Thứ Tư, Ngày 21 tháng 01 năm 2026,
Giải mã sóng cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước
Nguyên Minh - 21/01/2026 09:30
 
Sự tăng tốc mạnh mẽ của loạt cổ phiếu vốn nhà nước trong những ngày đầu năm 2026 cho thấy, thị trường đang sớm phản ánh kỳ vọng vào một chu kỳ thay đổi thực chất hơn.
Định hướng về quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai là động lực chính để doanh nghiệp cao su mở ra tiềm năng tăng trưởng tài sản ròng đột biến

Loạt cổ phiếu vốn nhà nước tạo sóng

Sau nhiều năm vận động trong trạng thái trầm lắng, nhóm doanh nghiệp nhà nước đang trở lại vị trí trung tâm trên thị trường chứng khoán. Sự ra đời của Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước không chỉ tái khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, mà còn mở ra một hệ cơ chế mới nhằm khơi thông nguồn lực, tái định vị hiệu quả hoạt động và kích hoạt làn sóng dịch chuyển dòng tiền.

Diễn biến tăng tốc mạnh mẽ của loạt cổ phiếu vốn nhà nước trong những ngày đầu năm 2026 cho thấy, thị trường đang sớm phản ánh kỳ vọng vào một chu kỳ thay đổi thực chất hơn.

Ở nhóm chiếm tỷ trọng cao nhất trên thị trường chứng khoán là ngân hàng, trong năm 2025, thị trường chứng khoán ghi nhận sự phân hóa rõ nét giữa nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân và nhóm ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước. Trong khi nhóm cổ phiếu ngân hàng vốn nhà nước kém tích cực hơn đáng kể so với chỉ số chung, thì nhóm cổ phiếu ngân hàng tư nhân nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém có diễn biến tăng giá mạnh hơn chỉ số chung nhờ tín dụng được mở rộng cao so với trung bình ngành.

Tuy nhiên, đến đầu năm 2026, gió đã đổi chiều ở nhóm cổ phiếu ngân hàng quốc doanh. Dưới động lực của Nghị quyết 79-NQ/TW, loạt cổ phiếu các ngân hàng quốc doanh là VCB (Vietcombank), BID (BIDV) và CTG (VietinBank) đều tăng giá mạnh trong những ngày đầu năm, lần lượt tạo đỉnh cao nhất thời đại.

Trong lịch sử giao dịch của cổ phiếu BID trên sàn chứng khoán từ năm 2014 đến nay, chưa bao giờ nhà đầu tư thấy được nhịp tăng mạnh với biên độ cao như hiện tại. Cổ phiếu này tăng ròng rã 7 phiên liên tiếp từ ngày 6/1 đến 14/1, với 3 phiên tăng trần, 2 phiên tăng trên 5%. Trong 7 phiên, thị giá BID đã tăng đến 43% và liên tục phá đỉnh giá của chính mình. Thanh khoản cũng diễn ra sôi động với nhiều phiên giao dịch trên ngàn tỷ đồng, nhà đầu tư ngoại liên tục mua ròng 7 phiên liên tiếp.

VCB cũng có chuỗi tăng 7 phiên liên tiếp, đặc biệt có đến 2 phiên được giao dịch vượt 2.000 tỷ đồng/phiên. Tăng đến hơn 30% trong 7 phiên, vùng giá mà VCB đạt được cũng nằm ở vùng đỉnh và gần chạm ngưỡng 80.000 đồng/cổ phiếu.

Tuy không có chuỗi tăng liên tiếp dài hơi bằng VCB và BID, song cổ phiếu CTG cũng đóng góp điểm sáng nổi bật, khi tăng được hơn 11% trong nửa tháng đầu tiên năm 2026, với thị giá có lúc tăng trên 40.000 đồng/cổ phiếu, cao nhất lịch sử giao dịch trên sàn chứng khoán.

Cùng với nhóm ngân hàng quốc doanh, nhiều mã cổ phiếu vốn nhà nước khác cũng ghi nhận chuỗi tăng tốc mạnh. Cổ phiếu GAS của Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã sớm nhận diện đà tăng từ những phiên cuối năm 2025, kéo dài cho đến đầu năm 2026. Trong suốt cả năm 2025, xu hướng chính của GAS là đi ngang và vùng giá vẫn lơ lửng quanh ngưỡng 60.000 - 65.000 đồng/cổ phiếu, thì bắt đầu từ ngày 24/12/2025, GAS có động lực mới.

Bên cạnh ảnh hưởng chung của nhóm dầu khí, nghị quyết về phát triển kinh tế nhà nước được xem là động lực mạnh mẽ đưa thị giá của GAS dâng cao, đến nay đã vượt mốc 100.000 đồng/cổ phiếu, cao gấp đôi giá giai đoạn cuối năm 2025.

Tương tự, sắc xanh tím cũng hiện diện liên tục tại những đại diện cổ phiếu vốn nhà nước tiêu biểu khác. Trong vòng nửa đầu tháng 1/2026, cổ phiếu GVR của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam tăng 42%, cổ phiếu BCM của Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex tăng 25%, VGI của Tổng công ty cổ phần Đầu tư Quốc tế Viettel tăng đến 77%…

Do các mã cổ phiếu có vốn nhà nước trên đều là cổ phiếu vốn hóa lớn, đà tăng của nhóm này đã đóng góp không nhỏ vào xu hướng chung của thị trường, đưa chỉ số thăng hoa. VN-Index ghi nhận đà tăng tốt và thiết lập đỉnh lịch sử mới trên 1.900 điểm, thanh khoản thị trường cũng cải thiện rõ rệt với nhiều phiên giao dịch đạt trên 40.000 tỷ đồng - ngang với giai đoạn cao điểm tháng 10/2025.

Tâm điểm cho thị trường chứng khoán năm 2026

Khi phác thảo triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026, không ít chuyên gia đã đặt nhóm doanh nghiệp nhà nước vào vị trí tâm điểm của các kịch bản dự báo.

Hiện các doanh nghiệp có vốn nhà nước đang đóng góp khoảng 29% GDP, giữ vị thế đầu ngành về tổng tài sản, doanh thu, thị phần, thậm chí có lợi thế độc quyền trong nhiều lĩnh vực kinh tế. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp vẫn còn khiêm tốn, chưa khai thác được năng lực quản lý vốn.

Đánh giá về Nghị quyết 79-NQ/TW, chuyên gia Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng, nếu được khơi thông nguồn lực, nhóm doanh nghiệp nhà nước sẽ tăng tốc trong thời gian tới. Tương tự cú hích từ Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, MBS kỳ vọng, nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước sẽ là tâm điểm mới cho năm 2026, đặc biệt là động lực từ các thương vụ thoái vốn đáng chú ý giai đoạn 2026-2027.

Gần đây, Bộ Tài chính đã đề xuất một số phương thức nhằm gỡ vướng cho việc thoái vốn của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) như cho phép giảm giá khởi điểm tối đa 10% mỗi lần (nếu việc đấu giá hoặc thỏa thuận bán vốn không thành công), không quá 3 lần; cho phép bán theo lô (bao gồm doanh nghiệp hiệu quả và không hiệu quả…).

Trong thời gian qua, SCIC đã chào bán thành công 98% cổ phần Viwaseen (mã VIW) và 88% cổ phần của Viettronics (mã VEC), đánh dấu sự trở lại đáng chú ý của làn sóng thoái vốn doanh nghiệp nhà nước trong năm 2026.

Các doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước, đặc biệt là doanh nghiệp đầu ngành, sở hữu nền tảng tài chính vững chắc, lượng tiền mặt dồi dào, ROE duy trì trên 10% và định giá ở mức hấp dẫn, được kỳ vọng sẽ trở thành điểm sáng của thị trường trong năm nay.

Phân tích sâu hơn về tác động của Nghị quyết 79-NQ/TW đối với thị trường chứng khoán, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân (Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam) cho biết, nghị quyết này tác động đến thị trường chứng khoán thông qua 3 cơ chế truyền dẫn chính.

Thứ nhất là cơ chế giữ lại để đầu tư. Lần đầu tiên, Nghị quyết 79-NQ/TW cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho các doanh nghiệp nhà nước thay vì nộp về ngân sách. Điều này trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn cấp 1 cho các ngân hàng quốc doanh như BIDV và VietinBank.

Thứ hai là cơ chế phân tách “Chiến lược” và “Thương mại”. Quy định cứng về việc Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống tại các doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược sẽ kích hoạt một làn sóng thoái vốn vào giai đoạn 2026-2027.

Thứ ba là cơ chế khai thác nguồn lực đất đai. Định hướng về quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai là động lực chính để doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là doanh nghiệp cao su, chuyển đổi đất nông nghiệp sang khu công nghiệp, mở ra tiềm năng tăng trưởng tài sản ròng đột biến.

Chuyên gia Yuanta Việt Nam cho rằng, trong giai đoạn trước năm 2025, tư duy quản lý vốn nhà nước chủ yếu tập trung vào việc bảo toàn vốn và tránh thất thoát. Nghị quyết 79-NQ/TW đã thay đổi hoàn toàn hệ tọa độ này bằng cách xác định kinh tế nhà nước là công cụ vật chất để định hướng, dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế. Các cơ chế tài chính đột phá tại Nghị quyết cũng tháo gỡ những nút thắt nhiều năm qua.

Cùng với dự báo Vietcombank sẽ là ngân hàng đầu tiên đạt chuẩn TOP 100 châu Á, Yuanta Việt Nam cũng cho rằng, một số cổ phiếu nhóm cao su sẽ hưởng lợi từ chuyển đổi đất nông nghiệp sang công nghiệp với các đại diện là GVR, cùng các công ty con như Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa (PHR), Công ty cổ phần Cao su Đồng Phú (DPR) và Công ty cổ phần Khu công nghiệp Nam Tân Uyên (NTC).

Đồng thời, Nghị quyết 79-NQ/TW xác định, năng lượng là ngành then chốt, thiết yếu, chiến lược mà Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo. Điều này sẽ tạo ảnh hưởng tích cực lên nhóm cổ phiếu năng lượng, với những đơn vị thành viên của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) được hưởng lợi, bao gồm PVS, PVD, GAS, PVI…

Làn sóng cổ phiếu vốn nhà nước đang phản ánh sự dịch chuyển rõ nét của dòng tiền trong bối cảnh nhà đầu tư tìm kiếm những nhóm ngành vừa có quy mô đủ lớn để dẫn dắt chỉ số, vừa sở hữu câu chuyện tăng trưởng mang tính dài hạn. Trong bối cảnh đó, nhóm doanh nghiệp vốn nhà nước đang dần xác lập vị thế trụ cột mới, trở thành điểm hút dòng tiền và động lực dẫn dắt thị trường năm 2026.

Động lực mới cho thị trường chứng khoán

Ngày 6/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, tái khẳng định vai trò chủ đạo của các doanh nghiệp nhà nước và tổ chức tín dụng nhà nước trong thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và hội nhập quốc tế.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Nghị quyết 79-NQ/TW đang tạo ra một động lực mới cho thị trường chứng khoán, đặc biệt thông qua kỳ vọng cải cách cơ chế quản lý vốn, cổ phần hóa và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước.
Không gian mới cho doanh nghiệp nhà nước
Trong một môi trường kinh doanh bình đẳng, không gian thể chế rõ ràng và vận hành theo nguyên tắc thị trường, doanh nghiệp nhà nước sẽ không còn...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư