Trong hai ngày 8-9/10/2026 tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số cùng Triển lãm Giáo dục và Công nghệ giáo dục, với sự tham dự của hơn 800 đại biểu đến từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có đại diện nhiều trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp công nghệ lớn như Qualcomm, Boeing, Google, Meta, Amazon, ETS, Microsoft, Intel, Cambridge, Oxford và MaxHub.

Trong bối cảnh AI có thể hỗ trợ viết, dịch, phân tích, thiết kế và xử lý lượng thông tin khổng lồ trong thời gian rất ngắn, nhà trường sẽ phải thay đổi cách xác định giá trị cốt lõi của giáo dục.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số đang làm thay đổi nhanh chóng cách con người học tập, giảng dạy, nghiên cứu và quản trị giáo dục, khiến câu chuyện chuyển đổi số không còn dừng ở việc đưa thiết bị hay phần mềm vào nhà trường mà đang đặt ra yêu cầu tái cấu trúc cả hệ thống, từ chương trình đào tạo, phương pháp dạy học đến cách xây dựng năng lực cho người học và đội ngũ nhà giáo.

Chương trình hội nghị gồm phiên chính thức và nhiều phiên chuyên đề tập trung vào hợp tác quốc tế và chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông, quốc tế hóa và chuyển đổi số trong giáo dục đại học, thúc đẩy hệ sinh thái số trong giáo dục nghề nghiệp và sáng kiến Liên minh toàn cầu về trẻ em.

Các nội dung thảo luận trải rộng từ cơ chế, chính sách thúc đẩy hội nhập giáo dục, liên kết đào tạo, công nhận văn bằng đến phát triển đại học số, quản trị thông minh, đào tạo trực tuyến, học liệu mở, ứng dụng AI, dữ liệu lớn và các công nghệ mới để cá nhân hóa quá trình học tập. 

Điểm đáng chú ý là các chủ đề không chỉ xoay quanh việc ứng dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, mà hướng tới một bài toán căn cơ hơn, đó là làm thế nào để hình thành một hệ thống giáo dục đủ linh hoạt trước những thay đổi nhanh của khoa học, công nghệ và thị trường lao động, đồng thời mở rộng cơ hội học tập suốt đời và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh AI có thể hỗ trợ viết, dịch, phân tích, thiết kế và xử lý lượng thông tin khổng lồ trong thời gian rất ngắn, nhà trường sẽ phải thay đổi cách xác định giá trị cốt lõi của giáo dục.

Công tác truyền đạt kiến thức không còn là nhiệm vụ duy nhất, bởi người học ngày càng dễ tiếp cận thông tin, trong khi những năng lực như tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng, sáng tạo, giải quyết vấn đề, sử dụng dữ liệu và làm việc hiệu quả cùng AI trở thành những yêu cầu khó thay thế.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng, chuyển đổi số và AI đang mở ra nhiều cơ hội cho giáo dục nhưng đồng thời đặt ra những thách thức mới liên quan đến chất lượng thông tin, đạo đức, bản quyền, an toàn dữ liệu và khoảng cách số, trong đó vấn đề quan trọng là giáo dục phải chuẩn bị cho con người khả năng làm chủ và làm việc hiệu quả cùng AI thay vì phụ thuộc vào công nghệ.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Việt Nam cần xây dựng hạ tầng và hệ sinh thái dữ liệu giáo dục thống nhất, an toàn, liên thông, đồng thời phát triển những giải pháp công nghệ và AI thực sự giải quyết các bài toán của giáo dục, thay vì chạy theo xu hướng công nghệ một cách hình thức. Cùng với đầu tư hạ tầng, yêu cầu quan trọng hơn là phát triển năng lực của con người để có thể làm chủ, khai thác và dẫn dắt công nghệ.

Cách tiếp cận này cũng cho thấy một thay đổi đáng kể trong tư duy hợp tác quốc tế. Nếu trước đây hội nhập giáo dục chủ yếu được nhìn qua trao đổi sinh viên, liên kết đào tạo hay công nhận văn bằng, thì hiện nay phạm vi hợp tác đang mở rộng mạnh sang nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, phát triển AI, dữ liệu giáo dục, học liệu mở và quản trị thông minh.

Trong khuôn khổ Hội nghị, nhiều hoạt động ký kết, trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các cơ quan, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp dự kiến được thực hiện nhằm kết nối nhu cầu đào tạo, nghiên cứu với nguồn lực, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ trong nước và quốc tế.

Thông điệp được nhấn mạnh là Việt Nam không chỉ muốn tiếp nhận những mô hình và công nghệ đã có trên thế giới, mà hướng tới cùng nghiên cứu, cùng phát triển, cùng thử nghiệm và tạo ra những giải pháp phù hợp với điều kiện trong nước, qua đó từng bước chuyển từ vị thế người tiếp nhận tri thức sang đối tác cùng kiến tạo tri thức.

Song song với hội nghị, Triển lãm Giáo dục và Công nghệ giáo dục với hơn 70 gian hàng sẽ quy tụ các doanh nghiệp công nghệ, trường đại học, tổ chức giáo dục và đơn vị phát triển giải pháp phục vụ ngành Giáo dục. Những sản phẩm, công nghệ được giới thiệu tập trung vào AI, nền tảng học tập số, cá nhân hóa giáo dục, ngoại ngữ, STEM, dữ liệu giáo dục, mô phỏng và các giải pháp hỗ trợ giáo viên, nhà trường và người học.

Triển lãm có sự tham gia của Qualcomm, Amazon Web Services, Google, Meta, ELSA Corp, Khan Academy, MaxHub cùng nhiều trường đại học quốc tế như Georgia Institute of Technology, Đại học Illinois Urbana-Champaign, Đại học Massachusetts Amherst, Đại học London và các cơ sở giáo dục đến từ Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Canada, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu cùng nhiều quốc gia khác.

Các hoạt động được thiết kế theo hướng để khách tham dự trực tiếp tìm hiểu, trải nghiệm và trao đổi với các đơn vị, tạo điều kiện để cơ sở giáo dục tìm kiếm giải pháp phù hợp, doanh nghiệp gặp gỡ đối tác và các tổ chức quốc tế mở rộng mạng lưới hợp tác tại Việt Nam. Song song với triển lãm là các workshop tập trung vào AI, Big Data, cá nhân hóa học tập, số hóa quản lý học đường, lớp học tương lai, khảo thí số, chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế, kết nối đào tạo - việc làm, kỹ năng, đổi mới sáng tạo và chăm sóc sức khỏe tinh thần học đường.

Sự hiện diện đồng thời của trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức quốc tế cũng phản ánh một xu hướng khác của giáo dục hiện đại, đó là ranh giới giữa nhà trường và thị trường lao động ngày càng thu hẹp, trong khi doanh nghiệp được kỳ vọng tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, dự báo nhu cầu nhân lực, phát triển chương trình và đưa chuyên gia thực tiễn vào giảng dạy.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tốc độ thay đổi của công nghệ nhanh hơn nhiều so với chu kỳ điều chỉnh chương trình đào tạo. Nếu trường đại học mất vài năm để cập nhật một chương trình trong khi một công nghệ có thể thay đổi chỉ trong vài tháng, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường sẽ ngày càng lớn, khiến mô hình hợp tác ba bên giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trở thành một yêu cầu thực tế chứ không còn là lựa chọn.

Trước thềm hội nghị, các đối tác quốc tế cũng bày tỏ kỳ vọng vào khả năng mở rộng hợp tác với Việt Nam. Đại diện Liên minh châu Âu nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong giáo dục đại học, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, AI và kỹ năng số; UNICEF lưu ý chuyển đổi số phải gắn với cải thiện kết quả học tập, mở rộng cơ hội tiếp cận, bảo đảm an toàn, quyền trẻ em, công bằng và tính bao trùm; phía Hoa Kỳ mong muốn tăng cường kết nối giữa các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức giáo dục với các đối tác Việt Nam.

Những vấn đề này cho thấy cuộc chuyển đổi của giáo dục trong kỷ nguyên số không chỉ là câu chuyện công nghệ, bởi AI có thể mở rộng khả năng tiếp cận tri thức nhưng cũng có thể làm sâu thêm khoảng cách giữa những người có điều kiện tiếp cận hạ tầng, thiết bị, dữ liệu và kỹ năng số với những nhóm còn hạn chế về nguồn lực.

Bởi vậy, thành công của chuyển đổi số trong giáo dục không nên được đo bằng số lượng nền tảng, phần mềm hay thiết bị được đưa vào trường học, mà cần được đánh giá bằng khả năng cải thiện chất lượng học tập, thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục, nâng cao năng lực của người học và tạo ra nguồn nhân lực đủ sức thích ứng với một thị trường lao động liên tục thay đổi.

Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các hoạt động hợp tác sau hội nghị cần tiến tới những kết quả cụ thể hơn trong đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, phát triển năng lực số và đổi mới giáo dục, đồng thời gắn với thực tiễn để nâng cao năng lực cho nhà giáo, cán bộ quản lý và người học, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.