Người ta vẫn thường nghĩ phép màu là khoảnh khắc sự sống được bảo toàn nguyên vẹn. Nhưng trong y học bào thai, có những phép màu không trọn vẹn. Có những đứa trẻ chưa kịp cất tiếng khóc đã lặng lẽ trở thành điểm tựa cho sự sống của người anh em bên cạnh. Và có những người mẹ phải đưa ra quyết định đau đớn nhất ngay từ khi con còn đang nằm trong bụng mình.

Thai phụ P.T.L. (38 tuổi, Hà Nội) mang song thai tự nhiên một bánh rau, hai buồng ối. Những lần mang thai trước đều diễn ra thuận lợi nên chị bước vào thai kỳ này với niềm tin giản dị rằng hai con rồi cũng sẽ lớn lên bình an như bao đứa trẻ khác.

Trong y học bào thai, không phải mọi câu chuyện đều có một kết thúc trọn vẹn. Có những phép màu được viết nên từ nước mắt, từ những mất mát không thể gọi thành tên và từ những quyết định khiến trái tim của tất cả những người trong cuộc nhói đau.

Thế nhưng, niềm vui ấy dần bị phủ bóng bởi những kết quả siêu âm bất thường. Ngay từ tuần thai thứ 12, một thai nhi đã có kích thước nhỏ hơn tuổi thai. Theo thời gian, khoảng cách phát triển giữa hai em bé ngày càng rõ rệt.

Đến tuần thai thứ 23, chị L. đến khám tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Kết quả siêu âm khiến cả gia đình chết lặng: một thai rất nhỏ, dưới bách phân vị thứ nhất; động mạch rốn mất sóng tâm trương; chênh lệch trọng lượng giữa hai thai lên tới 47%.

Ngay lập tức, người bệnh được hội chẩn tại Trung tâm Y học bào thai. Tại đây, các bác sỹ ghi nhận tình trạng Doppler mạch máu diễn biến xấu rất nhanh. Thai nhỏ chỉ nặng vỏn vẹn 398 gram. Chỉ số CPR giảm xuống dưới bách phân vị thứ nhất và động mạch rốn xuất hiện tình trạng đảo ngược sóng tâm trương, dấu hiệu cảnh báo suy thai nặng.

Các bác sĩ xác định đây là trường hợp song thai 23 tuần 1 ngày mắc hội chứng chậm tăng trưởng chọn lọc ở song thai chung bánh rau (sIUGR) type II, biến chứng nặng nề của thai kỳ chung bánh rau do sự phân chia bánh rau không đồng đều và tồn tại các mạch máu nối thông giữa hai thai.

Điều đáng lo ngại không chỉ là tính mạng của thai nhỏ đang bị đe dọa. Trong song thai chung bánh rau, nếu một thai ngừng tim đột ngột, dòng máu có thể truyền ngược qua hệ thống mạch máu nối thông, gây thiếu máu cấp tính, tổn thương não nặng hoặc thậm chí cướp đi sinh mạng của thai còn lại.

Ở tuần thai thứ 23, chặng đường đến ngày con cất tiếng khóc chào đời vẫn còn rất dài. Hy vọng giữ được cả hai đứa trẻ khỏe mạnh trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Mỗi giờ trôi qua đều có thể khiến cả hai sinh mạng cùng rơi vào nguy hiểm.

Trước tình thế ấy, các bác sỹ Trung tâm Y học bào thai đã tiến hành hội chẩn cùng GS-TS.Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, chuyên gia đầu ngành về can thiệp bào thai.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng lợi ích và nguy cơ, một giải pháp y khoa đầy đau lòng nhưng tối ưu nhất đã được đưa ra là phẫu thuật nội soi buồng ối, đốt dây rốn thai nhỏ bằng kẹp lưỡng cực nhằm ngắt hoàn toàn sự thông nối mạch máu giữa hai thai để bảo vệ thai lớn.

Đó là quyết định mà không người mẹ nào mong muốn phải đối diện. Bởi để một đứa con có cơ hội sống, người mẹ buộc phải nói lời tạm biệt sớm với đứa con còn lại. Trong khoảnh khắc ấy, sự chia ly diễn ra ngay trong cùng một bọc ối, nơi hai sinh linh từng cùng nhau lớn lên từng ngày.

Sau khi được các bác sỹ giải thích cặn kẽ về bệnh lý và những nguy cơ có thể xảy ra, người mẹ đã đưa ra quyết định trong nước mắt. Đó không chỉ là lựa chọn của lý trí mà còn là bản lĩnh và tình yêu thương vô bờ của một người mẹ dành cho các con.

Trong không gian buồng ối chật hẹp, dưới sự hướng dẫn của siêu âm, các bác sỹ phải thao tác chính xác đến từng milimet để tiếp cận dây rốn của thai nhỏ. Năng lượng lưỡng cực được sử dụng nhằm làm đông và tắc vĩnh viễn các mạch máu dây rốn.

Khoảnh khắc dòng máu ngừng chảy qua dây rốn cũng là lúc một lời tạm biệt vô hình được thiết lập. Sự ngắt kết nối ấy không phải để từ bỏ một sinh linh, mà để bảo vệ sự sống còn lại khỏi nguy cơ truyền máu đảo ngược đầy khốc liệt.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi trong sự tập trung cao độ của ê-kíp. Nhưng phía sau những thao tác chính xác ấy là nỗi nặng lòng của những người làm y học bào thai, hơn ai hết họ hiểu rằng mình không chỉ đang xử lý các chỉ số trên màn hình siêu âm mà đang cùng một người mẹ đi qua thời khắc đau đớn nhất của thai kỳ.

Kết quả ngay sau can thiệp mang đến tia hy vọng. Thai lớn có tim thai tốt, huyết động ổn định và không xuất hiện dấu hiệu thiếu máu bào thai. Mầm sống duy nhất còn lại đã tạm thời vượt qua giông bão để tiếp tục hành trình phát triển.

Trong y học bào thai, không phải mọi câu chuyện đều có một kết thúc trọn vẹn. Có những phép màu được viết nên từ nước mắt, từ những mất mát không thể gọi thành tên và từ những quyết định khiến trái tim của tất cả những người trong cuộc nhói đau.

Nhưng nếu từ sự đánh đổi ấy, một em bé có thể tiếp tục lớn lên khỏe mạnh, được chào đời và sống một cuộc đời trọn vẹn, thì đó vẫn là một phép màu đáng giá.

Bởi đôi khi, y học không thể chiến thắng số phận hoàn toàn. Điều kỳ diệu nhất mà y học có thể làm là giữ lại hy vọng trong những thời khắc mong manh nhất của sự sống.