Bà Trần Thanh Thảo, Tổng giám đốc CTCP Xuất nhập khẩu Bình Tây (BITEX)

Cái duyên không tình cờ

Trong rất nhiều cuộc trò chuyện về nghề, bà Trần Thanh Thảo không gọi con đường mình đang đi là “sự nghiệp” theo nghĩa thông thường. Bà gọi đó là một hành trình được dẫn dắt bởi sự đồng cảm - đồng cảm với giáo dục; đồng cảm với những giá trị bền bỉ, âm thầm, nhưng có sức sống rất dài trong xã hội.

Với bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Marshall (Mỹ) và hơn 20 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực tài chính, kế toán, phát triển kinh doanh và quản trị doanh nghiệp, bà Thảo từng có con đường sự nghiệp “đúng chuẩn” của một nhà quản lý quốc tế. Bà đã đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo tại các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu như Sogefi, Intel, Nokia, Microsoft… và làm việc tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, Malaysia, Hồng Kông, Singapore trước khi trở về Việt Nam.

Hành trình ấy giúp bà tích lũy kinh nghiệm đa dạng, hình thành tư duy toàn cầu và thói quen làm việc theo chuẩn quốc tế. Nhưng cũng chính trong hành trình đó, một câu hỏi ngày càng hiện rõ: Mình sẽ chọn đóng góp gì cho quê hương?

Câu trả lời đến không ồn ào, mà bằng một lựa chọn dứt khoát, đó là trở về Việt Nam, đồng hành cùng BITEX có hơn 4 thập kỷ gắn bó với giáo dục Việt Nam. “Tôi từng có nhiều lựa chọn khác nhau. Nhưng BITEX là nơi khiến tôi cảm thấy những gì mình làm có ý nghĩa lâu dài”, bà Thảo chia sẻ.

Bà đến với BITEX như một cái duyên. Nhưng đó là cái duyên của người đã sẵn sàng để hiểu và gánh trách nhiệm. “Ở đây, những sản phẩm tưởng chừng rất đời thường, từ chiếc máy tính cầm tay, cây bút đến bộ dụng cụ học tập…, lại mang trong mình dòng chảy âm thầm của tri thức. Khi bạn ý thức được rằng, sản phẩm của mình hiện diện trong những cột mốc quan trọng nhất của đời học sinh, bạn không thể làm việc hời hợt”, bà Thảo nói.

Với bà, giáo dục không phải lĩnh vực có thể “đánh nhanh, thắng nhanh”. Mỗi quyết định đều cần được soi chiếu bằng câu hỏi: Liệu điều này có thực sự tốt cho người học? Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp lựa chọn mở rộng nhanh sang các lĩnh vực sinh lời cao, bà Thảo chấp nhận con đường ít ồn ào hơn, ở lại với giáo dục, làm sâu hơn, kỹ hơn và dài hơi hơn.

Hơn một thập kỷ sau khi đảm nhận vai trò người điều hành, bà Thảo vẫn giữ một cách nhìn nhất quán: không chỉ điều hành một doanh nghiệp, mà tiếp nối một sứ mệnh giáo dục đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. “Đến với BITEX, tôi không xem đây là việc giữ gìn một di sản, mà là trách nhiệm làm cho di sản ấy tiếp tục sống và phù hợp với tương lai”, bà nói.

Hành trình làm mới doanh nghiệp hơn 40 tuổi

Nếu phải chỉ ra một thách thức lớn nhất trong hành trình của bà Trần Thanh Thảo tại BITEX, thì đó không phải là thị trường, không phải cạnh tranh, mà là thay đổi tư duy vận hành của một tổ chức có lịch sử lâu đời. “Tôi không đặt ra ranh giới cứng giữa “giữ” và “đổi”. Mỗi giá trị truyền thống, nếu biết cách chuyển hóa, đều có thể trở thành nền tảng cho sáng tạo mới”, bà nói.

Bởi vậy, quá trình chuyển đổi ở BITEX diễn ra thận trọng nhưng nhất quán. Chuyển đổi số không bắt đầu bằng các dự án ồn ào, mà từ những thay đổi cụ thể, như quản lý dữ liệu, theo dõi hàng hóa, kết nối các bộ phận. Khi công nghệ được đưa vào như một công cụ hỗ trợ, chứ không phải áp lực, thì đội ngũ nhân sự dần cởi mở hơn với cái mới.

Chiến lược được bà Thảo gói gọn trong hai trụ cột. Một là nâng cao năng lực nội tại, từ con người, quy trình đến công nghệ. BITEX đầu tư mạnh vào hệ thống quản trị, logistics, dữ liệu hàng hóa, nhằm tối ưu chuỗi cung ứng trên toàn quốc.

Hai là mở rộng hệ sinh thái sản phẩm. Bên cạnh các dòng sản phẩm chất lượng cao đến từ Nhật Bản, BITEX bắt đầu bước sâu vào lĩnh vực sản xuất thiết bị học tập “made in Vietnam”. Các dòng sản phẩm không được phát triển theo tư duy “làm cho đủ”, mà xuất phát từ những quan sát rất cụ thể về nhu cầu học tập của học sinh Việt Nam, từ độ bền, tính an toàn đến sự tiện dụng và cả yếu tố thẩm mỹ.

Có thể nói, với một doanh nghiệp vốn được biết đến là nhà phân phối hàng đầu, đây là lựa chọn không ít rủi ro. “Nếu chỉ phân phối, chúng tôi phụ thuộc nhiều vào đối tác. Khi tự sản xuất, chúng tôi chịu trách nhiệm từ thiết kế đến chất lượng. Nhưng đó là cái giá phải trả để chủ động tương lai. Tôi tin người Việt hoàn toàn có thể tạo ra các sản phẩm tốt nhất cho học sinh Việt Nam”, bà Thảo nói.

Trong bối cảnh chi phí logistics biến động, chuỗi cung ứng toàn cầu nhiều rủi ro, việc đầu tư vào sản xuất trong nước giúp BITEX giảm phụ thuộc và phản ứng nhanh hơn với thị trường. Nhưng với bà Thảo, giá trị lớn hơn nằm ở việc khẳng định năng lực của doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực giáo dục ngay trên sân nhà. “Điều khiến tôi tự hào không phải là những con số tăng trưởng, mà là việc đội ngũ của chúng tôi sẵn sàng học lại và làm mới chính mình”, Tổng giám đốc BITEX chia sẻ.

Khi nền tảng tổ chức và sản phẩm dần được củng cố, câu hỏi tiếp theo không còn là “làm gì”, mà là BITEX sẽ tiếp tục đồng hành cùng giáo dục Việt Nam như thế nào trong 5-10 năm tới, khi công nghệ, người học và cách học đều đang thay đổi nhanh chưa từng có.

Nghĩ về giáo dục từ tương lai của con trẻ

Bà Trần Thanh Thảo hiếm khi nói về giáo dục bằng ngôn ngữ của “thị phần” hay “doanh thu”. Cách bà đặt vấn đề gần hơn với các câu hỏi rất đời: Học sinh hôm nay đang học như thế nào? Các em cảm nhận việc học ra sao? Và điều gì khiến các em muốn tiếp tục khám phá, thay vì chỉ hoàn thành một bài kiểm tra?

Có lẽ, chính góc nhìn của một nữ lãnh đạo quen với việc quan sát, lắng nghe và kết nối đã khiến cách bà tiếp cận giáo dục mang nhiều chiều cảm xúc hơn. Với bà, giáo dục không phải là một bài toán tối ưu hóa, mà là hành trình phát triển con người, nơi mỗi thay đổi đều cần sự thấu hiểu sâu sắc.

“Thế hệ Gen Alpha lớn lên trong một thế giới hoàn toàn khác chúng ta. Các em hình thành tư duy từ video, tương tác nhanh, vừa học vừa khám phá. Nếu người lớn không thay đổi cách nhìn, chúng ta sẽ nói chuyện với các em bằng một ngôn ngữ đã lỗi thời”, bà Thảo chia sẻ.

Suy nghĩ đó khiến bà trăn trở: Liệu những công cụ học tập truyền thống có còn đủ sức truyền cảm hứng cho thế hệ mới? Nếu không, doanh nghiệp với sự linh hoạt và khả năng tiếp cận công nghệ có thể đóng vai trò gì để lấp khoảng trống ấy?

Do đó, ở BITEX, câu trả lời không nằm ở việc “số hóa mọi thứ”. Bà Thảo chọn một hướng đi thận trọng nhưng nhân văn hơn: thiết kế lại trải nghiệm học tập từ góc nhìn người học, nơi công cụ học tập phải gắn với cảm xúc, hành vi và nhịp sống của thế hệ Gen Alpha.

“Chúng tôi không nhắm đến việc biến mọi thứ thành công nghệ. Chúng tôi muốn làm cho việc học trở nên gần gũi hơn, thực tế hơn và truyền cảm hứng hơn”, bà nói và chia sẻ thêm, công nghệ trong giáo dục chỉ là công cụ; còn việc học là một hành trình dài hạn và đầy cảm xúc. Nếu không hiểu học sinh, công nghệ dù hiện đại đến đâu, cũng không tạo ra giá trị thật”.

BITEX chọn cách đi chậm nhưng chắc, cẩn trọng chọn lọc công nghệ phù hợp với bối cảnh trong nước, ưu tiên hợp tác với những đối tác quốc tế có cùng triết lý giáo dục bền vững. Ở tầng sâu hơn, lựa chọn ấy phản ánh triết lý lãnh đạo rất đặc trưng của bà Thảo, không áp đặt, không đứng trên, mà đồng hành. “Tôi tin vào lãnh đạo kiến tạo, đi cùng nhân sự, đi cùng giáo viên và đi cùng học sinh”.

Với những cống hiến hết mình cho ngành giáo dục, bà Trần Thanh Thảo hai lần được vinh danh Top 100 Doanh nhân trẻ tiêu biểu - Sao Đỏ năm 2019 và 2025, điều này không chỉ ghi nhận cho năng lực điều hành, mà còn là minh chứng cho bản lĩnh của thế hệ lãnh đạo mới: trí tuệ, nhân văn và giàu trách nhiệm xã hội.