Từ ngày 19/8 - 27/8 tới đây, Tuần Văn hóa, Thể thao các dân tộc vùng Đông Bắc lần thứ IV, sẽ được tổ chức với chủ đề “Tiên Yên – Nơi kết nối sắc màu văn hóa các dân tộc vùng Đông Bắc Quảng Ninh”.

Tuần Văn hóa năm nay với một chuỗi các hoạt động: Hội thi “Vua Gà”; thi chế biến ẩm thực gà Tiên Yên và Liên hoan ẩm thực đường phố; Lễ hội nghệ thuật đường phố - Phố đi bộ.

Cũng trong tuần lễ văn hóa này, Hội chợ OCOP kết hợp Thương mại; Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Quảng Ninh; đua thuyền truyền thống cùng với các hoạt động tại phố đi bộ Tiên Yên “ Hồn xưa – Nét cũ – Tiên Yên phố”, luôn thu hút đông đảo du khách vào các tối thứ bẩy, chủ nhật hàng tuần rất đều đặn. Rồi chợ phiên văn hóa vùng cao Hà Lâu; hoạt động tham quan du lịch thác Pạc Sủi, Mũi Lòng Vàng - Đồng Rui …

Thác Pạc Sủi, điểm thu hút các bạn trẻ khi đến Tiên Yên. Ảnh: Cẫn Đình Loan

Đây là những hoạt động sôi động, cuốn hút, nằm trong chuỗi các sự kiện hướng tới kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập tỉnh Quảng Ninh 30/10 (1963 - 2023); 75 năm Ngày thành lập chi bộ Đảng đầu tiên huyện Tiên Yên 22/10 (1948 – 2023).

Đường đi Pạc Sủi. Ảnh: Thanh Tân

Có thể nói, Tiên Yên là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi luôn trù phú, cây cối sinh sôi, mùa màng xanh tốt, con người hòa thuận, yên vui.  “Vua Gà” bước ra từ trong truyền thuyết đã trở nên nổi tiếng với giống gà bản địa có thịt thơm ngon một cách đặc biệt, săn chắc mà vẫn giòn, không dai, béo mà không ngậy.

Nhằm tôn vinh, quảng bá thương hiệu Gà Tiên Yên đến với đông đảo du khách, năm 2020 huyện Tiên Yên đã tổ chức Hội thi “Vua Gà”, lần thứ nhất, thu hút hàng ngàn du khách thập phương đến tham quan, thưởng thức và trải nghiệm. Tại Hội thi, du khách được xem hoạt cảnh tái hiện truyền thuyết về “Vua Gà”, gắn với ngọn thác cao 16 tầng Pạc Sủi, nơi sinh ra “Vua Gà” - Một địa điểm du lịch rất hấp dẫn du khách, đặc biệt là các bạn trẻ và du khách nước ngoài khi đến với Tiên Yên.

Đo cựa gà, một nội dung trong việc tuyển chọn Vua gà.

Năm nay, Hội thi “Vua Gà” huyện Tiên Yên, sẽ được tổ chức tại Làng Văn hóa dân tộc Tày, thôn Đồng Đình, xã Phong Dụ. Điểm mới tại Hội thi lần này là có phần thi “hoa hậu gà”, “vua gà”, thi “gà thiến đẹp”, “đôi gà đẹp” và thi “đan lồng gà đẹp”.

Anh Sằn A Cắm, thôn Hà Bắc, xã Hà Lâu, huyện Tiên Yên - người có trang trại gà Tiên Yên quy mô, hiệu quả.

Theo Ban tổ chức Hội thi, hiện có 20 cơ sở chăn nuôi đến từ các HTX, trang trại, gia trại chăn nuôi gà Tiên Yên trên địa bàn huyện về tham dự. Anh Sằn A Cắm, thôn Hà Bắc, xã Hà Lâu, huyện Tiên Yên cho biết: “Đây là lần thứ 2 gia đình tôi đăng ký tham gia Hội thi “Vua Gà Tiên Yên”. Đến với Hội thi năm nay, gia đình tôi đã cất công chăm sóc 3 đôi gà trống thiến từ nhiều tháng nay với mong muốn sẽ giành giải cao nhất”.  Anh Cắm cho biết thêm, qua tham dự hội thi lần trước, điều đó đã giúp gia đình tôi có được nhiều hơn các đầu mối tiêu thụ gà Tiên Yên thương phẩm. “Trang trại gà của gia đình tôi hiện nuôi hơn 4.000 con, mỗi năm cho lợi nhuận hơn 300 triệu đồng, sau khi đã trừ các khoản chi phí”, anh Cắm phấn khởi.

Nét mặt hồ hởi của các bạn trẻ trong phố đi bộ Tiên Yên. Ảnh: Thanh Tân

Có thể thấy, sự gắn kết giữa các hoạt động văn, du lịch với hoạt động sản xuất, làm kinh tế từ các sản phẩm thế mạnh của địa phương đã giúp đời sống kinh tế xã hội của Tiên Yên ngày càng khởi sắc.

Từ năm 2015, huyện Tiên Yên đã triển khai chủ trương phát triển đàn gà Tiên Yên, nuôi tôm thẻ chăn trắng và trồng cây dược liệu (gọi tắt là chủ trương 2 con, 1 cây). Đến nay, các mô hình đã phát huy hiệu quả và tiếp tục được nhân rộng, toàn huyện có trên 400 cơ sở nuôi gà Tiên Yên quy mô tập trung trên 500 con/lứa; 7 HTX sản xuất, nuôi gà Tiên Yên thương phẩm; 4 cơ sở sản xuất giống gà Tiên Yên quy mô đạt 1,2 triệu con giống/năm; trong đó có 24 trang trại tổng hợp chăn nuôi gà theo mô hình VietGap; bước đầu một số cơ sở sản xuất phát triển theo chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm như (HTX chăn nuôi gà Tiên Yên xã Phong Dụ quy mô 80.000 gà thương phẩm/năm; Hợp tác xã Hà Lâu quy mô trên 100.000 gà thương phẩm/năm).

Theo lãnh đạo UBND huyện Tiên Yên cho biết, đến nay, sản lượng gà thịt Tiên Yên thương phẩm toàn huyện đạt trên 1,2 triệu con/năm, với doanh thu đạt gần 400 tỷ đồng/năm, gấp 8,5 lần so năm 2010. Có thể khẳng định, việc nuôi gà Tiên Yên đã thực sự phát huy hiệu quả trong việc tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người nông dân trên địa bàn huyện, nhiều gia đình đã xây nhà, có xe ô tô nhờ nuôi gà. Năm 2022 thu nhập bình quân đầu người của huyện Tiên Yên đạt 72,5 triệu đồng/người/tháng. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm xuống còn 0,198%.

Gà Tiên Yên nuôi trong một gia đình người dân.

“Hội thi Vua Gà đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu ở vùng đất Đông Bắc, qua đó giúp chúng tôi giới thiệu, quảng bá đến với du khách gần xa về những nét đặt trưng, nhận diện của giống gà Tiên Yên. Đây cũng là dịp để Tiên Yên thúc đẩy kích cầu tiêu thụ sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu gà Tiên Yên đến với du khách”, ông Vi Quốc Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết.

Mũi Lòng Vàng - Đồng Rui,Tiên Yên. Ảnh: Cấn Đình Loan