Theo các doanh nghiệp, việc chậm cấp C/O có thể khiến uy tín của nhà cung cấp Việt Nam bị ảnh hưởng...

Địa phương quá tải cấp C/O

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, đã nhận được phản ánh của một số hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp về một số khó khăn, vướng mắc phát sinh trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp C/O theo Thông tư số 26/2026/TT-BCT.

Theo các doanh nghiệp da giày xuất khẩu, việc cấp C/O bị ách tắc nguyên nhân chính đến từ giai đoạn chuyển giao cơ quan cấp C/O từ Cục Xuất nhập khẩu về Sở Công thương địa phương.

Số liệu thời gian qua cho thấy sự dịch chuyển đáng kể về nơi thực hiện thủ tục. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 1/8/2026, khoảng 80% hồ sơ C/O thương nhân đề nghị cấp vẫn được thực hiện tại các cơ quan cấp thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, khoảng 20% được thực hiện tại 34 cơ quan, tổ chức cấp ở địa phương.

Tuy nhiên, tỷ lệ hồ sơ được cấp tại địa phương trong 15 ngày đầu tháng 8 (thời điểm Thông tư 26 bắt đầu có hiệu lực) đã tăng khoảng 2 lần so với 7 tháng đầu năm.

Khối lượng hồ sơ tăng nhanh đặt áp lực không nhỏ lên các cơ quan cấp C/O tại địa phương.

Sở Công thương TP.HCM cho biết, Sở đang tiếp nhận 9.056 hồ sơ, trong đó, doanh nghiệp từ các tỉnh, thành phố khác chiếm hơn 50% số hồ sơ. Bước đầu cán bộ cấp C/O tại TP. HCM phải làm ngày đêm, cả thứ Bảy và Chủ nhật để xử lý lượng hồ sơ này.

"Khó khăn của địa phương và doanh nghiệp trong tuần đầu tiên tập trung vào việc nhiều hồ sơ chưa bảo đảm thành phần theo quy định tại Nghị định 31/2018/NĐ-CP ngày 8/3/2018 quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa, thiếu chứng từ, trong đó có đơn xin cấp C/O. Một số hồ sơ bảng kê chưa có chữ ký, con dấu; doanh nghiệp cũng thường chọn nhầm cơ quan cấp C/O, khiến hồ sơ phải trả đi trả lại", đại diện Sở Công thương TP.HCM nói thêm.

Tại Quảng Ninh, Sở Công thương địa phương cho biết đang xử lý khoảng 90-100 bộ hồ sơ/ngày, do là tỉnh biên giới, có nhiều mặt hàng tươi sống, cán bộ phải làm việc 12-16 tiếng/ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật để xử lý hồ sơ.

Thống nhất quy trình, giảm thủ tục cho doanh nghiệp

Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, Sở Công thương TP.HCM kiến nghị sớm điện tử hóa toàn bộ quy trình cấp C/O, thay vì theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải liên hệ Sở Công thương để nhận các biểu mẫu giấy, sau đó mới khai và thực hiện cấp, làm phát sinh thêm thời gian. 

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Lefaso cho rằng, khi phân quyền cấp C/O từ các Phòng Xuất nhập khẩu khu vực thuộc Cục Xuất nhập khẩu sang đơn vị cấp mới là Sở Công thương các địa phương, có sự khác biệt trong quá trình xử lý hồ sơ.

Trước đây, các Phòng Xuất nhập khẩu khu vực đã có nhiều thông tin về doanh nghiệp cũng như nắm rõ hồ sơ năng lực và kinh nghiệm của các doanh nghiệp. Còn hiện nay, khi chuyển việc phân quyền về cấp C/O cho các địa phương, các cán bộ C/O phải làm quen lại từ đầu và doanh nghiệp cũng phải khai hồ sơ lại từ đầu, dẫn đến khó khăn và chậm trễ trong cấp C/O.

“Để đảm bảo mục tiêu thông suốt thì cần tăng cường trao đổi, tập huấn để các đơn vị tiếp cận hồ sơ một cách chính thống, thống nhất cách xử lý hồ sơ pháp lý. Ví dụ, đối với doanh nghiệp da giày có hồ sơ xuất khẩu tốt hơn 10 năm thì cần có phân luồng, doanh nghiệp không cần đăng ký hồ sơ lại từ đầu như doanh nghiệp mới xuất khẩu”, bà Xuân đề xuất.

Lefaso cũng kiến nghị cho phép chuyển tiếp và tự động kế thừa hồ sơ thương nhân đã đăng ký trên hệ thống sang Sở Công thương các địa phương, qua đó tránh việc doanh nghiệp phải thực hiện lại toàn bộ thủ tục đăng ký.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các hiệp hội ngành hàng đề nghị cơ quan quản lý cho phép tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ song song, hoặc áp dụng cơ chế hồ sơ thương nhân tạm thời. Theo đó, doanh nghiệp vẫn có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp C/O trong thời gian hồ sơ thương nhân đang được thẩm định, nhằm tránh làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu.

Trước những vấn đề phát sinh liên quan đến chuyển giao cấp C/O, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu chỉ đạo, đối với các hồ sơ tồn đọng tại một số cơ quan cấp, đặc biệt tại Sở Công thương Đồng Nai và TP. HCM, cần tập trung xử lý sớm cho doanh nghiệp.

Đồng thời, ông Sơn khẳng định Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số rà soát, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống. Trong đó, Cục Xuất nhập khẩu chịu trách nhiệm về nội dung nghiệp vụ, còn Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phụ trách các vấn đề kỹ thuật.

Các giải pháp này nhằm sớm khơi thông thủ tục cấp C/O và hạn chế ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.