Mở không gian tăng trưởng mới từ “kinh tế sau hoàng hôn”

Khi nhiều đô thị lớn trên thế giới coi kinh tế đêm là động lực tăng trưởng quan trọng, Hà Nội đang từng bước định hình một chiến lược phát triển riêng, dựa trên lợi thế di sản, văn hóa và sức sáng tạo của Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng vừa ký ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn TP. Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”, mở ra một giai đoạn phát triển mới cho đô thị sáng tạo và hệ sinh thái dịch vụ chất lượng cao của Thủ đô.

Show Tinh hoa Bắc bộ là một trong những sản phẩm du lịch đêm hấp dẫn của Thủ đô.

Theo Đề án, đến năm 2035, kinh tế đêm được xác định trở thành một trong những động lực quan trọng của kinh tế đô thị, đóng góp khoảng 7 - 8% GRDP, với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 12 - 14% mỗi năm trong các lĩnh vực dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Đáng chú ý, trục cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động, hội tụ các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thương mại có giá trị cao, góp phần nâng tầm vị thế Hà Nội trên bản đồ sáng tạo khu vực và quốc tế.

Mục tiêu của TP. Hà Nội là hình thành từ 6 đến 8 khu kinh tế đêm trọng điểm cùng 15 đến 20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24 giờ, trong đó ít nhất có 3 khu đạt tiêu chuẩn trải nghiệm văn hóa, du lịch đêm cấp khu vực.

Việc phê duyệt Đề án diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang nỗ lực làm mới sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Kinh tế đêm được kỳ vọng tạo thêm dư địa tăng trưởng, thúc đẩy tiêu dùng, tạo việc làm và gia tăng sức hấp dẫn của đô thị.

Xây dựng hệ sinh thái đêm mang bản sắc Hà Nội

Khác với mô hình phát triển thiên về giải trí đơn thuần, Hà Nội lựa chọn hướng đi đặt văn hóa và di sản vào trung tâm của hệ sinh thái kinh tế đêm.

Theo Đề án, TP. Hà Nội sẽ tổ chức không gian kinh tế đêm theo ba vùng quản lý gồm vùng động, vùng tĩnh và vùng chuyển tiếp nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và chất lượng sống đô thị.

Những khu vực giàu chiều sâu di sản như hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay Tứ Trấn được ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, trình diễn nghệ thuật, trải nghiệm di sản và ẩm thực truyền thống, đi cùng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về môi trường, an ninh và trật tự đô thị.

Trong khi đó, hệ thống phố đi bộ, công viên, khu vực Hồ Tây cùng các trung tâm công nghiệp văn hóa sẽ trở thành không gian tổ chức lễ hội, trình diễn ánh sáng, sự kiện nghệ thuật ban đêm, thu hút giới sáng tạo, nghệ sĩ và doanh nghiệp văn hóa.

Đề án cũng định hướng phát triển các tổ hợp kinh tế đêm quy mô lớn, kết hợp thương mại, vui chơi giải trí, thể thao và chăm sóc sức khỏe với thời gian vận hành linh hoạt, từng bước hướng tới mô hình hoạt động kéo dài hoặc 24/7.

Ở khu vực ngoại thành, các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng qua đêm, trải nghiệm làng nghề và du lịch cộng đồng sẽ được phát triển tại Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Sơn Tây, Ba Vì, Hương Sơn, Bát Tràng, Vạn Phúc cùng vùng sáng tạo và công nghệ cao Hòa Lạc.

Một điểm nhấn đáng chú ý của Đề án là Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật – Thương mại dịch vụ Hà Nội tại trục sông Hồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Công trình được xác định là biểu tượng của kinh tế đêm Thủ đô, nơi hội tụ các hoạt động nghệ thuật chất lượng cao, thương mại hiện đại và trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Cách tiếp cận này cho thấy Hà Nội đang hướng tới một “TP trải nghiệm văn hóa ban đêm”, nơi mỗi hoạt động sau hoàng hôn đều mang dấu ấn bản địa và chiều sâu văn hóa thay vì chỉ kéo dài thời gian kinh doanh.

Hướng tới đô thị đêm thông minh, kết nối khu vực

Song hành với phát triển sản phẩm, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng mô hình quản trị kinh tế đêm theo hướng hiện đại và thông minh.

Theo Đề án, khoảng 80 - 90% giao dịch trong nền kinh tế đêm sẽ được thanh toán không tiền mặt, đồng thời 100% khu vực kinh tế đêm trọng điểm được trang bị hệ thống giám sát an ninh và hạ tầng số.

TP. Hà Nội cũng sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu số, bản đồ số về kinh tế đêm và nền tảng quản lý dùng chung kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người sử dụng dịch vụ.

Trong lĩnh vực giao thông, Hà Nội dự kiến tổ chức các tuyến xe buýt trợ giá kết nối tới những khu tổ hợp giải trí ban đêm, đồng thời kéo dài thời gian vận hành tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông và tuyến Nhổn - Ga Hà Nội vào cuối tuần, dịp lễ.

Một trong những sản phẩm được kỳ vọng tạo sức hút lớn là dịch vụ du thuyền đêm trên sông Hồng từ cầu Long Biên đến bãi giữa, kết hợp tham quan cảnh quan, trình diễn nghệ thuật và trải nghiệm ẩm thực trên thuyền vào năm 2030.

Định hướng đến năm 2045, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế đêm có sức cạnh tranh trong khu vực, với kinh tế đêm đóng góp trên 12% GRDP và thu hút từ 8 đến 10 triệu lượt khách quốc tế tham gia các hoạt động ban đêm mỗi năm.

Song song với phát triển hạ tầng và sản phẩm, TP. Hà Nội sẽ triển khai các chiến dịch truyền thông quốc tế, xây dựng thương hiệu “TP trải nghiệm văn hóa ban đêm”, hướng tới những thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ.

Việc phê duyệt Đề án được xem là bước đi chiến lược trong hành trình tái định vị hình ảnh Thủ đô, từ một đô thị giàu chiều sâu lịch sử trở thành trung tâm sáng tạo, văn hóa và trải nghiệm mới của châu Á, nơi Hà Nội thực sự sống động khi màn đêm buông xuống.