Một đoàn tàu chở container lạnh tại ga Sóng Thần.

Tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam vừa ký quyết định phê duyệt nhiệm vụ khảo sát, thiết kế và dự toán lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM, giai đoạn 1, với tổng giá trị dự toán hơn 26 tỷ đồng, đã bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Theo quyết định này, phạm vi khảo sát được xác định từ ga Tân Ấp tại Km408+670, thuộc xã Tuyên Sơn, tỉnh Quảng Trị đến ga Sóng Thần tại Km1710+560, thuộc phường Dĩ An, TP.HCM, đi qua địa bàn 9 tỉnh, thành phố gồm Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP.HCM.

Công tác khảo sát nhằm thu thập đầy đủ số liệu về địa hình, địa chất, hiện trạng kết cấu hạ tầng và các điều kiện kỹ thuật có liên quan để phục vụ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời xác định phương án tổng thể giải phóng mặt bằng, tái định cư nếu phát sinh nhu cầu.

Một trong những hạng mục trọng tâm là khảo sát, thiết kế cải tạo bình diện các đường cong bán kính nhỏ tại 4 khu gian với tổng chiều dài khoảng 12 km, nhằm cải thiện điều kiện chạy tàu tại những vị trí có hình học tuyến bất lợi, góp phần nâng cao năng lực khai thác và bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.

Đối với hệ thống nhà ga, nhiệm vụ thiết kế bao gồm mở mới ga Xuân Lập, kéo dài đường tại hai ga Hòa Vinh Tây và Thủy Thạch, đồng thời cải tạo, sửa chữa ga đầu mối hàng hóa Sóng Thần, qua đó từng bước nâng cao năng lực tổ chức chạy tàu, tiếp nhận và vận chuyển hàng hóa trên tuyến đường sắt hiện hữu.

Bên cạnh đó, Dự án dự kiến thay kiến trúc tầng trên tại 6 khu gian với tổng chiều dài khoảng 63 km, hàn dài ray khoảng 26 km và thay ghi chính tuyến tại 15 ga để nâng cao tốc độ chạy tàu, cải thiện chất lượng kết cấu hạ tầng và hiệu quả khai thác.

Đáng chú ý, nhiệm vụ thiết kế còn xác định việc cải tạo nền đường chống ngập tại 2 khu gian với tổng chiều dài khoảng 5,33 km, nhằm hạn chế ảnh hưởng của mưa lũ và biến đổi khí hậu đến hoạt động vận tải đường sắt.

Các hạng mục này sẽ được nghiên cứu đồng bộ với phương án xây dựng, cải tạo hệ thống thông tin tín hiệu, hệ thống cấp điện tại ga mở mới, điện chiếu sáng nhà ga và những công trình phụ trợ liên quan.

Công tác khảo sát địa chất được tập trung tại những vị trí dự kiến cải tạo tuyến, xây dựng hoặc sửa chữa nhà ga, cầu, cống, với các hạng mục khoan thăm dò, lấy mẫu và thí nghiệm địa chất nhằm xác định điều kiện nền đất phục vụ tính toán, thiết kế công trình.

Đối với hệ thống thông tin tín hiệu, đơn vị tư vấn phải khảo sát hiện trạng đường truyền dẫn, thiết bị thông tin tại các ga, hệ thống tín hiệu phòng vệ đường ngang và các công trình liên quan, đồng thời nghiên cứu phương án cấp điện phục vụ hoạt động của những hạng mục được đầu tư mới hoặc cải tạo.

Tổng giá trị dự toán phục vụ khảo sát, thiết kế và lập Báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt là 26.047.201.000 đồng, trong đó chi phí khảo sát chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 15,836 tỷ đồng; chi phí thí nghiệm chuyên ngành khoảng 2,273 tỷ đồng và chi phí lập Báo cáo nghiên cứu khả thi khoảng 4,082 tỷ đồng.

Trước đó, tại Quyết định số 1639/QĐ-BXD ngày 17/9/2026, Bộ Xây dựng đã phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM, giai đoạn 1, với sơ bộ tổng mức đầu tư 2.900 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách trung ương, đồng thời giao Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam làm chủ đầu tư ở bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Dự án được xác định thuộc nhóm B, với mục tiêu cải thiện chất lượng kết cấu hạ tầng, bảo đảm an toàn giao thông, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, từng bước nâng cao năng lực thông qua, năng lực chuyên chở và chất lượng dịch vụ vận tải, tạo thuận lợi trong việc thu hút hành khách và hàng hóa nhằm khai thác hiệu quả tuyến đường sắt hiện hữu.

Theo kế hoạch, khoảng 2.600 tỷ đồng sẽ được bố trí trong giai đoạn 2026 - 2030 để cơ bản hoàn thành Dự án, phần vốn còn lại khoảng 300 tỷ đồng dự kiến được bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2031 - 2035 để quyết toán.

Dự án dự kiến khởi công trong quý IV/2027 và phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2030, góp phần khắc phục những hạn chế về kết cấu hạ tầng, nâng cao năng lực khai thác và chất lượng vận tải trên tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM.