Theo khảo sát của Công ty chứng khoán MBS, sau chỉ đạo giảm lãi suất của NHNN vào đầu tháng 4/2026, trong tháng 5, thị trường ghi nhận 6 ngân hàng giảm lãi suất với mức giảm từ 0,1 – 1,1 điểm phần trăm ở các kỳ hạn 3-24 tháng. Tuy nhiên, bên cạnh các ngân hàng giảm lãi suất, thị trường vẫn ghi nhận 9 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động, bình quân khoảng 0,1 – 0,7 điểm phần trăm, chủ yếu ở các kỳ hạn 6-12 tháng.

Đặc biệt, ngay đầu tháng 6/2026, BIDV cũng vừa điều chỉnh tăng lãi suất. Cụ thể, kỳ hạn từ 6-11 tháng tăng thêm 1,2 điểm phần trăm, lên 6,6%/năm. Với các kỳ hạn từ 12-36 tháng, BIDV áp dụng mức lãi suất 6,8%/năm. So với trước đó, lãi suất kỳ hạn 12-18 tháng tăng 0,9 điểm phần trăm, còn kỳ hạn 24-36 tháng tăng 0,8 điểm phần trăm. Sau động thái này, lãi suất huy động trực tuyến của BIDV đã ngang bằng với Agribank và VietinBank ở hầu hết các kỳ hạn dài. Riêng Vietcombank vẫn duy trì mức 6,3%/năm đối với tiền gửi kỳ hạn 24 tháng. 

Theo MBS, động thái tăng lãi suất của BIDV cho thấy áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng đang gia tăng đáng kể.

Dựa trên dữ liệu khảo sát thực tế, đến cuối tháng 5, lãi suất kỳ hạn dưới 12 tháng  cao nhất ở mức 8,8%. Đối với kỳ hạn 12 tháng, LPBank là ngân hàng có lãi suất huy động 12 tháng  cao nhất ở mức 8,8%/năm.

Phân tích nguyên nhân lãi suất vẫn neo ở mức cao, chuyên gia phân tích MBS chỉ ra hai lý do. Thứ nhất, mặt bằng lãi suất đã tăng tương đối nhiều trong quý I/2026. Thứ hai, đà tăng lãi suất huy động vẫn còn diễn ra ở một số ngân hàng trong bối cảnh tín dụng tiếp tục duy trì đà tăng nhanh gấp gần 2 lần so với tốc độ huy động vốn.

Theo MBS,  việc NHNN chỉ đạo các ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất đầu ra khiến lãi suất huy động chưa thể tăng được như trong quý đầu năm, đã phần nào tạo áp lực chung lên lãi suất liên ngân hàng, tương tự như trong năm 2025.

Trong ba tuần đầu tháng 5, NHNN có xu hướng thu hẹp quy mô bơm vốn qua kênh OMO, dẫn đến mức hút ròng hơn 8.000 tỷ đồng trong kỳ. Trong bối cảnh này, lãi suất liên ngân hàng qua đêm hầu như neo ở quanh mức cao 5 - 6% trong 3 tuần đầu tháng, trước khi tăng nhanh hơn về cuối tháng.

Trong tuần cuối tháng 5 NHNN đã bắt đầu tăng mạnh quy mô bơm vốn qua kênh OMO. Cụ thể, trung bình giá trị trúng thầu mỗi phiên trong tuần cuối tháng đạt gần 25.900 tỷ đồng (gấp khoảng hơn 3 lần trung bình giá trị trúng thầu trong 3 tuần đầu tháng 5).

Tuy vậy, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đến cuối tháng 5  vẫn neo ở mức cao, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn. Cụ thể, lãi suất qua đêm đến cuối kỳ neo ở mức 7% (+0,8 điểm phần trăm so với cuối tháng 4).

Vào đầu tháng 6/2026, lãi suất liên ngân hàng tăng vọt lên tới 11% và đến phiên hôm qua đã hạ nhiệt xuống dưới 5,5% (kỳ hạn qua đêm) sau khi NHNN thực hiện nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ để bơm thanh khoản VNĐ ra thị trường. 

Điều bất ngờ nhất là tỷ giá vẫn tương đối ổn định trong bối cảnh thâm hụt thương mại gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, có thể do VND được hỗ trợ bởi mặt bằng lãi suất cao ở trong nước. Tỷ giá thời điểm này chỉ tăng khoảng 0,16% so với đầu năm trong khi tỷ giá tự do giảm gần 2% so với đầu năm. 

Nhóm phân tích cho rằng, vẫn còn các áp lực lên tỷ giá trong thời gian tới.

Thứ nhất, việc giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông dự kiến sẽ tiếp tục là yếu tố thúc đẩy đà tăng của đồng USD, và tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND. Thêm vào đó, đồng USD cũng được hỗ trợ bởi kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục trì hoãn việc giảm lãi suất, thậm chí, một số quan chức Fed đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tăng lãi suất nếu lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng.

Thứ hai, thặng dư thương mại thu hẹp khi mức tăng trưởng nhập khẩu vẫn cao hơn đáng kể so với xuất khẩu nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất.

Dù kim ngạch xuất khẩu được kỳ vọng sẽ tích cực hơn từ khoảng cuối quý II/2026 khi bước vào mùa cao điểm, mức cải thiện của cán cân thương mại trong thời gian tới dự kiến sẽ khá khiêm tốn. Đặc biệt khi trong ngắn hạn, việc chi phí vận chuyển tăng mạnh cộng hưởng với xu hướng giảm giá của đồng nội tệ trong bối cảnh đồng USD phục hồi mạnh, sẽ làm gia tăng rủi ro về nhập khẩu lạm phát.

Theo MBS, tỷ giá USD/VND sẽ dao động quanh mức 26,350 – 26,700 (tương ứng với mức tăng 0,3% - 1,6% sv đầu năm) trong quý II/2026.