Nghị quyết 57/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn cho quá trình hiện đại hóa lực lượng sản xuất, đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững.

Một trong những tác động rõ nét của Nghị quyết là sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác giảm nghèo tại các địa phương, đặc biệt thông qua trụ cột “giảm nghèo thông tin” - yếu tố then chốt giúp người dân tiếp cận kiến thức hữu ích, nâng cao nhận thức và chủ động tham gia vào tiến trình phát triển.

Hướng dẫn người dân cùng cao sử dụng điện thoại thông minh. (Ảnh: Thu Trang).

Trong nhiều năm, thiếu thông tin, thiếu kỹ năng số và hạn chế trong tiếp cận chính sách luôn là rào cản lớn đối với hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.

Với việc đẩy mạnh truyền thông, cung cấp thông tin chính thống, các địa phương đã giúp người dân thay đổi tư duy, hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm và mạnh dạn áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất, kinh doanh.

Tại Lào Cai, địa phương có hơn 30 dân tộc sinh sống, hiệu quả của giảm nghèo thông tin thể hiện rõ trong cộng đồng. Ở Sa Pa, mô hình Hợp tác xã Cộng đồng Dao là ví dụ tiêu biểu. Từ mong muốn giúp phụ nữ dân tộc không phải đi bán hàng rong, hợp tác xã tập trung vào phát triển sản phẩm thuốc tắm truyền thống. Thông qua truyền thông, mô hình nhanh chóng lan tỏa, tạo sinh kế ổn định cho nhiều phụ nữ địa phương và góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa Dao đỏ.

Nhìn rộng ra, Tiểu dự án “Giảm nghèo thông tin” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 đã tạo nền tảng quan trọng giúp người dân nắm bắt chính sách, tiếp cận dịch vụ viễn thông, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và nâng cao kiến thức sản xuất.

Dự án hướng đến nhóm đối tượng yếu thế nhất - người nghèo, cận nghèo, người mới thoát nghèo ở các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển và hải đảo.

Trong 5 năm triển khai, dự án đã mang lại kết quả đáng ghi nhận: nhiều ấn phẩm điện tử, cẩm nang cơ chế - chính sách, tài liệu hỏi - đáp được biên soạn và phát hành rộng rãi; sổ tay hướng dẫn thực hiện mô hình giảm nghèo, đa dạng hóa sinh kế được chuyển tải tới tận cơ sở; đội ngũ cán bộ địa phương được tập huấn nâng cao năng lực truyền thông và phổ biến thông tin cho người dân.

Nhờ đó, ngày càng nhiều hộ dân tự tin tiếp cận nguồn thông tin chính thống, biết lựa chọn mô hình phù hợp, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tại Thái Nguyên, xã Định Hóa là địa phương đang đối mặt nguy cơ tái nghèo khi nhiều hộ dân còn thiếu kiến thức sản xuất và kỹ năng công nghệ. Để khắc phục hạn chế, tỉnh đã tăng cường hệ thống truyền thanh cơ sở, bảo đảm 100% hộ dân các xã khó khăn như Thần Sa, Sảng Mộc, Võ Nhai được tiếp cận thông tin giảm nghèo. Hơn 39 cụm loa ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông đã được lắp đặt, giúp truyền tải thông tin nhanh chóng, thiết thực và dễ tiếp cận đối với đồng bào miền núi.

Những kết quả này cho thấy giảm nghèo thông tin không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức sản xuất hay cập nhật chính sách, mà còn tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức của người dân.

Khi hiểu được vai trò của mình trong công tác giảm nghèo, người dân chủ động hơn trong phát triển kinh tế, không còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ Nhà nước. Đây chính là yếu tố cốt lõi bảo đảm tính bền vững trong công tác giảm nghèo.

Trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa mạnh mẽ đến từng lĩnh vực đời sống, giảm nghèo thông tin được xem là “đòn bẩy mềm” giúp thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao dân trí và tạo nền tảng cho người dân tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh tế - xã hội.

Khi mỗi người dân có đủ thông tin, đủ năng lực và đủ tự tin để chủ động thay đổi cuộc sống, mục tiêu giảm nghèo bền vững mới thực sự trở thành hiện thực.