Bộ Công thương yêu cầu các đơn vị chức năng thực hiện loạt giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu, ổn định thị trường gạo.

Tại Công điện số 7142 về tăng cường giải pháp thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường gạo, Bộ Công thương giao hàng loạt nhiệm vụ cho các Cục, Vụ chức năng trong Bộ nhằm hoàn thiện chính sách, mở rộng thị trường xuất khẩu gạo.

Vụ Chính sách thương mại đa biên có nhiệm vụ nghiên cứu, bổ sung mặt hàng gạo vào lộ trình nghiên cứu ngành hàng thực hiện trong giai đoạn 2026 của Đề án Hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA.

Đơn vị này cũng được giao thúc đẩy đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh nhằm sửa đổi danh sách các loại gạo thơm được hưởng hạn ngạch thuế quan theo Hiệp định EVFTA và UKVFTA, cũng như tận dụng lượng hạn ngạch bổ sung trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP đến năm 2030.

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài chịu trách nhiệm chỉ đạo hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các nước nắm bắt, đánh giá kịp thời các cảnh báo, thay đổi chính sách nhập khẩu gạo của nước sở tại để thông tin về trong nước, phục vụ điều tiết sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu gạo.

Đồng thời, rà soát việc ký kết các biên bản ghi nhớ về thương mại gạo, phối hợp đề xuất nội dung ký kết với các quốc gia và vùng lãnh thổ tiềm năng nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu.

Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục chủ trì triển khai các nhiệm vụ trong “Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam đến năm 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đồng thời, cơ quan này phối hợp với các đơn vị xây dựng nghị định thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP, theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Theo dõi sát diễn biến thị trường gạo thế giới, động thái chính sách của các nước, để kịp thời báo cáo và thông tin cho các ngành, hiệp hội và thương nhân, bảo đảm hoạt động xuất khẩu phù hợp, hiệu quả.

Cục Xuất nhập khẩu được giao phối hợp tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, tập trung khai thác các thị trường có yêu cầu cao như EU, Hàn Quốc, Mỹ, khu vực Bắc Mỹ...qua đó đa dạng hóa thị trường, giảm dần phụ thuộc vào các quốc gia nhập khẩu truyền thống.

Đối với thị trường trong nước, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phải theo dõi sát diễn biến, chỉ đạo các địa phương kịp thời đề xuất biện pháp thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo, tránh tình trạng ép giá, cạnh tranh không lành mạnh. 

Đặc biệt, Công điện nhấn mạnh trách nhiệm của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo trong việc tuân thủ quy định về thu mua, bảo đảm chất lượng, dự trữ lưu thông, báo cáo và phát triển thị trường.

"Doanh nghiệp cần chủ động mua vào, tạm trữ, sẵn sàng cung ứng theo hợp đồng; đồng thời theo dõi sát thương mại gạo thế giới để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp, vừa khai thác tốt thị trường truyền thống, vừa tìm kiếm thị trường mới tại châu Phi, Trung Đông, Nam Á...", Công điện nêu rõ.

Doanh nghiệp cũng được yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, chú trọng đào tạo nhân lực, bồi dưỡng kỹ năng đàm phán, ký kết hợp đồng, xử lý tranh chấp. Duy trì chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn nước nhập khẩu, coi trọng xây dựng và quảng bá thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế, đa dạng hóa chủng loại hàng hóa và thị trường ngách.

Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, tổng lượng gạo xuất khẩu trong 8 tháng/2025 đạt 6,37 triệu tấn, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước nhưng trị giá xuất khẩu lại giảm 15,1%, chỉ đạt 3,26 tỷ USD, giảm 15,1%. Do giá xuất khẩu giảm mạnh, nên dẫu sản lượng tăng nhưng ngoại tệ thu về giảm gần 600 triệu USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Gạo của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường ASEAN với 3,42 triệu tấn, chiếm 52% tổng lượng gạo xuất khẩu của cả nước và giảm 23,5% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu sang Bờ Biển Ngà đạt 754.000, tăng 156%; Ghana đạt 662.000 tấn, tăng 94,8% và Trung Quốc là 565.000 tấn, tăng 141,3%, xuất khẩu gạo sang Philippines đạt 2,93 triệu tấn, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước.