Lấy kinh tế biển xanh làm gốc rễ

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa tổ chức họp báo khởi động chuỗi sự kiện Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam 2025, hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới (8/6), Ngày Môi trường thế giới (5/6) và Tháng hành động vì Môi trường. Đây là hoạt động mở đầu, đánh dấu sự khởi động chính thức cho các chương trình quy mô toàn quốc sẽ diễn ra xuyên suốt tháng 6.

Giữ vai trò chủ trì buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Ngân nhận định trong năm 2025, thế giới tiếp tục đối mặt với những thách thức nghiêm trọng liên quan đến ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và mất cân bằng sinh thái.

Đặc biệt, ô nhiễm nhựa và rác thải đại dương đang trở thành vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay mạnh mẽ của tất cả các quốc gia, ngành, địa phương và mỗi người dân.

“Việt Nam là một quốc gia biển. Và hơn ai hết, chúng ta hiểu sâu sắc rằng nếu không bảo vệ biển từ hôm nay, chúng ta sẽ không còn bệ đỡ cho sự phát triển ngày mai”, Thứ trưởng Lê Minh Ngân khẳng định.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Ngân phát biểu tại họp báo.

Năm nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức Lễ phát động quốc gia Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới, vào tối 6/6, tại Quảng trường Hồ Chí Minh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.

Với chủ đề “Công nghệ xanh để đại dương bền vững”, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Đức Toàn cho biết đây không chỉ là một khẩu hiệu tuyên truyền, mà còn là lời hiệu triệu hành động, hướng tới việc kết nối và hội tụ các nguồn lực quốc tế, trong nước, để giải quyết những thách thức đang đặt ra đối với tài nguyên biển, môi trường biển và đa dạng sinh học đại dương.

Đại dương là không gian sinh tồn rất quan trọng, là mắt xích cuối cùng tiếp nhận tất cả những hoạt động của con người. Phát triển kinh tế biển là nhu cầu, nhưng bảo tồn, bảo vệ đại dương là yêu cầu bắt buộc.

"Thông qua tuần lễ năm nay, chúng tôi muốn nhấn mạnh vấn đề gốc rễ là phải phát triển kinh tế biển xanh, và trong đó, công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ là trung tâm. Đặc biệt điều này còn đặt trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 57.

Hiện nay, quy hoạch không gian biển, quy hoạch quản lý tổng hợp vùng bờ đã được phê duyệt. Đây là những định hướng cách tiếp cận tổng thể, với những giải pháp trọng tâm trọng điểm để làm sao giải quyết những mâu thuẫn, chồng chéo giữa phát triển kinh tế và bảo tồn, bảo vệ đại dương", ông Toàn nói.

Trong đó, 4 đột phá là phát triển hạ tầng logistic xanh, phát triển du lịch bền vững, phát triển kinh tế biển xanh bền vững, và năng lượng xanh từ biển, theo Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam.

Khuyến khích người dân phân loại rác tại nguồn

Tại sự kiện, Báo Nông nghiệp và Môi trường cũng công bố kế hoạch tổ chức Lễ Mít tinh cấp quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới vào sáng chủ nhật, ngày 1/6 tại Quảng trường 30/10, TP Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh), xoay quanh chủ đề “Chống ô nhiễm nhựa”.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Hồ Kiên Trung cho biết, hằng năm, thế giới sản xuất 430 triệu tấn rác thải nhựa và 2/3 trong đó là rác thải nhựa dùng một lần (dữ liệu của Liên hợp quốc). Trong đó, Việt Nam thải ra 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, đa số là chôn lấp và thiêu đốt, gây thất thoát nguồn tài nguyên.

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã đưa ra nhiều chính sách nhằm tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, giảm thiểu chất thải nhựa; mở rộng trách nhiệm nhà sản xuất (EPR) thông qua việc yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất bao bì phải thu gom và tái chế phần bao bì đã đưa ra thị trường.

Học sinh được hướng dẫn phân loại rác tại nguồn. Ảnh: Lagom Việt Nam.

Đặc biệt, theo Luật Bảo vệ môi trường, từ đầu năm 2025, người dân sẽ phải trả phí thu gom rác thải sinh hoạt dựa trên khối lượng hoặc thể tích, thay vì tính theo hộ như hiện nay. Tuy nhiên, tiến độ triển khai còn chậm, mới có một số địa phương như Quảng Nam áp dụng.

Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các địa phương để triển khai việc phân loại rác tại nguồn. Hiện cơ sở hạ tầng cho việc thu gom rác đang rất thiếu, đối với phân loại thì càng thiếu hơn, nên lộ trình phân loại rác tại nguồn sẽ được thực hiện trong vòng 3 năm để các địa phương có thời gian chuẩn bị.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng kêu gọi mỗi người dân gãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, như phân loại rác, nói không với nhựa dùng một lần, tiết giảm lãng phí...để góp phần tạo ra những thay đổi lớn cho môi trường sống và cho các thế hệ tương lai.