Bịt khoảng trống pháp lý trong quản lý du lịch

Ngày 29/5, tại cuộc họp Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là đề xuất khách du lịch quốc tế đến Việt Nam bắt buộc mua bảo hiểm du lịch.

Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định chủ trì, với sự tham gia góp ý của nhiều bộ, ngành liên quan nhằm hoàn thiện hồ sơ dự án luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Trình bày dự thảo Tờ trình dự án Luật, ông Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, dự thảo Luật sửa đổi tập trung hoàn thiện nhiều quy định nhằm làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước.

Đối với Luật Du lịch, dự thảo sửa đổi theo hướng hoàn thiện quy định về quản lý khu du lịch, điểm du lịch, bảo đảm tính rõ ràng, thống nhất và khả thi hơn trong hồ sơ, trình tự, thủ tục và thẩm quyền công nhận.

Theo ông Phạm Cao Thái, dự thảo Luật quy định cụ thể thời hạn giải quyết và thời hạn hiệu lực của quyết định công nhận; đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh và UBND cấp tỉnh trong công tác thẩm định, quyết định công nhận và thu hồi quyết định công nhận khu, điểm du lịch.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc bổ sung quy định quản lý hoạt động tại các địa điểm tham quan, vui chơi, giải trí phục vụ khách du lịch nhưng chưa được công nhận là khu du lịch, điểm du lịch. Đây được xem là giải pháp nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý trong quản lý nhà nước, góp phần bảo đảm an toàn cho khách du lịch và giữ gìn trật tự trong hoạt động du lịch.

Dự thảo cũng tiếp tục hoàn thiện quy định về điều kiện, thủ tục kinh doanh dịch vụ lữ hành và kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch.

Đáng chú ý, dự thảo Luật lần này được xây dựng theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực du lịch và điện ảnh. Theo đó, nhiều thành phần hồ sơ được tinh giản; bỏ yêu cầu bản sao giấy tờ “có chứng thực”, cho phép sử dụng bản sao, bản điện tử và khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành có liên quan.

Đề xuất bắt buộc mua bảo hiểm với khách quốc tế đến Việt Nam

Góp ý tại cuộc họp, đại diện Bộ Công an đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm của các nền tảng số trung gian trong kinh doanh du lịch. Theo đó, các nền tảng này cần đăng ký, thiết lập hiện diện hợp pháp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật; công khai, minh bạch thông tin về dịch vụ cung cấp; “không cung cấp, quảng bá thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn về chất lượng, hạng sao, điều kiện kinh doanh của dịch vụ du lịch…”.

Đặc biệt, đại diện Bộ Công an nêu thực tế rằng theo quy định hiện hành, mới chỉ khách du lịch đi theo đoàn phải mua bảo hiểm du lịch và trách nhiệm này do các doanh nghiệp lữ hành quốc tế tổ chức tour thực hiện.

Trong khi đó, chính sách thị thực của Việt Nam ngày càng cởi mở đã thúc đẩy xu hướng khách quốc tế đi du lịch tự túc gia tăng nhanh chóng. Nhiều du khách chuyển sang xin thị thực điện tử, đồng thời một số doanh nghiệp lữ hành cũng thực hiện thị thực điện tử cho khách nhằm né tránh trách nhiệm của đơn vị bảo lãnh trong thời gian khách lưu trú tại Việt Nam nhưng không tham gia chương trình tour.

Theo đại diện Bộ Công an, nhóm khách này “thường phát sinh nhiều vấn đề phức tạp”, đặt ra yêu cầu cần có công cụ quản lý phù hợp nhằm bảo đảm an toàn, giảm thiểu rủi ro cho cả du khách lẫn cơ quan chức năng.

Từ thực tế trên, đại diện Bộ Công an đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch theo hướng quy định khách du lịch quốc tế đến Việt Nam bắt buộc phải mua bảo hiểm du lịch, đồng thời xây dựng “cơ chế kiểm tra, giám sát liên ngành giúp bảo hiểm du lịch đi vào thực chất, hiệu quả”.

Bên cạnh đó, đại diện Bộ Quốc phòng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu kỹ nội dung công nhận điểm du lịch, khu du lịch cấp tỉnh và khu du lịch quốc gia, trong đó cần lấy ý kiến của cơ quan quân sự địa phương khi thực hiện các nội dung liên quan.

Ở góc độ hợp tác quốc tế, đại diện Bộ Ngoại giao đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho triển khai hợp tác song phương, đa phương trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Theo đó, cần quan tâm hơn đến việc tiếp nhận hỗ trợ quốc tế về tài chính, kỹ thuật, chuyên gia; thúc đẩy các chương trình đào tạo và nghiên cứu chung.

Liên quan nội dung chuyển đổi số, đại diện Bộ Ngoại giao cũng kiến nghị bổ sung quy định về số hóa di sản, xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu di sản theo hướng đồng bộ, có khả năng kết nối, chia sẻ với các hệ thống quốc tế; đồng thời khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác bảo tồn và quảng bá di sản.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, bổ sung các quan điểm chỉ đạo mới về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, cải cách thủ tục hành chính theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, cùng yêu cầu hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật theo Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.