Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam chia sẻ một trong những phương án đang tập hợp từ các hội viên, để hoàn tất bản kiến nghị về việc tạo cơ hội cho các nhà thầu xây dựng Việt Nam tham gia Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam

"Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam sẽ thực hiện xếp hạng, để có thể có được bảng xếp hạng năng lực, làm cơ sở cho các cơ quan quản lý nhà nước hình dung chi tiết về sức khỏe, thực trạng nhà thầu Việt Nam”, ông Hiệp cho biết.

Nội dung này, cùng với các kiến nghị cụ thể liên quan để phương án phân chia gói thầu, cơ chế lựa chọn nhà thầu cho phần xây dựng sẽ được hoàn tất sớm để gửi tới Chính phủ, các bộ, ngành liên quan.

Trong cuộc làm việc vào cuối tuần trước giữa các nhà thầu xây dựng và ban quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng), câu hỏi cơ hội nào cho các nhà thầu nội tham gia được đặt ra, trong bối cảnh các cơ quan quản lý đang thiết kế cơ chế, chính sách thực hiện dự án.

Mặc dù dự án được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội thị trường vô cùng lớn, song các nhà thầu Việt Nam lo ngại cửa hẹp khi có thể bị giới hạn bởi các điều kiện năng lực.

“Ngồi đây, có những người có khi chưa từng đi đường sắt tốc độ cao, nên không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tham gia được dự án lớn. Việc lựa chọn nhà thầu có năng lực là cần thiết, để không chỉ xây dựng kinh nghiệm cho doanh nghiệp mà còn là xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp Việt Nam”, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đặt vấn đề.

Trong hình dung của ông, các nhà thầu đã có kinh nghiệm từ việc tham gia các công trình xây dựng lớn, như đường bộ cao tốc, sân bay, hầm đường bộ... cần được tập hợp. Đây là nhóm nhà thầu có thể đầu tư công nghệ, nhân lực, máy móc, đầu tư đi học hỏi, thuê chuyên gia... để chuẩn bị cho việc tham gia vào dự án lớn.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn

“Nếu đặt lên bàn cân ngay, nhà thầu nội sẽ không cân sức với nhà thầu ngoại, ví dụ như thau ngay ở tiêu chí tham gia các dự án tương tự... Nhưng nếu có sự chuẩn bị, có sự định hướng, cơ chế hỗ trợ của Nhà nước, chúng ta sẽ làm được”, ông Tuấn Anh đề xuất.

Thậm chí, ông cũng muốn tìm kiếm cơ hội tại Dự án Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. “Làm được dự án này, doanh nghiệp sẽ có thêm bài học đúc rút cho việc tham gia dự án Đường sắt cao tốc Bắc Nam.

Nhưng để thực sự tận dụng cơ hội này, rất cần cơ chế chính sách để các nhà thầu Việt Nam có thể tham gia để xây dựng năng lực, thương hiệu”, ông Tuấn Anh đề xuất.

Cùng với đó, các nhà thầu đề nghị sớm có các tiêu chuẩn, định mức cho dự án để có sự chuẩn bị tuân thủ, có cơ chế giải phóng mặt bằng, chuẩn bị mỏ vật liệu thuận lợi cho thi công. Đây là những khó khăn mà các nhà thầu đang đối mặt trong thực hiện các dự án hiện tại.

Ngoài ra, đại diện Tổng công ty Xây dựng Hà Nội cũng đang băn khoăn khi hệ thống phòng thí nghiệp của Việt Nam chưa có năng lực thực hiện thử nghiệm các vật liệu cao cấp, vật liệu mới, sẽ ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp nếu phải thực hiện việc này ở nước ngoài.