Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

Đại diện các hiệp hội chuyên ngành trong lĩnh vực hàng hải và logistics vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, phản ánh về động thái tăng phí THC của các hãng tàu nước ngoài sau khi Quyết định số 2506/QĐ-BXD ban hành khung giá dịch vụ bốc dỡ container tại cảng biển Việt Nam, với mức điều chỉnh tăng khoảng 10%.

Theo đại diện các hiệp hội, việc điều chỉnh khung giá dịch vụ bốc dỡ là cần thiết và phù hợp với thực tiễn, phản ánh sát hơn năng lực khai thác, chất lượng dịch vụ và mức độ đầu tư hạ tầng của hệ thống cảng biển Việt Nam, đồng thời góp phần đưa mặt bằng giá dịch vụ cảng trong nước tiệm cận khu vực và thế giới.

Đáng lưu ý, việc điều chỉnh giá dịch vụ bốc dỡ chỉ áp dụng đối với các cảng nước sâu, hiện chiếm khoảng 20 – 25% tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển cả nước, do đó tác động tổng thể đến chi phí logistics không lớn.

Ngược lại, mức điều chỉnh này tạo thêm động lực để doanh nghiệp cảng biển tái đầu tư hạ tầng, thiết bị, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Tuy nhiên, ngay sau khi Quyết định số 2506/QĐ-BXD được ban hành, một số hãng tàu đã có động thái điều chỉnh tăng phí THC và các khoản phụ phí liên quan.

Đại diện các hiệp hội cho biết, hãng tàu Wan Hai Lines (WHL) đã ban hành thông báo chính thức về việc tăng mức phí THC áp dụng tại Việt Nam, với mức tăng khoảng 10% so với hiện hành. Đồng thời, một số hãng tàu khác như Evergreen Marine (EMC) cũng dự kiến điều chỉnh tăng các khoản phụ phí nội địa (local charges), dự kiến áp dụng từ tháng 2/2026, trùng với thời điểm Quyết định số 2506/QĐ-BXD bắt đầu có hiệu lực trên thực tế.

Các hiệp hội lưu ý, phí THC do hãng tàu thu bao gồm nhiều cấu phần chi phí khác nhau, không chỉ riêng chi phí bốc dỡ container tại cảng.

Thực tiễn cho thấy, việc gia tăng phí THC và các khoản phụ phí của hãng tàu tác động trực tiếp đến doanh nghiệp logistics, forwarder và chủ hàng – lực lượng trung gian tổ chức, vận hành chuỗi cung ứng, vốn đang chịu áp lực lớn về chi phí, dòng tiền và khả năng duy trì chất lượng dịch vụ.

Từ đó, các khoản chi phí này tiếp tục được chuyển dịch sang doanh nghiệp xuất nhập khẩu, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Đáng chú ý, việc tăng phí THC của hãng tàu không chỉ ảnh hưởng đến các cảng nước sâu, mà còn lan sang các cảng sông, cảng tổng hợp và cảng thông thường.

Trước thực tế trên, các hiệp hội đề nghị Bộ Xây dựng và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tăng cường theo dõi, giám sát diễn biến thị trường liên quan đến việc thu và điều chỉnh phí THC, phụ phí của các hãng tàu hoạt động tại Việt Nam, bảo đảm minh bạch, hợp lý và phù hợp với thực tế chi phí.

Đồng thời, các cơ quan quản lý Nhà nước cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế giám sát thị trường và minh bạch thông tin đối với các khoản phí, phụ phí của hãng tàu; hạn chế hiện tượng lan truyền chi phí không tương xứng trong chuỗi logistics; thiết lập và duy trì cơ chế trao đổi, tham vấn định kỳ giữa cơ quan quản lý, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời nắm bắt diễn biến thị trường, góp phần ổn định chi phí logistics quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Trước đó, sau nhiều lần cân nhắc, ngày 31/12/2025, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ký Quyết định số 2506/QĐ-BXD, sửa đổi, bổ sung Điều 7 của Quyết định số 810/QĐ-BGTVT ngày 1/7/2024 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải về khung giá dịch vụ bốc dỡ container tại cảng biển Việt Nam. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/2/2026.

Theo Quyết định số 2506, có 3 loại khung giá dịch vụ bốc dỡ container áp dụng tại bến cảng Lạch Huyện và khu vực Cái Mép – Thị Vải, gồm: Khung giá dịch vụ bốc dỡ container nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập – tái xuất; Khung giá dịch vụ bốc dỡ container quá cảnh, trung chuyển; Khung giá dịch vụ bốc dỡ container từ tàu (sà lan) sang bãi cảng và ngược lại, phục vụ vận chuyển giữa các cảng để xuất hàng hoặc chuyển cảng đích.

So với khung giá ban hành tháng 7/2024, khung giá dịch vụ bốc dỡ container tại Lạch Huyện và Cái Mép – Thị Vải theo Quyết định số 2506 tăng khoảng 8,4%.

Đại diện Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, đây là mức điều chỉnh vừa phải, được tính toán trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của hai năm gần nhất, phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Mức tăng này cũng tạo thêm dư địa tài chính để doanh nghiệp cảng đầu tư nâng cấp hạ tầng, ứng dụng công nghệ, cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh của cảng biển quốc gia, không tạo cú sốc chi phí lớn cho doanh nghiệp sử dụng dịch vụ.

Theo tính toán của cơ quan quản lý Nhà nước về hàng hải, với mức điều chỉnh tăng 8,4%, doanh thu từ dịch vụ bốc dỡ container tại Lạch Huyện dự kiến tăng thêm 8,1 triệu USD (khoảng 213,38 tỷ đồng). Tại Cái Mép – Thị Vải, doanh thu tăng thêm từ tàu mẹ khoảng 32,24 triệu USD (khoảng 852,35 tỷ đồng) và từ sà lan khoảng 5,42 triệu USD (khoảng 140,1 tỷ đồng). Tổng doanh thu tăng thêm tại hai khu vực này ước đạt 45,67 triệu USD (khoảng 1.205,83 tỷ đồng).

Theo quy định, đối tượng chi trả giá dịch vụ bốc dỡ container tại Lạch Huyện và Cái Mép – Thị Vải là các hãng tàu nước ngoài. Các hãng tàu ký hợp đồng trực tiếp với cảng và chi trả giá dịch vụ, sau đó thu lại từ khách hàng thông qua phụ phí THC, bao gồm giá dịch vụ bốc dỡ container và một số dịch vụ khác.

Hiện nay, mức THC các hãng tàu đang thu phổ biến khoảng 120 – 150 USD/container 20 feet và 180 – 200 USD/container 40 feet, trong khi chi phí bốc dỡ container mà hãng tàu trả cho cảng chỉ chiếm khoảng 40 – 45% mức THC thực thu