Bộ Công thương đã ban hành 13 Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo của thương nhân.

Thực hiện chức năng quản lý nhà nước được giao tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP và Nghị định số 01/2025/NĐ-CP, Bộ Công thương cho biết, từ đầu năm đến nay, Bộ đã ban hành 13 Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo đã cấp cho thương nhân.

Lý do là các thương nhân này không tuân thủ quy định tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP và Nghị định số 01/2025/NĐ-CP (không duy trì, đáp ứng điều kiện kinh doanh, không xuất khẩu liên tục trong 18 tháng và theo đề nghị của thương nhân).

Tại kết luận về tình hình kinh doanh lúa gạo của các thương nhân ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Bộ Công thương đã chỉ ra những vi phạm nổi cộm là việc các thương nhân không thực hiện đúng nghĩa vụ dự trữ lưu thông gạo tối thiểu bằng 5% lượng gạo đã xuất khẩu trong 6 tháng trước liền kề, theo quy định tại Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo.

Đây là cơ chế bắt buộc nhằm đảm bảo cân đối cung cầu trong nước, đặc biệt khi thị trường thế giới biến động mạnh. Thế nhưng, qua kiểm tra, nhiều doanh nghiệp chỉ duy trì dự trữ trên giấy tờ, thậm chí hoàn toàn không có lượng gạo dự trữ thực tế.

Bộ cũng chỉ ra nhiều vi phạm liên quan đến kho chứa và cơ sở xay xát. Không ít thương nhân sử dụng kho thuê ngoài không đạt chuẩn, xuống cấp, chưa đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy, thậm chí không có chứng nhận an toàn vệ sinh. Công ty CP Lương thực Vĩnh Long bị chỉ ra sử dụng kho bãi đã xuống cấp nhiều năm nhưng chưa cải tạo, trong khi Công ty CP Lương thực Tiền Giang không có cơ sở xay xát riêng, phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác bên ngoài chưa được cấp chứng nhận.

Đặc biệt, việc không tuân thủ nghĩa vụ báo cáo định kỳ cũng xuất hiện ở nhiều đơn vị.

Điển hình, Công ty TNHH Sunrise Ins nhiều lần chậm gửi báo cáo định kỳ, thậm chí số liệu trong báo cáo không thống nhất với hệ thống hải quan, trong khi hồ sơ hợp đồng còn thiếu vận đơn và chứng nhận kiểm dịch.

Công ty CP Xuất nhập khẩu An Giang (Angimex) cũng bị nêu tên khi nộp báo cáo muộn hàng quý, số liệu thiếu chính xác và thiếu thông tin về giá trị xuất khẩu.

Đoàn kiểm tra liên ngành cũng chỉ rõ những sai phạm trong việc ký kết và thực hiện hợp đồng thương mại. Một số doanh nghiệp ký hợp đồng xuất khẩu gạo nhưng không kèm đầy đủ chứng từ bắt buộc như vận đơn, giấy chứng nhận kiểm dịch, chứng nhận chất lượng.

Ngoài ra, Công ty CP Lương thực Sóc Trăng bị phát hiện chậm nộp thuế, còn nợ hơn 1,5 tỷ đồng chưa thanh toán. Công ty TNHH MTV Lương thực TP. Cần Thơ bị chỉ ra kê khai giá trị hợp đồng thấp hơn thực tế để giảm nghĩa vụ thuế.