Thi công Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng.

Văn phòng Chính phủ vừa có công văn gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn để truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về xử lý khó khăn, vướng mắc và đề xuất đối với Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT

Cụ thể, Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất, kiến nghị của UBND tỉnh Lạng Sơn về việc tháo gỡ, khó khăn vướng mắc đối với Dự án này , báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định trước ngày 5/4/2025.

Trước đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã có Báo cáo số 121/BC - UBND gửi Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính về khó khăn, vướng mắc và đề xuất đối với Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT.

Tại Báo cáo số 121, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị Thủ tướng, Bộ Tài chính xem xét cho ý kiến về căn cứ pháp lý tại thời điểm hiện nay Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng có được áp dụng quy định tại điểm c khoản 16 Điều 3 Luật số 57/2024/QH152 về tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước tham gia dự án không quá 70% tổng mức đầu tư không.

Trường hợp chưa được áp dụng, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị xem xét trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung điều khoản chuyển tiếp của Luật PPP sửa đổi hoặc bổ sung danh mục dự án áp dụng theo cơ chế đặc thù để có căn cứ pháp lý thực hiện trình tự thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án.

UBND tỉnh Lạng Sơn cũng đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung hỗ trợ từ nguồn ngân sách Trung ương đối với phần vốn ngân sách Nhà nước tăng thêm (khoảng 2.700 tỷ đồng) khi điều chỉnh tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước lên 70% tổng mức đầu tư của Dự án và tăng quy mô đoạn tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam lên 4 làn xe ngay trong giai đoạn 1.

Ông Hồ Tiến Thiệu, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, khoản 1, Điều 18 Luật Đầu tư theo phương thức PPP quy định: “chủ trương đầu tư dự án PPP được điều chỉnh khi thay đổi mục tiêu, địa điểm, quy mô, loại hợp đồng dự án PPP, tăng tổng mức đầu tư từ 10% trở lên hoặc tăng giá trị vốn nhà nước trong dự án PPP…”.

Đối với Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng, trong giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư, Ngân hàng TMCP Tiên phong (TPBank) đã cam kết tài trợ vốn tín dụng với giá trị 4.423 tỷ đồng.

Tuy nhiên sau khi đánh giá cụ thể về khả năng hoàn vốn của Dự án, Ngân hàng chỉ chấp thuận ký hợp đồng tín dụng với hạn mức khả dụng là 2.300 tỷ đồng.

Do đó, để đảm bảo tính khả thi về phương án tài chính cần có sự hỗ trợ thêm của ngân sách nước tương tự như đối với Dự án BOT cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh cùng đi qua khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Tại Thông báo số 536/TB-VPCP ngày 28/11/2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã kết luận: "Về việc đầu tư giai đoạn 2 của các Dự án tuyến cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng) và Dự án tuyến cao tốc của khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo phương thức PPP: Thống nhất về nguyên tắc đầu tư giai đoạn 2 Dự án tuyến cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng) với quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe, theo hình thức PPP. Sau khi Luật PPP (sửa đổi) được ban hành; vì đây là vùng khó khăn nên đồng ý về nguyên tắc 2 Dự án nêu trên được áp dụng cơ chế 70 - 30 (70% vốn nhà nước - 30% vốn Nhà đầu tư huy động) như đề nghị của UBND tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn. Trong quá trình thực hiện nếu vướng mắc về quy định của Luật, đề nghị Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội 2 tỉnh có văn bản báo cáo Chủ tịch Quốc hội, đồng gửi đề xuất Thủ tướng Chính phủ để kịp thời tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền".

Tuy nhiên, điều khoản chuyển tiếp của Luật số 57/2024/QH15 ngày 29/11/2024 sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu không có quy định chuyển tiếp đối với trường hợp dự án đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư trước khi Luật số 57/2024/QH15 có hiệu lực, đang triển khai thi công.

Do đó, UBND tỉnh Lạng Sơn cho rằng, chưa có cơ sở khẳng định Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT được thực hiện theo quy định tại điểm c khoản 16 Điều 3 Luật số 57/2024/QH15 về tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước không quá 70% hay không.

Bên cạnh đó, với đặc thù là một tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội còn rất nhiều khó khăn, hằng năm nhận hỗ trợ từ ngân sách Trung ương trên 70% nên UBND tỉnh Lạng Sơn không có khả năng bổ sung nguồn ngân sách địa phương dự kiến tăng thêm khoảng 2.700 tỷ đồng khi thực hiện điều chỉnh tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước lên 70% tổng mức đầu tư của dự án và tăng quy mô đoạn tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam lên 4 làn xe ngay trong giai đoạn 1.

Tại khoản 1 Điều 17 Luật Đầu tư công năm 2024 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công gồm: “quyết định chủ trương đầu tư hoặc quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư không phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; không xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối vốn; không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.”

“Như vậy, để có cơ sở thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, cần thiết phải được hỗ trợ từ nguồn ngân sách Trung ương đối với phần vốn ngân sách Nhà nước tăng thêm khi điều chỉnh tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước lên 70% tổng mức đầu tư của dự án và tăng quy mô lên 4 làn xe ngay trong giai đoạn 1 đối với đoạn tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam”, lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn phân tích.

Được biết, Dự án tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT được HĐND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt chủ trương đầu tư, Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt dự án với tổng chiều dài 59,87 km (đoạn cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng dài khoảng 43,43 km, đoạn tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam dài khoảng 16,44 km).

Tổng mức đầu tư Dự án giai đoạn phân kỳ là 11.029 tỷ đồng, trong đó vốn do nhà đầu tư chịu trách nhiệm thu xếp là 5.529 tỷ đồng, vốn ngân sách nhà nước tham gia là 5.500 tỷ đồng (Ngân sách Trung ương 3500 tỷ đồng; Ngân sách địa phương 2.000 tỷ đồng).

Nhà đầu tư trúng thầu thực hiện dự án là Liên danh Công ty cổ phần Xây dựng Đèo Cả - Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả - Công ty cổ phần Xây dựng công trình 568 - Công ty cổ phần Lizen.

Dự án được tổ chức khởi công từ ngày 21/4/2024, đang thi công các hạng mục trên các đoạn tuyến đã có mặt bằng, trong phạm vi khoảng 49,9 km/59,87 km đã đủ thủ tục, trong đó có 42 mũi thi công trên 4 gói thầu EC.

Giá trị thực hiện của Dự án kể từ ngày khởi công đến nay đạt khoảng 499 tỷ đồng đạt khoảng 7,58% giá trị hợp đồng EC.