Theo dõi vận hành phát điện lên lưới của nhà máy điện mặt trời. Ảnh minh họa.

Đối với các dự án nguồn điện, một trong các thủ tục quan trọng là công tác thử nghiệm, đo đạc và đánh giá chất lượng điện năng trước khi đưa nhà máy vào vận hành. Thủ tục này có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đưa dự án nhà máy điện đi vào vận hành, phát điện thương mại.

Theo quyết định số 659/QĐ-NSMO, ngày 15/9/2025 của Công ty Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NMSO) về ban hành yêu cầu kỹ thuật chi tiết về thử nghiệm và giám sát thử nghiệm, việc đo đạc được thực hiện tại cấp toàn bộ hoặc một phần nhà máy điện gió, nhà máy điện mặt trời, hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) trong thời gian 4 tuần (28 ngày đo).

Các thông số đo gồm flicker: Pst, Plt; sóng hài; độ mất cân bằng pha điện áp. Mỗi ngày đo một mẫu trong thời gian 10 phút. Yêu cầu là trong ngày thực hiện đo có thời điểm bất kỳ mà công suất phát đạt giá trị từ 50% công suất định mức trở lên thì kết quả đo chất lượng điện năng của ngày đó được chấp nhận. Nếu ngày đó không đạt 50%, phải đo bổ sung ngày khác.

Mới đây, trong văn bản gửi Bộ Công thương, UBND tỉnh Gia Lai đề nghị Bộ Công thương quan tâm, xem xét chỉ đạo cơ quan, đơn vị có liên quan nghiên cứu rút ngắn thời gian thử nghiệm, đo đạc chất lượng điện năng đối với các nhà máy điện gió, điện mặt trời và hệ thống BESS từ 28 ngày xuống còn khoảng 7 ngày.

Đồng thời, ghi nhận lượng điện năng phát lên hệ thống điện trong quá trình thử nghiệm.

Về nguyên nhân đề xuất, UBND tỉnh Gia Lai nhận thấy thời gian thử nghiệm, đo đạc 28 ngày có thể kéo dài thời gian hoàn thành các thủ tục cần thiết để đưa các dự án nguồn điện vào vận hành, trong khi việc sớm đưa các nguồn điện vào khai thác có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao khả năng cung cấp điện, khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo và bảo đảm an ninh năng lượng.

Trong buổi làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam vào đầu tháng 8/2026, báo cáo của Sở Công thương tỉnh Gia Lai đề cập trên địa bàn tỉnh có 2 dự án điện gió là Nhà máy điện gió Chơ Long và Nhà máy điện gió Yang Trung đã hoàn thành xây dựng từ năm 2021 nhưng đến nay vẫn chưa được đưa vào vận hành thương mại do còn vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện các thử nghiệm theo quy định.

Trong đó, Nhà máy điện gió Chơ Long, chủ đầu tư đã hoàn thành các thử nghiệm, tuy nhiên còn vướng mắc liên quan đến kết quả thử nghiệm chất lượng điện năng.

Lý do là tổng biến dạng sóng hài điện áp tại điểm đấu nối còn vượt giới hạn cho phép theo Thông tư 05/2025/TT-BCT, ngày 1/2/2025 của Bộ trưởng Bộ Công thương; tuy nhiên chưa xác định được nguyên nhân.

Do đó, UBND tỉnh Gia Lai đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam xem xét có giải pháp ghi nhận kết quả thử nghiệm chất lượng điện năng của Nhà máy điện gió Chơ Long để tạo điều kiện sớm đưa phần công suất còn lại 105,5 MW của dự án được đưa vào vận hành thương mại.

Đồng thời, UBND tỉnh Gia Lai cũng đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam chỉ đạo Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia phối hợp với chủ đầu tư Nhà máy điện gió Yang Trung để hoàn tất các thủ tục thử nghiệm theo quy định để đưa dự án vào vận hành phát điện.