Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình dự án luật - Ảnh: Duy Linh .

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, sáng 4/11, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình 3 dự án luật lĩnh vực tài chính, trong đó có Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).

Sẽ thu thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Dự thảo sửa đổi quy định về giảm trừ gia cảnh, giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo.

Ngày 17/10/2025, UBTVQH đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân (TNCN), theo đó, nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng, cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Với mức giảm trừ gia cảnh mới này thì cá nhân chưa phải nộp thuế với mức thu nhập 17 triệu đồng/tháng (nếu không có người phụ thuộc) hoặc 24 triệu đồng/tháng (nếu có 1 người phụ thuộc) hoặc 31 triệu đồng/tháng (nếu có 2 người phụ thuộc).

Đẩy mạnh chủ trương phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật giao Chính phủ căn cứ biến động của giá cả, thu nhập để điều chỉnh mức giảm trừ này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng báo cáo.

Nội dung mới nữa là sửa đổi quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh trong đó bổ sung một số khoản thu nhập chịu thuế; sửa đổi quy định mức doanh thu không phải nộp thuế là 200 triệu đồng/năm để đảm bảo đồng bộ với quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng; đồng thời, bổ sung phương thức tính thuế trên thu nhập đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú; điều chỉnh mức thuế suất từ 2% lên 5% đối với một số khoản thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử…

Cùng đó là sửa đổi, hoàn thiện phạm vi xác định các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo được giảm trừ cho phù hợp với thực tế.

Dự thảo cũng điều chỉnh Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công theo hướng giảm số bậc thuế từ 7 bậc thành 5 bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc, kế thừa quy định tại Luật hiện hành đã thực hiện ổn định là thu với thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Lần sửa đổi này cũng bổ sung phương pháp tính thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn trong trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn thì thuế TNCN được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).

Điều chỉnh ngưỡng thu nhập để xác định thu nhập tính thuế đối với một số khoản thu nhập như thu nhập từ trúng thưởng, từ bản quyền, từ nhượng quyền thương mại, từ nhận thừa kế, quà tặng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng.

Đáng chú ý, Dự thảo bổ sung quy định về nhóm thu nhập mới phát sinh khác thuộc diện chịu thuế TNCN.

Riêng đối với chuyển nhượng vàng miếng, dự thảo Luật giao Chính phủ căn cứ tình hình quản lý thị trường vàng, quy định thời điểm áp dụng, ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, điều chỉnh thuế suất cho phù hợp với việc quản lý thị trường vàng và sẽ thu thuế thu nhập cá nhân đối với vàng miếng với mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho hay.

Việc quy định này, theo Bộ trưởng, đảm bảo Chính phủ có cơ sở pháp lý quyết định việc thu thuế và các nội dung cụ thể khi đủ các điều kiện, qua đó góp phần là công cụ để Chính phủ quản lý, vận hành nền kinh tế đảm bảo đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số. Ngoài ra, quy định này là bước đi cần thiết góp phần bảo vệ sự ổn định của nền kinh tế, thực hiện đúng chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng, góp phần ngăn chặn việc đầu cơ vào vàng, thu hút được nguồn lực lớn trong xã hội để tham gia vào nền kinh tế.

Quốc hội nghe trình bày tờ trình các dự án luật - Ảnh: Duy Linh.

Luật sửa đổi dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, riêng quy định đối với cá nhân kinh doanh, biểu thuế lũy tiến và các nội dung liên quan đến tiền lương, tiền công dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026 để đồng bộ với thời gian áp dụng của mức giảm trừ gia cảnh mới.

Đồng thời, dự thảo Luật đã bổ sung quy định để đảm bảo thống nhất với các chính sách ưu đãi riêng tại các Nghị quyết đặc thù của Quốc hội, Luật Thủ đô và giải pháp quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ, theo Bộ trưởng.

Luật cần quy định cụ thể mức giảm trừ gia cảnh

Thẩm tra, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với nội dung sửa đổi theo hướng bổ sung các khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN để góp phần mở rộng cơ sở thuế, phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống chính sách thuế, bao quát được đầy đủ các khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về việc giao Chính phủ quy định mức giảm trừ gia cảnh, cơ quan thẩm tra cho rằng, mức giảm trừ gia cảnh liên quan trực tiếp tới việc xác định nghĩa vụ thuế của người dân và Hiến pháp đã quy định “các khoản thu, chi ngân sách nhà nước phải được dự toán và do luật định”. Do đó, để bảo đảm tuân thủ quy định này và căn cứ trên thực tế thực hiện, đa số ý kiến trong Ủy ban thẩm tra đề nghị Luật cần quy định cụ thể mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế và người phụ thuộc như cách thể hiện của Luật Thuế TNCN hiện hành.

Theo đó, quy định cụ thể tại Luật mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế, người phụ thuộc, đồng thời quy định về thẩm quyền giao Chính phủ trình UBTVQH xem xét, điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong các trường hợp cần thiết, phù hợp với biến động của giá cả hoặc phù hợp với tình hình kinh tế xã hội từng thời kỳ, để bảo đảm đúng quy định về thẩm quyền và sự rõ ràng, minh bạch trong thực hiện.

Một số ý kiến thống nhất với nội dung sửa đổi thể hiện trong dự thảo Luật, giao Chính phủ quy định về mức giảm trừ gia cảnh để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, đề nghị quy định trong Luật mức giảm trừ gia cảnh tối thiểu, tối đa của người nộp thuế và người phụ thuộc, xác lập nguyên tắc cơ bản để Chính phủ quy định mức giảm trừ cụ thể.

Về quy định mức giảm trừ gia cảnh cụ thể, một số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, cần tính toán để quy định mức giảm trừ gia cảnh tại dự thảo Luật cao hơn so với phương án dự kiến của Bộ Tài chính (17,3 triệu đồng cho người nộp thuế và 6,9 triệu đồng cho người phụ thuộc để tương ứng với mức điều chỉnh lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng năm 2020 lên 2,34 triệu đồng hiện nay).

Với vàng miếng, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc thoả đáng việc áp thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng để tránh bất cập cho người dân có hoạt động chuyển nhượng vàng không vì mục đích đầu cơ, kinh doanh; việc đánh thuế vào khoản tiết kiệm từ vàng của người dân có thể không mang ý nghĩa nhân văn, xã hội và quản lý kinh tế; đồng thời đề nghị Chính phủ cung cấp thông tin về thời điểm dự kiến áp dụng các quy định này.