lớn nên việc đấu nối là cả vấn đề lớn”, ông Thịnh nhận xét.

Một nhà đầu tư khác, đã đăng ký dự án năng lượng tái tạo 10 MW và hoàn tất quy hoạch đất, cũng thẳng thắn chia sẻ, giá mua điện chưa hấp dẫn. Nếu không cải thiện, Quy hoạch Điện VIII và Điện VIII điều chỉnh sẽ không có nhiều dự án được triển khai, trừ một số dự án chuyển tiếp đã lỡ rót vốn.

Theo vị này, các dự án năng lượng tái tạo phụ thuộc nhiều vào công nghệ; nhân công và một số yếu tố khác ít biến động, lạm phát cũng đã chốt 2,5%. “Tính ra rủi ro vẫn cao, chưa ai vội làm, cứ chờ sang năm xem giá có lên không”, nhà đầu tư này nói.