Không lo tiền chạy khỏi ngân hàng

Trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Đầu tư, TS. Nguyễn Đại Lai, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển (Ngân hàng Nhà nước - NHNN), chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định: “Việc NHNN giảm thêm trần lãi suất huy động là việc đã được dự đoán từ lâu, là đòi hỏi không thể khác được, xuất phát từ thực tế sản xuất, kinh doanh. Kỳ vọng của NHNN là hạ lãi suất huy động để từ đó hạ lãi suất cho vay. Theo tôi, hiện các ngân hàng không thiếu vốn, thậm chí nhiều ngân hàng còn chủ động giảm lãi suất huy động trước khi NHNN giảm trần lãi suất. Sau khi trần lãi suất hạ, tôi cho rằng, tiền sẽ vẫn tiếp tục vào ngân hàng, bởi người dân không biết rót vốn đầu tư vào đâu”.

Về phía ngân hàng, bà Vương Kim Oanh, Giám đốc điều hành Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) chi nhánh Hà Nội cũng khẳng định, các ngân hàng hiện nay dồi dào thanh khoản. “Trong bối cảnh hiện nay, các kênh đầu tư như bất động sản, chứng khoán hay vàng đều èo uột và bấp bênh, nên không ai mặn mà với việc vay vốn. Đó là lý do khiến ngân hàng phải hạ lãi suất đầu vào, vì càng huy động vào, ngân hàng càng lỗ vì không cho vay ra được”, bà Oanh nói.

Lãi vay trên 10%, tín dụng vẫn sẽ ỳ ạch

TS. Nguyễn Đại Lai cho rằng, dù lãi suất huy động giảm, nhưng tín dụng chưa thể tăng mạnh được. “Hiện có nhiều ngân hàng công bố lãi suất thấp, nhưng vẫn không tìm được những doanh nghiệp có đủ điều kiện tin cậy để giải ngân”.

Phân tích này hoàn toàn chính xác, song ông Đoàn Trọng Lý, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chăn nuôi chế biến và xuất nhập khẩu vẫn cho rằng, lãi vay cao chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó khăn của doanh nghiệp. Vì vậy, ông Lý cho rằng, năm 2013, NHNN phải đưa lãi suất cho vay xuống dưới 10%/năm thì mới giúp doanh nghiệp phục hồi sản xuất.

Theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, với trần lãi suất huy động 7,5%/năm như hiện nay, ngân hàng chỉ cần cho vay 11,5%/năm là có lãi. Nhiều ngân hàng biện minh, chi phí vốn của họ phải bỏ ra cao hơn nhiều trần lãi suất. Song thực tế, vốn huy động của ngân hàng có nhiều nguồn, trong đó có những nguồn thấp hơn trần lãi suất. Do vậy, giá vốn bình quân của nhiều ngân hàng có khi thấp hơn cả trần lãi suất. Đó là lý do thời gian qua, một số ngân hàng cho vay với lãi suất chỉ 8 - 9%/năm.

Theo thống kê của NHNN vào cuối tháng 2/2013, lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh (không ưu tiên) vẫn ở mức 11-15%/năm (ngắn hạn) và 14,6-17,5%/năm (trung và dài hạn).

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, sở dĩ ngân hàng thừa vốn, lãi suất huy động giảm, nhưng lãi suất cho vay ra vẫn cao là do tỷ lệ nợ xấu hiện nay quá lớn buộc các ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng rủi ro, dẫn đến chi phí vốn tăng cao. Điều này khiến lãi suất cho vay giảm chậm. Cũng theo ông Hiếu, chỉ khi Công ty Quản lý tài sản Việt Nam ra đời, nợ xấu bắt đầu được xử lý, thì lãi suất cho vay mới có thể giảm sâu và tín dụng mới khai thông trở lại.

Điều đáng lo là, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, nợ xấu hiện nay có thể không lạc quan với mức 6% do NHNN công bố, mà có thể cao hơn nhiều. “Theo thông tin của NHNN thì tháng 9/2012, nợ xấu (nếu cộng cả những nợ được tái cơ cấu) lên tới 17,21%. Nếu những khoản nợ được cơ cấu đó không phục hồi, thì nợ xấu thời điểm này, theo tôi có thể lên tới 20%. Vì vậy, nếu không gấp rút xử lý nợ xấu, thì dù lãi suất huy động có giảm thêm, tín dụng của hệ thống vẫn sẽ trì trệ.

Hà Tâm