Quyết định số 1810/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045 nêu rõ đến năm 2035, số cơ sở giáo dục đại học công lập giảm tối thiểu 20% so với năm 2025, 100% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn, 90% người học có việc làm phù hợp trong vòng một năm sau tốt nghiệp.

Đến năm 2035, số cơ sở giáo dục đại học công lập giảm tối thiểu 20% so với năm 2025, 100% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn, 90% người học có việc làm phù hợp trong vòng một năm sau tốt nghiệp.

Mục tiêu đặt ra là phát triển hệ thống giáo dục đại học hiện đại, ngang tầm khu vực, thích ứng hiệu quả với thời đại số và trí tuệ nhân tạo, trở thành hạ tầng tri thức chiến lược quốc gia và một trụ cột của hệ thống đổi mới sáng tạo; giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu khoa học và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là sắp xếp lại mạng lưới các trường đại học. Đến năm 2035, số cơ sở giáo dục đại học công lập giảm tối thiểu 20% so với năm 2025, đồng thời 100% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn.

Quá trình tái cấu trúc gắn với việc sáp nhập, giải thể những cơ sở không đạt chuẩn, nghiên cứu sáp nhập viện nghiên cứu với cơ sở giáo dục đại học, tinh gọn tổ chức và nâng cao hiệu quả quản trị. Như vậy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối, mà hướng tới tổ chức lại hệ thống gắn với chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Cùng với sắp xếp mạng lưới, Chính phủ định hướng lựa chọn khoảng 30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm để tập trung đầu tư nguồn lực, trong đó 3-5 cơ sở được định hướng phát triển thành đại học tinh hoa. Mục tiêu đến năm 2035 có 10 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á và hai cơ sở nằm trong nhóm 100 thế giới ở một số lĩnh vực đào tạo.

Chiến lược đồng thời đặt ra những mục tiêu đáng chú ý về mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục trình độ cao và thay đổi cơ cấu đào tạo. Đến năm 2035, tỷ lệ người trong độ tuổi 18-22 học đại học đạt khoảng 45%, so với mức khoảng 36% hiện nay; tỷ lệ người học sau đại học đạt 15%. Quy mô người học các ngành STEM phấn đấu chiếm 40% tổng quy mô đào tạo ở mỗi trình độ, đồng thời tăng mạnh số người học trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ, nhất là ở trình độ tiến sĩ.

Không chỉ mở rộng cơ hội học đại học, chất lượng đầu ra trở thành một thước đo quan trọng. Mục tiêu đến năm 2035, 90% người học có việc làm phù hợp với chuyên môn đào tạo trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp. Đây là chỉ tiêu đáng chú ý trong bối cảnh số liệu việc làm sau tốt nghiệp hiện chủ yếu do các trường tự khảo sát, phương pháp và mức độ phản ánh thực tế còn khác nhau.

Theo định hướng được nêu, dữ liệu về nhu cầu nhân lực, việc làm, thu nhập và phản hồi từ doanh nghiệp sẽ trở thành căn cứ để mở ngành, điều chỉnh chương trình và xác định quy mô đào tạo. Điều này cũng đặt ra yêu cầu chuyển từ mục tiêu tuyển đủ người học sang tuyển đúng, đào tạo gắn chặt hơn với năng lực thực tế và nhu cầu của thị trường lao động.

Cùng với người học, đội ngũ giảng viên đứng trước yêu cầu nâng chuẩn đáng kể. Đến năm 2035, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ phấn đấu đạt 50%, so với khoảng 36% hiện nay.

Giáo dục đại học cũng đặt mục tiêu thu hút khoảng 5.000 nhà khoa học, chuyên gia quốc tế và trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy, nghiên cứu, qua đó bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường kết nối học thuật quốc tế.

Một thay đổi quan trọng khác là nâng vai trò nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức trong các trường đại học. Đến năm 2035, tỷ trọng nguồn thu từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức của các cơ sở giáo dục đại học được đặt mục tiêu đạt 15%. Cả nước phấn đấu hình thành 20 trung tâm nghiên cứu xuất sắc hàng đầu khu vực, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong mạng lưới các trường đại học.

Những mục tiêu này cho thấy chức năng của đại học không còn được đặt chủ yếu ở đào tạo. Các trường được định hướng trở thành những trung tâm tạo ra tri thức, công nghệ và nhân lực trình độ cao, tăng cường liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu với doanh nghiệp và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và chuyển đổi số.

Hiện đại hóa giáo dục đại học để thích ứng với công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cũng là yêu cầu xuyên suốt. Điều này đòi hỏi các cơ sở đào tạo không chỉ đổi mới chương trình và phương thức giảng dạy mà còn thay đổi quản trị, phát triển đội ngũ, năng lực nghiên cứu và phương thức kết nối với thị trường lao động.

Năm học 2025-2026, cả nước có gần 2,6 triệu sinh viên đại học và khoảng 144.000 người học sau đại học. Từ nền tảng này, hàng loạt chỉ tiêu đến năm 2035, từ thu gọn mạng lưới, nâng chuẩn giảng viên đến tăng tỷ lệ học đại học, STEM, việc làm và năng lực nghiên cứu cho thấy trọng tâm của giai đoạn tới không chỉ là mở rộng quy mô, mà là tái cấu trúc hệ thống theo hướng chất lượng và hiệu quả.

Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục đại học hiện đại, chất lượng cao, có vị thế trong khu vực và quốc tế, đóng vai trò nòng cốt trong đào tạo nhân lực trình độ cao, phát triển nhân tài, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.