Lượng xe chờ làm thủ tục thông quan xuất khẩu ngày càng tăng nhanh. Hiện tổng lượng hàng hóa còn đang tồn tại khu vực cửa khẩu biên giới là 695 xe và 11 toa tàu.

Theo thông tin do Sở Công Thương các tỉnh biên giới phía Bắc cung cấp, từ ngày 23/02/2020 đến thời điểm trưa ngày 24/02/2020, tổng lượng hàng hóa các loại xuất khẩu qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc là 390 xe, tổng lượng nhập khẩu là 374 xe và 18 toa tàu.

Hiện tổng lượng hàng hóa còn đang tồn tại khu vực cửa khẩu biên giới là 695 xe và 11 toa tàu; trong đó, tại Lào Cai, Quảng Ninh, Hà Giang và đặc biệt tại Lạng Sơn, lượng xe chờ làm thủ tục thông quan xuất khẩu ngày càng tăng nhanh.

Chỉ riêng tại Lạng Sơn, tổng lượng hàng hóa các loại đang tồn tại các cửa khẩu thuộc địa bàn tỉnh là 495 xe và 11 toa tàu. Trong đó tại Hữu Nghị là 368 xe, Tân Thanh là 113 xe, Cốc Nam là 11 xe, Ga Đồng Đăng là 11 toa tầu và Chi Ma là 3 xe.

Căn cứ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 808/VPCP-KTTH ngày 05/02/2020 của Văn phòng Chính phủ về việc hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua biên giới và công điện số 224/CĐ-TTg ngày 12/02/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua biên giới, hai bên Chính quyền tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) đã thống nhất cho chính thức mở lại các hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu phụ Tân Thanh - Pò Chài kể từ ngày 20/02/2020 dưới hình thức “mậu dịch tiểu ngạch” (không phải là hình thức “trao đổi cư dân biên giới”).

Đặc biệt, tiến độ thông quan xuất khẩu hàng hóa nông sản (chủ yếu là thanh long, dưa hấu) qua cửa khẩu Tân Thanh từ khi mở cửa trở lại đến nay vẫn còn rất chậm, chưa cải thiện được nhiều và ngày càng sụt giảm. Ngày 20/02 xuất khẩu được 26 xe, cao điểm ngày 21/02 được 28 xe và giảm dần, đến ngày 24/02 chỉ xuất khẩu được 10 xe.

Tình hình thông quan hàng hóa, chủ yếu là nông sản qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc như Tân Thanh, Hữu Nghị vẫn diễn ra chậm chạp là do lực lượng nhân lực bốc xếp phục vụ quá trình giao nhận hàng hóa bên phía Trung quốc hiện nay còn rất hạn chế vì phải thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch COVID-19.

Ngoài ra, tại cửa khẩu Tân Thanh hiện nay vẫn chưa khôi phục hình thức “trao đổi cư dân biên giới” (là hình thức được hưởng chính sách ưu đãi 8.000 NDT/người/ngày của phía Trung Quốc), chỉ được thực hiện thông quan với các lô hàng có hợp đồng mua bán và phải đảm bảo các quy định về tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa, chỉ dẫn mã số vùng trồng, kiểm nghiệm, kiểm dịch, quy cách đóng gói, chất lượng, chủng loại.

Một nguyên nhân nữa là lượng xe trái cây từ nội địa đưa lên cửa khẩu, hiện đang còn tồn tại cửa khẩu Tân Thanh, chưa xuất khẩu được sang Trung Quốc phần lớn đều là theo hình thức “trao đổi cư dân biên giới”, chưa có hợp đồng mua bán (theo báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn).

Trước tình trạng kể trên, Bộ Công Thương đề nghị các doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan tiếp tục theo dõi sát, có sự thông tin, trao đổi với các cơ quan hữu quan để cập nhật diễn biến tình hình tại khu vực cửa khẩu biên giới đất liền với Trung Quốc, đồng thời thực hiện nghiêm túc các văn bản, khuyến cáo của Bộ Công Thương, Sở Công Thương cũng như các cơ quan chức năng tại cửa khẩu để chủ động điều tiết nhịp độ đưa hàng lên biên giới, tránh hiện tượng ùn ứ, ách tắc tiếp tục phát sinh, giảm thiểu thiệt hại không đáng có.

Triển khai áp dụng chặt chẽ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại công văn số 568/BYT-DP ngày 08 tháng 02 năm 2020 về việc hướng dẫn thực hiện công văn số 808/VPCP-KTTH ngày 05 tháng 02 năm 2020 của Văn phòng Chính phủ về việc hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua biên giới.