Các vị đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ chiều 5/11.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, chiều 5/11 các vị đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi (Dự thảo).

Một trong các vấn đề được các vị đại biểu quan tâm thảo luận là biểu thuế lũy tiến và mức giảm trừ gia cảnh.

Tại tờ trình dự án luật, Chính phủ cho biết, ngày 17/10/2025, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân, theo đó, nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng, cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Với mức giảm trừ gia cảnh mới này thì cá nhân chưa phải nộp thuế với mức thu nhập 17 triệu đồng/tháng (nếu không có người phụ thuộc) hoặc 24 triệu đồng/tháng (nếu có 1 người phụ thuộc) hoặc 31 triệu đồng/tháng (nếu có 2 người phụ thuộc).

Đẩy mạnh chủ trương phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật giao Chính phủ căn cứ biến động của giá cả, thu nhập để điều chỉnh mức giảm trừ này.

Biểu thuế luỹ tiến từng phần được quy định tại Dự thảo:

Theo đại biểu Nguyễn Thị Lệ (TP.HCM), việc sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân không chỉ nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách mà còn cần trở thành công cụ quan trọng để nuôi dưỡng nguồn thu và kích thích tiêu dùng. Thực tiễn cho thấy mức giảm trừ gia cảnh hiện nay không còn phù hợp với mức sống tại các đô thị lớn, đặc biệt là TP.HCM, nơi chi phí sinh hoạt cao, giá cả hàng hóa dịch vụ tăng nhanh. Nếu tiếp tục duy trì mức giảm trừ cũ thì số đông người lao động ở phân khúc trung bình sẽ cảm nhận rõ gánh nặng thuế và từ đó hạn chế tiêu dùng.

Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo cần nâng mức giảm trừ bản thân và người phụ thuộc, đồng thời thiết kế cơ chế linh hoạt để Chính phủ có thể điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tránh tình trạng luật nhanh chóng lạc hậu.

Nhấn mạnh chính sách thuế thu nhập cá nhân có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định làm việc, sinh sống và cống hiến của người lao động, bà Lệ cho rằng cần cải tiến biểu thuế lũy tiến từng phần. Hiện nay số bậc thuế nhiều, khoảng cách giữa các bậc ngắn khiến thuế suất tăng nhanh, tạo tâm lý nặng nề cho những người có thu nhập trung bình khá trở lên.

“Tôi đề nghị rút gọn số bậc và giãn khoảng cách vừa đảm bảo công bằng vừa tránh hiện tượng chảy máu chất xám khi nhiều lao động có thu nhập cao dịch chuyển sang các quốc gia khác. Bên cạnh đó, nên nghiên cứu ưu đãi thuế cho các lĩnh vực đặc thù như công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, chuyển đổi xanh. Có thể áp dụng cơ chế miễn giảm thuế trong một số năm đầu cho người lao động tham gia khởi nghiệp, vừa hỗ trợ doanh nghiệp vừa khuyến khích tinh thần sáng tạo trong xã hội”, vị đại biểu TP.HCM góp ý.

Đại biểu Nguyễn Thanh Phương (Cần Thơ) cho rằng xác định mức thuế cần dựa vào thu nhập, mức chi tiêu của người nộp.

Dẫn báo cáo cho thấy thuế thu nhập cá nhân chiếm 9% tổng thu ngân sách năm 2023 còn năm 2024 chiếm 10%, ông Phương nhấn mạnh đây không phải là nguồn thu chính của ngân sách.

“Quan điểm cá nhân của tôi đầu tiên là phải cho người ăn lương khá lên chút xíu. Họ khá rồi thì lúc đó đóng thuế họ không tiếc”, ông Phương nêu quan điểm.

Từ đó, ông Phương góp ý cần xem lại tính hợp lý của biểu thuế trên. Cụ thể thu nhập tới 10 triệu/tháng thì đóng khoảng 5%, từ 10 đến 30 triệu/tháng đóng 10%. Còn từ trên 30 đến 60 triệu thì có thể đóng 15%, từ 60 đến 100 triệu là 20%, và từ 100 đến 130 triệu là 25%. Từ 130 đến 160 triệu là 35%, và trên 160 triệu thì đóng 35%.

Thu nhập bình quân đầu người hiện nay chưa cao, khoảng 5.000 USD thì cần xem lại mức thuế cho hợp lý, ông Phương góp ý.

Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) nhìn nhận, người phụ thuộc không phải là đối tượng tạo ra thu nhập mà hoàn toàn trông cậy vào sự nuôi dưỡng của người nộp thuế. Trong bối cảnh giá cả các mặt hàng thiết yếu, chi phí chăm sóc sức khỏe, giáo dục, dinh dưỡng gia tăng mạnh, thì chính sách thuế không chỉ là công cụ thu ngân sách mà còn phải thực sự bảo vệ mức sống tối thiểu và giảm bớt áp lực chỉ tiêu cho người dân, theo đại biểu.

Vị đại biểu Bắc Ninh nói, hiện nay, mức giảm trừ hiện hành cho người phụ thuộc chỉ bằng 40% mức giảm trừ của người nộp thuế, trong khi thực tế chi phí nuôi dưỡng cho một người phụ thuộc (đặc biệt là trẻ em, người già, người không có khả năng lao động) từ ăn uống, học hành, chăm sóc y tế, sinh hoạt ngày càng tăng và không thấp hơn một nửa chi phí của một người trưởng thành. 

Vì vậy, để chính sách thuế thực sự mang tính nhân văn, tạo động lực ổn định đời sống hộ gia đình và củng cố nền tảng an sinh xã hội, đại biểu đề nghị điều chỉnh mức giảm trừ cho người phụ thuộc lên khoảng 50% mức giảm trừ của người nộp thuế. Theo đó, với mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế, mức giảm trừ phù hợp cho người phụ thuộc là 7,5 triệu đồng/tháng.

Điều chỉnh này không gây biến động lớn về ngân sách, nhưng sẽ hỗ trợ thiết thực cho người dân, giúp họ chăm lo tốt hơn cho người thân và góp phần tạo nền tảng xã hội ổn định, bền vững.