Đặt mua báo in| Ngày 06 tháng 02 năm 2023, 13:58:22
HSBC Global Research hạ dự báo lạm phát toàn phần tại Việt Nam xuống 3,5%
Thanh Thuỷ - 14/06/2022 19:08
 
Sau giá nhiên liệu tăng, giá thực phẩm trở thành nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro lạm phát cho các nền kinh tế ASEAN. Tuy nhiên, VIệt Nam lại được hạ dự báo lạm phát, dù chỉ giảm nhẹ.

“Bóng ma” lạm phát không loại trừ ASEAN, HSBC dự báo lạm phát Việt Nam giảm nhẹ

HSBC Global Research vừa công bố báo cáo về rủi ro lạm phát đối với các nền kinh tế ASEAN. Trong báo cáo, Việt Nam là quốc gia duy nhất được giảm dự báo lạm phát, dù chỉ giảm nhẹ từ 3,5% xuống 3,2%.

Theo các chuyên gia phân tích của HSBC, trong vòng một năm vừa qua, tình hình diễn biến lạm phát ở khu vực ASEAN khá yên ắng  so với các nơi khác trên thế giới. Tuy nhiên, Bộ phận Nghiên cứu Toàn cầu HSBC cho rằng tới nay tình hình đã đổi khác, áp lực giá đã tăng lên đáng kể ở một số thị trường, đáng lưu ý là Thái Lan, Philippines và Singapore. Trong khi đó, đối với Việt Nam, Malaysia và Indonesia, lạm phát vẫn tương đối trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, trong vài tháng tới, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng sẽ tăng lên.

Giá năng lượng và thực phẩm trên thế giới tăng lên hiện là nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro lạm phát. Tính đến nay, Thái Lan là nước phải đối mặt với tình trạng giá năng lượng tăng mạnh nhất, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước. Tại Indonesia và Malaysia, trợ cấp và kiểm soát giá tất nhiên giúp giảm nhẹ tác động đáng kể. Tuy nhiên, những động thái này lại ngày càng tốn kém, ngay cả khi hai nước trên gia tăng thu tài khóa nhờ giá hàng hóa tăng cao. Vì vậy, sau một thời gian, chương trình trợ cấp và kiểm soát giá sẽ cần thu gọn lại và khoanh vùng cụ thể hơn. Điều này là bước quan trọng nhằm giải phóng thêm nguồn ngân sách cho mục đích khác ví dụ như đầu tư vào cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội, tuy nhiên cái giá phải trả có thể là lạm phát cao lên.

Ở Việt Nam, lạm phát giá năng lượng cũng đã kéo dài được một thời gian. Giá vận tải tăng cao kỷ lục, vượt qua lạm phát thực phẩm để trở thành động lực chính thúc đẩy lạm phát. Bên cạnh giá dầu thế giới tăng, nguồn cung xăng dầu trong nước thiếu hụt càng khiến tình trạng khan hiếm năng lượng của Việt Nam nghiêm trọng hơn. Từ tháng 1 năm nay, nhà máy lọc hóa dầu lớn nhất Việt Nam - Lọc hoá dầu Nghi Sơn đã giảm công suất và gần như không hoạt động vào tháng 2, trước khi nâng công suất lên khoảng 80% vào tháng 3.

Tình hình này buộc các cơ quan chức năng phải tìm kiếm nguồn thay thế nhằm giảm nhẹ áp lực năng lượng. Chính phủ Việt Nam cam kết nhập thêm 2,4 triệu mét khối xăng trong quý II/2022, được thể hiện trong số liệu nhập khẩu của Việt Nam tăng lên. Trong khi đó, kể từ 1/4, chính phủ cũng đã cắt giảm thuế bảo vệ môi trường, chiếm tỷ lệ cao nhất trong các loại thuế phí đánh vào nhiên liệu, xuống 2.000 đồng đối với xăng và 700-1.000 đồng đối với các loại nhiên liệu khác. Bất chấp giá năng lượng tăng lên, lạm phát thực phẩm ở mức vừa phải, vốn chiếm tỷ trọng lớn hơn trong rổ CPI, đã giúp kiểm soát mức tăng chung của lạm phát toàn phần tính tới thời điểm này.

Về mặt hàng thực phẩm, bộ phận nghiên cứu của HSBC thấy rằng giá tăng ở tất cả các nền kinh tế so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, mức lạm phát thực phẩm ở Thái Lan và Indonesia lên mức 5% so với cùng kỳ năm trước. Ở Thái Lan, giá thịt cũng tiếp tục tăng, chủ yếu là do gián đoạn sản xuất thịt heo trong nước vì dịch tả heo châu Phi, đẩy giá các loạt thịt khác lên, ví dụ như thịt gà.

Đối với Việt Nam, HSBC Global Research đánh giá tình trạng giá thực phẩm tăng lại khả quan hơn so với các nước khác, trong bối cảnh sản xuất thực phẩm chính yếu trong nước tương đối ổn định ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, tình trạng giá năng lượng tăng và giá thực phẩm thế giới cao lên có thể đẩy các chi phí trong nước lên theo.

Ngoài giá năng lượng và thực phẩm, vấn đề khác cũng đáng quan tâm là khả năng ảnh hưởng lây lan đến nhóm hàng cơ bản. Theo ước tính của đơn vị phân tích này, mức độ ảnh hưởng ở các nước ASEAN là không đồng đều, trong đó, Philippines là chịu ảnh hưởng nhiều nhất, sau đó tới Malaysia và Indonesia. Còn ở Việt Nam và Thái Lan, ảnh hưởng lan rộng lại hạn chế.

Về sự phục hồi của thị trường việc làm, ở Indonesia, Việt Nam, Singapore và Philippines, các chỉ số lao động mới nhất trong thống kê PMI ngành sản xuất đã đạt ngưỡng mở rộng và vượt mức trước đại dịch. Các biện pháp hạn chế phòng chống dịch trong nước dần được gỡ bỏ, tình hình việc làm trong ngành dịch vụ, chiếm phần lớn trong các công việc ở ASEAN, cũng sẽ liên tục được cải thiện. Điều này nhiều khả năng sẽ dẫn tới áp lực ngược lên lương và lạm phát cơ bản trong những quý tới.

 “ASEAN sẽ không tránh được tác động của giá cá tăng lên. Sau khi xem xét mọi khía cạnh, chúng tôi đã có một vài thay đổi trong dự báo lạm phát, nâng mức dự báo năm 2022 với Thái Lan, Singapore, Indonesia và Philippines. Chúng tôi giảm nhẹ mức dự báo năm 2022 với Việt Nam do giá thực phẩm trong nước ổn định nhiều khả năng sẽ giúp kiềm chế lạm phát toàn phần”, HSBC Global Research đưa ra nhận định.

.
HSBC Global Research điều chỉnh dự báo lạm phát tại các nước ASEAN - Nguồn: HSBC 

Hành động của ngân hàng trung ước trước rủi ro lạm phát: SBV có thể tăng lãi suất vào quý III

Các ngân hàng trung ương sẽ cần hành động quyết liệt hơn nhằm “giải nén” áp lực giá. Dù vậy, theo theo Bộ phận Nghiên cứu Toàn cầu HSBC, bản chất tác động chắc chắn không đồng đều giữa các nước trong khu vực. Ở Indonesia và Malaysia, giá hàng hóa tăng cao giống như một cơn sốc nhu cầu, thúc đẩy tổng nhu cầu và kéo theo thắt chặt tiền tệ cần thiết. Tuy nhiên, ngay cả những nơi giá năng lượng và thực phẩm tăng lên do “sốc nguồn cung” cũng cần tăng lãi suất để giữ lạm phát trong mức kỳ vọng. Rủi ro giá năng lượng và thực phẩm tăng cao “lây lan” sang chỉ số CPI cơ bản cũng là một thách thức càng nghiêm trọng do phục hồi từ đại dịch. Nhu cầu trong nước dồn nén nhiều khả năng khiến việc điều chỉnh giá trầm trọng hơn trong toàn nền kinh tế.

Nhận định về hoạt động điều hành chính sách Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV), HSBC Global Research đánh giá NHNN cũng theo kịp tiến độ bình thường hóa chính sách tiền tệ. Nhờ xuất khẩu ấn tượng và tiêu dùng cá nhân phục hồi, đơn vị phân tích này cho rằng Việt Nam chắc chắn lấy lại mức tăng trưởng như trước đại dịch. Lạm phát hiện tại vẫn ở dưới mục tiêu 4% của SBV. Với dự báo tình trạng giá năng lượng cao còn kéo dài sẽ tiếp tục đẩy giá cả nói chung lên, nhiều khả năng sẽ có lúc vượt qua trần 4% trong nửa sau của năm 2022 dù chỉ là tạm thời, tổ chức này cho rằng tình hình trên có thể sẽ khiến NHNN phải điều chỉnh lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong quý III/2022 trước khi tăng lãi suất ba lần mỗi lần 25 điểm cơ bản trong năm 2023.

Trong bối cảnh Fed siết chặt chính sách thêm nhiều, áp lực đòi hỏi các ngân hàng trung ương ở châu Á phải hành động nhanh chóng đang tăng lên. Trước đó, nhiều quốc gia tại ASEAN đã có động thái thắt chặt chính sách. Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) là một trong những ngân hàng trung ương có động thái sớm và quyết liệt nhằm thúc đẩy bình thường hóa chính sách tiền tệ. Cơ quan này đã nâng “nhẹ” biên độ tỷ giá hiệu dụng danh nghĩa (NEER) của đồng SGD ba lần trong vòng sáu tháng, khoảng 50 điểm cơ bản mỗi lần. Tại kỳ điều chỉnh tháng 10 sắp tới, HSBC Global Research dự đoán MAS sẽ “án binh bất động”  nếu áp lực lạm phát dịu bớt trong nửa sau của năm 2022 như dự báo của cơ quan này.

Trong số những thị trường mới nổi của khối ASEAN, Malaysia và Philippines là hai nước đầu tiên đưa ra động thái “hãm phanh”. Ngân hàng Trung ương Malaysia đã nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản. Trong bối cảnh lạm phát gia tăng, BNM quyết định hành động càng sớm càng tốt, đưa ra động thái mang tính “đón đầu”. Chính sách tiền tệ của nước này sẽ còn thắt chặt hơn nhưng HSBC kỳ vọng điều đó diễn tiến theo hướng “có tính toán và từ tốn”.

Ngân hàng trung ương Philippines (BSP) cũng đã điều chỉnh tăng 25 điểm cơ bản để giữ được lạm phát trong mức kỳ vọng. Với tình hình lạm phát tăng và ảnh hưởng đến xu hướng tăng trưởng nhiều hơn kỳ vọng, BSP lên kế hoạch hạn chế bớt những biện pháp phòng chống dịch và điều chỉnh thêm lãi suất. HSBC kỳ vọng nước này sẽ có một đợt tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 6, thêm 50 điểm cơ bản vào Quý III/2022 và thêm 25 điểm cơ bản mỗi quý sau đó cho đến quý III/2023. Trong khi đó, Thái Lan là một trường hợp ngoại lệ. Bất chấp lạm phát tăng cao, Ngân hàng trung ương Thái Lan (quan tâm nhiều hơn đến bức tranh tăng trưởng giảm sút.

Lạm phát Mỹ tăng nhanh nhất trong 41 năm
Lạm phát tại Mỹ tiếp tục tăng cao trong tháng 5, với giá cả các mặt hàng tăng 8,6% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng nhanh nhất kể từ tháng...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư