Mảnh đất giàu tiềm năng

Ngày 16/4, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Yên Bài tổ chức Chương trình khảo sát, kết nối điểm đến du lịch của xã Yên Bài với các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn TP. Hà Nội năm 2026, đồng thời triển khai Hội nghị “Nâng cấp chất lượng dịch vụ và kết nối điểm đến du lịch của xã Yên Bài với các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn TP. Hà Nội năm 2026”.

Các đại biểu tham quan, khảo sát mô hình sản xuất chè OCOP Thanh Thiết, xã Yên Bài. Ảnh: Hồ Hạ.

Trước hội nghị, các đại biểu đã trực tiếp khảo sát hệ sinh thái điểm đến tại địa phương. Hành trình thực địa đi qua mô hình sản xuất chè OCOP Thanh Thiết, nhà máy chế biến sữa của Công ty Cổ phần sữa Ba Vì, khu nghỉ dưỡng Tản Đà, khu du lịch văn hóa Long Việt, khu du lịch Thiên sơn Suối Ngà, khu du lịch Miền đất vua Paragon và khu du lịch Khoang xanh Suối Tiên. Những điểm đến này phác họa rõ nét một Yên Bài vừa có chiều sâu tài nguyên, vừa đang từng bước định hình sản phẩm.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Phan Huy Cường, Trưởng phòng Quy hoạch và Phát triển tài nguyên du lịch, Sở Du lịch Hà Nội nhận định, trong bối cảnh du lịch Thủ đô đang phục hồi mạnh và chuyển dịch theo hướng chất lượng, chuyên nghiệp, bền vững, đây là dịp để các bên cùng nhận diện đầy đủ tiềm năng và hạn chế, đồng thời tạo diễn đàn kết nối trực tiếp giữa điểm đến và doanh nghiệp lữ hành.

“Thông qua hoạt động khảo sát thực tế và trao đổi tại Hội nghị, các doanh nghiệp sẽ có điều kiện tiếp cận, đánh giá và xây dựng các sản phẩm tour phù hợp, góp phần đưa Yên Bài trở thành điểm đến hấp dẫn trong hệ thống sản phẩm du lịch của Thủ đô”, ông Cường nói.

Theo ông Phan Huy Cường, mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng dịch vụ, chuẩn hóa điều kiện đón khách và xây dựng hình ảnh điểm đến “an toàn - thân thiện - chất lượng - hấp dẫn”.

Từ góc độ địa phương, ông Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND xã Yên Bài đã cung cấp bức tranh toàn diện về vùng đất này. Ông cho biết, Yên Bài sở hữu hệ sinh thái bán sơn địa đặc trưng dưới chân dãy núi Ba Vì với rừng, đồi, hồ, đập và không gian nông nghiệp rộng mở. Khí hậu trong lành, cảnh quan tương đối nguyên sơ tạo nền tảng phát triển du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng. Hằng năm, địa phương đón khoảng gần 4 triệu lượt khách, chủ yếu là khách nội địa và khách nghỉ dưỡng ngắn ngày.

“Không chỉ có lợi thế về vị trí, Yên Bài còn là vùng đất tiêu biểu của xứ Đoài, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, với sự giao thoa đặc sắc giữa các giá trị văn hóa dân tộc và cảnh quan thiên nhiên”, ông Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh.

Ở góc độ văn hóa, sự hiện diện của cộng đồng người Mường chiếm khoảng 45% dân số tạo nên bản sắc riêng biệt thông qua ngôn ngữ, trang phục, ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng. Các di tích như Đình Làng Quýt, Đình Đân, Đình Rùa cùng cây đa cổ thụ được công nhận là Cây Di sản Việt Nam góp phần gia tăng chiều sâu trải nghiệm.

Đáng chú ý, hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp của Yên Bài đang mở ra hướng đi mới cho du lịch trải nghiệm. “Yên Bài là địa phương trọng điểm phát triển chăn nuôi bò sữa, đồng thời phát triển sản xuất chè với nhiều sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp gắn với tham quan trang trại, quy trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm”, ông Tùng cho biết.

Các đại biểu khảo sát khu nghỉ dưỡng Tản Đà. Ảnh: Hồ Hạ.

Tăng cường kết nối, nâng cấp chất lượng sản phẩm

Dù vậy, ông Tùng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại. Sản phẩm du lịch còn thiếu tính đặc trưng, hoạt động phân tán, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, nguồn nhân lực chưa được đào tạo bài bản, liên kết với doanh nghiệp lữ hành còn lỏng lẻo, thời gian lưu trú ngắn khiến hiệu quả kinh tế chưa cao.

Những vấn đề này cũng được ông Phan Huy Cường đề cập khi kêu gọi các đại biểu tập trung thảo luận các giải pháp trọng tâm. Theo ông, lượng khách quốc tế đến tham quan và trải nghiệm tại địa phương vẫn còn hạn chế, du lịch chưa thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Khả năng kết nối giữa các điểm đến trong nội xã cũng như liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để hình thành các tour, tuyến hoàn chỉnh vẫn chưa được triển khai thường xuyên và bài bản.

Từ thực tiễn đó, ông Cường đề nghị các chuyên gia, doanh nghiệp lữ hành tham gia đóng góp ý kiến, gợi mở giải pháp để địa phương định hướng đầu tư “đúng và trúng”, đồng thời tăng cường hiệu quả liên kết, từng bước nâng cao giá trị kinh tế du lịch trên địa bàn xã Yên Bài. Ông nhấn mạnh yêu cầu xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành, đồng thời kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội "hiến kế" cho du lịch Yên Bài. Ảnh: Hồ Hạ.

“Hiến kế” cho du lịch xã Yên Bài, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho rằng, để tạo bước chuyển thực chất, địa phương cần theo đuổi định hướng phát triển dựa trên nguyên tắc “5 tăng, 3 giảm”. Trong đó, 5 yếu tố cần thúc đẩy gồm tăng trải nghiệm cho du khách, tăng mức chi tiêu, tăng cường liên kết, đẩy mạnh truyền thông và làm nổi bật bản sắc văn hóa. Song song với đó là 3 yêu cầu cần kiểm soát gồm giảm bê tông hóa, giảm rác thải nhựa và giảm tình trạng thiếu chuyên nghiệp trong hoạt động du lịch.

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, với khoảng cách chỉ hơn một giờ di chuyển từ trung tâm Hà Nội, Yên Bài vừa có bất lợi nhưng cũng có lợi thế để hút khách ở qua đêm nếu phát triển được các sản phẩm du lịch trải nghiệm mang đậm bản sắc địa phương. “Cần xây dựng không gian văn hóa Mường đặc trưng với các hoạt động như lửa trại, ẩm thực mẹt, biểu diễn cồng chiêng và trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào Mường Ba Vì, từ đó tạo dấu ấn khác biệt cho điểm đến”, ông Đạt gợi ý.

Bên cạnh đó, ông cho rằng địa phương có thể nhanh chóng bổ sung các sản phẩm phù hợp xu hướng như không gian cà phê sinh thái, điểm check-in giữa thiên nhiên, kết hợp tầm nhìn cảnh quan đẹp để gia tăng sức hút đối với giới trẻ và khách nội đô. Việc liên kết các dịch vụ trong nội xã với các điểm đến lân cận như Quốc Oai, Ba Vì cũng cần được thúc đẩy nhằm hình thành các tuyến du lịch hoàn chỉnh.

Đặc biệt, ông Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh cần chú trọng phát triển dòng sản phẩm MICE hướng tới các cơ quan, đoàn thể và học sinh, qua đó thu hút khách quanh năm và lấp đầy công suất vào các ngày trong tuần. Đồng thời, các xu hướng như “kinh tế bạc”, du lịch chữa lành và du lịch chăm sóc sức khỏe cần được quan tâm phát triển nhằm kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.

“Những giải pháp này hoàn toàn có thể triển khai ngay nếu có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và doanh nghiệp”, ông Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh.

Trình diễn nghệ thuật truyền thống của dân tộc Mường, xã Yên Bài. Ảnh: Hồ Hạ.

Phát biểu tại hội nghị, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch Liên hiệp Khoa học Phát triển Du lịch bền vững (STDe) cho rằng, xã Yên Bài sở hữu hệ tài nguyên du lịch nổi trội và đã phát triển từ khá sớm. Tuy nhiên, chính lợi thế “đi trước” lại đang trở thành thách thức khi nhiều sản phẩm dần rơi vào trạng thái quen thuộc, thiếu sức cạnh tranh trước các điểm đến mới.

Theo bà, chu kỳ phát triển du lịch đòi hỏi khoảng 10 năm phải có sự làm mới sản phẩm, hoặc tái cấu trúc sản phẩm cũ bằng một “lớp áo mới” đủ sức hấp dẫn thị trường. “Chúng tôi quan sát thấy các khu du lịch như Tản Đà, cách đây khoảng 15 năm từng là điểm nghỉ dưỡng chất lượng cao, nhưng đến nay cần được phát triển lại theo chuỗi sản phẩm mới, dựa trên tư duy công nghiệp văn hóa để có thể cạnh tranh với các mô hình du lịch hiện đại”, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh nhận định.

Bà cũng nhấn mạnh, Yên Bài không thiếu tài nguyên, nhưng cách thức chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm và dịch vụ du lịch chất lượng cao vẫn còn là điểm yếu. Việc đầu tư chiều sâu vào trải nghiệm, dịch vụ và tiêu chuẩn phục vụ là yếu tố then chốt để thu hút khách quốc tế và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Đáng chú ý, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh gợi mở hướng đi mới cho địa phương, tập trung vào các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như du lịch chữa lành, du lịch chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc, kết hợp du lịch sinh thái và du lịch tâm linh. “Đây là những xu hướng phù hợp với nhu cầu của du khách Hà Nội, đặc biệt là nhóm khách trung niên và cao tuổi, trong khi thị trường hiện vẫn còn thiếu những sản phẩm chuyên biệt. Đây chính là cơ hội để du lịch Yên Bài tạo đột phá trong thời gian tới”, bà nhấn mạnh.

Bà Trương Ngọc Anh, Giám đốc AA Hospitality phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hồ Hạ.

Gợi mở hướng đi cho du lịch Yên Bài, bà Trương Ngọc Anh, Giám đốc AA Hospitality cho rằng, sau sắp xếp địa giới hành chính, công tác truyền thông cần được đặt lên hàng đầu và chính quyền xã Yên Bài phải giữ vai trò dẫn dắt. “Xã cần chủ động xây dựng chiến lược truyền thông bài bản, đồng thời huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp để tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn cho điểm đến”, bà Trương Ngọc Anh nhấn mạnh.

Theo bà, Chi hội Du lịch Yên Bài hiện quy tụ nhiều doanh nghiệp lớn và nhỏ, song để phát huy hiệu quả cần có cơ chế điều tiết hài hòa lợi ích giữa các bên. Thực tế hiện nay, mỗi cơ sở du lịch trên địa bàn vẫn đang tự làm truyền thông và tự thu hút khách, dẫn tới tình trạng thiếu liên kết, thiếu định hướng chung. “Vào dịp cuối tuần hoặc mùa cao điểm, các doanh nghiệp lữ hành rất khó đặt phòng, trong khi các sản phẩm tour hoàn chỉnh lại chưa được hình thành. Các đơn vị kinh doanh dịch vụ chủ yếu hoạt động riêng lẻ, chưa có sự kết nối thành chuỗi”, bà Ngọc Anh chỉ rõ.

Từ thực trạng đó, bà đề xuất chính quyền xã cần phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp du lịch để xây dựng các sản phẩm tour hoàn chỉnh, có sự tham gia của doanh nghiệp lữ hành ngay từ khâu thiết kế. “Khi hình thành được các chuỗi sản phẩm liên kết, du lịch Yên Bài sẽ từng bước chuyển từ điểm đến ngắn ngày sang điểm đến lưu trú dài ngày, qua đó nâng cao giá trị và hiệu quả khai thác”, bà Trương Ngọc Anh khuyến nghị.

Có thể thấy Yên Bài đang đứng trước cơ hội rõ ràng để chuyển mình. Khi tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và nông nghiệp được kết nối thành sản phẩm hoàn chỉnh, khi doanh nghiệp lữ hành tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, và khi dịch vụ được chuẩn hóa theo hướng chuyên nghiệp, Yên Bài sẽ không còn là điểm đến “đi về trong ngày”. Ở đó, câu chuyện du lịch sẽ không dừng ở phong cảnh đẹp, mà trở thành trải nghiệm sống động của một vùng đất xứ Đoài đang chuyển mình theo nhịp phát triển mới của Thủ đô.