Hội nghị kết nối, cung ứng lao động năm 2026 do Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên tổ chức mới đây đã chỉ ra rõ thực trạng đáng quan ngại của thị trường lao động địa phương.

Với khoảng 1,7 triệu người trong độ tuổi lao động, chiếm gần 50% dân số, Hưng Yên tưởng như có lợi thế về nhân lực. Tuy nhiên, chất lượng lao động lại đang là “điểm nghẽn” lớn nhất.

Ông Đào Hồng Vận, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Đinh Chiến

Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt hơn 30%, trong khi lao động có kỹ năng số cơ bản chỉ khoảng 20%. Không ít lao động còn thiếu kỹ năng mềm như ngoại ngữ, giao tiếp, làm việc nhóm; ý thức kỷ luật và tác phong công nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Điều này khiến cung - cầu lao động rơi vào tình trạng lệch pha, doanh nghiệp khó tuyển được người phù hợp, trong khi người lao động lại thiếu cơ hội việc làm tốt.

Áp lực càng gia tăng khi nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp, đặc biệt tại khu vực phía Nam tỉnh, liên tục tăng cao. Bình quân mỗi năm, Hưng Yên cần hơn 28.000 lao động, nhưng nguồn cung tại chỗ chỉ khoảng 18.000 người. Khoảng trống 10.000 lao động mỗi năm không chỉ là con số, mà là thách thức trực tiếp đối với tốc độ phát triển kinh tế và thu hút đầu tư của tỉnh.

Mức lương bình quân khoảng 8 triệu đồng/tháng thấp hơn so với nhiều địa phương lân cận, trong khi điều kiện sinh hoạt cho người lao động chưa thực sự thuận lợi. Nhiều khu, cụm công nghiệp thiếu nhà ở xã hội, khu lưu trú cho công nhân và chuyên gia ngoại tỉnh. Công tác quảng bá môi trường làm việc, cơ hội việc làm của tỉnh cũng chưa đủ sức lan tỏa rộng rãi.

Các đơn vị ký kết hợp tác đào tạo theo đơn đặt hàng. Ảnh: Đinh Chiến

Ở góc độ đào tạo, dù có 48 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhưng chất lượng chưa theo kịp yêu cầu thực tế. Khoảng 60% thiết bị đào tạo đã lạc hậu, thiếu yếu tố số hóa; chương trình đào tạo còn nặng lý thuyết, trong khi thời lượng thực hành mới chiếm khoảng 60%. Công tác hướng nghiệp còn hạn chế, tâm lý “chuộng bằng cấp” vẫn phổ biến khiến tỷ lệ học sinh sau THPT chọn học nghề chỉ đạt 13–14%, chưa đáp ứng yêu cầu phân luồng và nhu cầu nhân lực kỹ thuật.

Để tháo gỡ những “nút thắt” này, Hưng Yên đang hướng tới các giải pháp mang tính hệ thống. Trước hết là sắp xếp, tinh gọn mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tập trung đầu tư các đơn vị trọng điểm nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phù hợp với các ngành kinh tế chủ lực. Đào tạo nghề sẽ được gắn chặt hơn với nhu cầu doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu vào toàn bộ quá trình từ tuyển sinh, xây dựng chương trình đến tiếp nhận thực tập và tuyển dụng.

Học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh Hưng Yên tham quan thực tế tại các nhà máy trong khu công nghiệp Liên Hà Thái (Green-iP1)

Song song với đó, việc cải thiện môi trường làm việc và đời sống cho người lao động được xác định là yếu tố then chốt. Tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 47.000 căn, nhằm tạo điều kiện ổn định lâu dài cho lực lượng lao động. Đồng thời, mở rộng liên kết, thu hút lao động từ các tỉnh miền núi phía Bắc cũng là giải pháp bổ sung cần thiết trong ngắn hạn.

Rõ ràng, bài toán nhân lực của Hưng Yên không thể giải quyết bằng những giải pháp đơn lẻ. Chỉ khi đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo, cải thiện chính sách thu hút và xây dựng môi trường làm việc đủ sức cạnh tranh, tỉnh mới có thể từng bước cân bằng cung - cầu lao động, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn tới.